Skip to main content

Full text of "Earail dhurachdach do pheacaich neo-iompaichte:"

See other formats


k 



p#^-M 



im\ 



c. 



^ L ^ 




/ 



E A R A I L 

DHURACHBACH 

D O 

PHEACAICH NEO-IOMPAICHTE 

Eidir-theangaichl , o Bheurla 
. IOSEIPH ALLEINE, 
Le I. S. Minifteir ann Campblstos; 



Gniornh. iii. 19. deanaibh aithreachas y agus bithibh 

air ur n ioìiipacha^ chum as gu biodb ur peacaidh air 
an dubhadh amach> &c. 



AN DARA CLQ-BHUALADH. 



P E A I R T: 

Qlodh-bhuauV agus r'an reicle Eo r n Gillies Leabhair- 
-rcceadoir, ann Peairt, agus Shemuis G*llie« 
L?-;-.bhair-rcceadoir ann Glasacha'. 



M,DCC,LXXXIL 



E R R A T A 

to be correcìed in a few copies. 

Page 6. òeh the laft line altogether 

7. to the lafl line add Mat. 23. 14. trafggu 
bitheanta Luc 8, 12. 
36. d?le the top line 

38. Iine 2 2 for /**££ fe&s raihh read raibh thu riabk 
53. line 13. for^i read ghra 



1959^ 



DO'N LEUGHADAIR. 
A Leughadair, " 

IS e 'n run fcnraichte bh' aig Ughdar an leabhajr fò t 
anam a ftiura' gu fonas iìorruith. Na h utle ni dh' 
fheudadh efan a dheana' chum na criche fo, rinn e. 
Dean thufa nis do chuid fein dc'n obair, Je cura.m, \t. 
fein-cbeafnacha, 's le h urnaìgb, a chum as g\i biòdh a 
maothair air a beannacha' do t anam. 

Ts ann asr ghaol Itas t anama chur air aghai mar ati 
eeadn' a thug aon urramaeh agus chrabhach fainear art 
leabhar acl.urfachanainfo: agUsbha ? n runceudna aigan 
neach a thagh a chuid fo dheth *, is aig an neach a 
thionndaidh e. — Nuair tha muinntir eile mata ag gab- 
hail uirrcad fhuim do t anam prifeil agus neo-bhafmhor, 
an e nach gabh thu fèin fuim dheth cuideachd ? Tha 
dcchas agam gu gabh : agus, an' lathair agus an' ainm 
an Dia bheo, tha mi guidhe ort gu durachdach, ~air 
ghradh t anama fein, gu leugh thu 'n leabhar fo le cu- 
ram, a ris agus aris, thairis agus thàiris. M3 leigeas e 
fhaicinn duit gu bheil thu 'n cunthart, tha mi guiche gu 
gabh thu gu grad rabha, 's gu teich thu o'n fheirgata ri 
teachd ; is ma leigeas e f haicinn duit gu bheii thu chean* 
air t f hior-iompacha, gu toir thu do DuiAa ghloir, 
is gu gluais thu mar is cubhai do cighre na beatha 
mairtheannaich. — Agus tha mi guidhe air Dia nan 
uile ghras gu lean e'n obair fo le cumhachd a Spioraid, 
is nuair a bhios tufa ga ìeugha' no ga h eifdeachd, gu 
toir e fein duit a bheannacha. AMEN ! 

# * # Lcugh gu curamach ad Bhiobul gach aorì fcriop- 
tur gu3 am bi thu air do fheola fad an leabhair. 

* The Tranflation is from the abridgement by Mr 
Thornton, intitled, Àlkinis AdniQnition* 

An 



c 



AN CLAR-INNSIDH. 

Taobh-duiIIeig. 
iUIRE ieann do pheacaich gu pille' ri Dia 

chum bhì air an fabhaìa ; — 

Caib. I. A'feucbainnCìod annjnach'eil Iompacba 
aig co-fheafamh ; is a ceartacha cuid mkearach- 

dan m\a thiomchioi ; I 

Caib. II. Ciod ann fa hheil iompacha ag cc- 

fheafamh ; — 5 

CaiB. III.- Gur eigin iompacha no hafacha ; 30 

Caib. IV. Comharan na muinntir neo-iom- 

paìchte ; 79 

Gaib." V.- -Truaighe na muinntir ?ieo iom- 

paichte ; Vci 

C a 1 B . VI. ■ Seolai' gu iompacha ; 1 2 8 

C A 1 b. V 1 1. — —Argumeinte gu tompachà ; — 152 

Co-dhunadh an iomlain ; — 165 

Earail araid do cheannarta theaghlaichean ; 179 

N. B. In tbe following (heets, the quiefcent dh it 
the end of words, is generally omitted, when the next 
word begins with a confonar.t. — This àbbreviation 
( whic.h never arTeds the root or etymologyof the vvord,) 
is often marked with an apoflrophe, efpecially near the 
beginning, that fuch as have been in the ufe of feeing 
thofe letters, might be at no lofs tili they are become 
familiar to the wamt of them. The rule of caol ri caol 
haslikewife been laid afide in compound words, which 
canbutfeldom admit of it. A few other alterations 
(whibh it would perhap* be too moch to make at once,) 
would fimplify the Galic crthography, and biing it to 
a near correfpondence with th'e pronunciation. 

r EARAXL 



R o i m h - r a d h do Earail dhttrachdach 
I. Alleine, 

Le RichAtrd Baxte*, 



A Leughadai?*, 

rpHA mi gamheas mar tlirocair mhor o Dhia, gu 
-*• bheil cothrom agam aon uair-eile labhairt ruit le 
durachd mu thiomchioll leas t anama, mun luidh rao 
cheann fan uir, is mun d' theid mi thoirt mo chunntaiS 
afuas dom Bhreithe. Mar neach a bhios gu gairrid aii! 
mo ghairm air falbh, 's nach urra labhairt riut tuille gus 
an coinnich fmn ann am bith-bhuantachd, tha mi guidhe,* 
ortfmuainteacha gu tric agus gu cuidreamach air do ftaid* 
Seall romhad, c' ait' am bheil thu dol ; feall ad dheìgh, 
cionnus a bha do chaithe-beatha ; agus feall ann taobh 
aftigh dhiot ciod an flaid am bheil t anam, no *m bheil 
e deas arfon fiorruitheachd. Seall cuideachd os do chionn 
cia gloirmhor an neamh air an d' rinn thu dearmad, agUS 
ciod an DiA-tha ri bhi na charaid no na namhaid (hi'or- 
ruith dhuìt; a reir mar a ni thu do roghainn, agus mar a 
chaitheas tu do bheatha. Seadh, feall fui'ad mar an 
ceadna air ftaid na muinntir a fhuair bas gun iompacha. 
Seall air na nithe fo, agus cuimhnich do bas, mar tha 
focal Dia agus reufan ga d' fheoladh. Ann an ainm 
A Chmqsj? 



ù An Roimh-ràdL 

Chriosd tha mIs , a' reic riut na teachdaireachd fo, 
2 Cor. v. 19, 20. agus rna chuìreas tufa cul ri, is ann air 
do chunthart. Mur gabh thu cuire na trocair an' dras, 
cha 'n fhaigh thu trocair nuair a ghlaodhas tu air a fon 
gu cruaidh la eile. 

Tha fios agam, a pheacaich thruaigh, nach gabh t 
an-mianna fuitn do na.nithe fo; ach tha fios agam gu 
d' thug Dia dhuit tuìgs* agus reufan, (is tha e tairgfe 
grais dhuit) gu t an-mian.na chur fu' chois ; is mur bi 
thu 'n toifeach ad dhuine, cha bi thu gu brath ad naojuh. 
Tha fiosagam cuideachd gu bheil an faoghal mu 'n 
cuairt duit aingidh, is gu bheil ionus gach ni agus neach 
a th' ann, ullamh gu d' bhaca' agus gu d' bhuaireadh. 
Ach tha fios agam nach cuir fo airfan tha faicinn le beo- 
chreide' neamh agus ifrinn air thoifeach air, ni 's mo na 
chuireas fras no ofag gaoithe air duine bhiodh a' teich- 
cadh arfon <gpa^? T^ uc% xìi. 4. O dhuine, fmaoinich 
cìa mor an dealacha eidir na bheil agad ri chall is na 
bheil agad ri bhuidhinn ; eidir na bheir an t aibhijìeir 
dhuit is na bheir Dia dhuit j is cho'n fheud e bhith 
siach gabh thu fuim an' fìn do t anam. 

Theaga' gu tachair cuid amadan ort (oir co ach ama- 
dain a chuireas an' aghai focail Dia r) a their ruit nach 
raìg thu leas uirread fhaoithreach, is fhaicill, is chrabhai, 
ls churam j gur leor dhuit a bhi cofail ri daoin' eile, 's 
nach 'eil ann an an-bharr diadhaeh'd ach tieonachas agua 
amaìdeachd. Seadh, theaga' gu dean cuid do mhinifteir- 
^an an \ foifgeil fein, (a miuunntir bu choir mifneach 

thoir? 



An Roimh-raàh. ni 

thoirt duit) fanoid air do chràbha, air do ghiuhn faicill- 
each, is air do dhiadhachd ; 's gun abair iad nach 'eil 
ann ach cealgaireachd, cion ceille, agus gaol a bhi fon- 
raichte feach daoin' eile ; nach eil ad ^^^^^^6* laidir ach 
dochas uaibhreach, fein-fpeifeil, agus faoin, ia nach ? eil 
ann ad dhearbh-bheachd as gradh Dhe, (ann deigh gach 
dicheall gu d' ghairan is-gu d' thagha dheana' cinnteach), 
ach danadas agns cuthach. 

Cho T n iongantach daoin 'a dhi-mola mar fo an ni fin 
air nach 'eil iad fcin colach, is a labhairt an' aghai iom" 
pachai agus obair an Spioraid, o nach 'eil fios aca ciod 
is ciall da. — DoVmhuirmtir fo fendai Hbh'na ceifdean fo 
leanas fheoruich. Ge nach dean iad iadfan atharracha', 
theaga gu dean iad fibh-fein a dhaighneacha. 

Ceifd i. Am barail chealgach r no amaideach, no 
Ifilù-ilieiHi' gu faigh daoine bas ? No 'n dicng fola9, no 
faibhreasj no inbhc 'n t faoghail fo ni fam bith do 'n anara 
ri ua'r f hagail ? No *n cum iad a cholann gun dol na 
xmur fan, duilach ? 

C. 2. Am bheil anam neo bhai'or aig.daolne j.bhio* 
beo fad faoghal nan faoghal an' deigh na beaiha fo ? Luc, 
xit. 40. 

C 3. Nach iomchui' do dhaoine tuille fuim a ghabh- 
ail do'n aite fam bi iad gu norruith, na do'n alte fin anns 
nach bi iad ach t.amul beag ? Is nach glice dhoibh au 
ionmhus a thafgai' far ambian co'nui' bhith-bhuan, na 
far nach 'eil iad ach an diugh air thuras, ia far nach bi' 
A 2 Ud 



iv An Roimh-ràdh. 

iad theaga' nochd no maraeh ? Mat. vi. 19. 20. 2 Cor< 
iv. 16, — -i%. and v, 1, — 3, 6, — 8. 

C. 4. An faoil iad nach airi' Dia air ar n uile chridhe, 
's air ar n uile ghradh, Mat. xix. 2 7. ? Nach comhara gu 
bheil duine gun chiall co maith as gun chreide > mata 
tuille graidh aige do fholas peacach na do Dhia, 2 Tjm. 
iii. 4. ; do ? n t faoghal na da Chruthai'ear, 1 Eoin ii. 
15,' 1.6 ? Nachbu choir do dhaoine rioghachd Dhia agus 
fhiranteachd iarrui' thar gach ni, Mat. vi. 33.? agus 
faoithreacha gu h araid arfon a bhidh fin' a mhaireas gu 
fiorruith, Eoin vi. 27. ? Stri dheana' gu dol afteach air 
a gheata chughann, Luc. xiii. 24. agus na h uile dhicheall 
a dheana' chum an gairm is an tagha dheana' cinnteach, 
2 Pead. 1. 10. ì 

C. 5. An faoil iad, as eug'ais naomhachd gu faic aon 
neachDiA? Eahh. xii. 14. Mat. v. 3. 77/. ii. 14. Nach 
'eil an inntin fheolmhor na naimhdeas do Dhia agus fu 
bhinne bais, ach an inntin fpioradail a' toirt fith agus 
beatha ? Nach faigh iadfan a chaitheas am beatha reir na 
feola ba3 ; ach iadfan a ghluaifeas a reir an Spioraid 
flainte ? Is am buin neach air bith do Chriosb aig naeh 
'eil a Spiorad? Rqì?u viii. r, 5, — 10. 

C. 6. An faoil iad am feud ionmhus duine bhi air 
neamh, gun a chridhe bhi ann cuideachd, Mat. vi. 2 r. ? 
Agus nach e 'n dealacha mor tha eidir daoine aingidh 
agus diadhai', gu bheil an dara pairt na 'n naimhdean 
do naomhachd Chriosd (ge d' tha iad a' giulan ainm) 
ach a phairt eile toirt fpeis da reachd is ag iarrui' nan 

jaitjhe 



Àtt Roimh-radh* V 

nfthe ta (huas ; mar gu biodh iad marbh do *n t faoghal 
fo, 's am beatha falaichte maille ri Dia ann an Crvosd*? 
Pkil iiù l8, — 20. Ctf/. iii. ! 5 — 5. 

C; 7. Feoruich dhiu, am-fcheil e cofail gu dean DiA, 
nach toir dhoibh tora' na talmhaimv no nithe aimfireil 
gun faothair, a bheatha rohairtheanach, agus neamh a 
thoirt doibh g\m churam, gun faothair, is gun dian~ 
larrui ? gu fonraichte nuair dh'iarr e gun churam a bh£ 
oirn mu 'n aon, ach cruai-fpaim a dheana gu ruigheachd 
air an aon eile, MaU vi. 25, 33. Ecin vi. 27. Seadh, 
nach e iltidh gach uile chreidei' gu bheil Dia ann, is 
gu toir e duais don mhuinntir a dh' iarras e gu dickeall- 
<ick, Eabh. %L 6, 

C. 8. Feoruichibh dhiu, ftadh feoruichibh d'ur fuil- 
ibh, d'ur cluafaibh, agus d'ur fìofracha fein, am bheil 
a chuid is mo-do ea bheil ag ra' tlvL fein Criofdufean a,* 
saitheamh ?>m beatha gu diadhaidh, a' cumail an an- 
mianna fu' chois, a' tafgai' an lonmhuia air-neamh, a* 
gradbacha Dhia, 9 s ag iarrui' a rioghachd agus fhir° 
eantachd thar gach ni èile l Seadh, r.acfc ann tha chuid 
is mo dhiu gun chrabha, gxn churam, gun durachd ann 
an obaìr an anama; gun iomra idir a thoirt air a mhuinn,- 
tir is foilleire agus is uabharra cionta, aig am bheil mar 
gu b' ann an damnadh air a dheana' eùinteaeh ì 

C. 9. Feoruich an dean ainm a Ckriofdu? na daofae 

fo uYabhala', ge nach bi iad diadhai , no naomha ì No 'n 

urra iad Dia thoileacha' le bhi, gu breugach, a giulan 

amm a Chrìofdu? gun dragh a chur orra fein le chaithe— 

A 3 beatha? 



vì ■ JÌn Roìmh-ràdh. 

beatha ? Am bheil minifteir fam bith aig am bi danadas 
a ^hearmonacha , nach feim Criofdui'tan mifgeach neo- 
ghlan, agus faoghalta mar fo, a bhi air an iompacha 's 
air an atharracha, mu'm feud iad a bhi air an fabhaladh ? 

C. 10. Feoruichibh do 'n luchd-teagaifg fin a tha cur 
cealgaireachd as ur leth-fa, mur 'eil iad fein ag ra' gu 
bheil am peaca fa ro-ghraineil, is gubheil Dia ga bhagra' 
leis a pheanas is mo ann an ifrinn, Mat. xxiv. 51. ? Ma 
feadh, ciod a thachras do na cealgairean fo, tha gabhail 
os laimn gu bheil iad nan Criofdui'ean, nuair nach 'eil ; 
aig am bheil fios air toil am maighftir, ach nach 'eil ga> 
deana', Luc. xii. 47. 

C. n. Nach do chuir iad cul nam Baifle* ris an t 
'Jaoghal, ris an f heoil, agus ris an Aibhifteir ; is nach d* 
thug iad afuas iad fein do'n Athair, do'n Fhear-ftiaor- 
uidh, is do'n Fhear-naomhachai' ? Am bheil a chuid is 
mo ag coimhead nam moide fo mar an dicheall ? Mar 
'*eil, cionnus ata fear-briftei' cumhnaìnte ni *s iomchuidh 
siir ftainte na neach nach deachai" riabh a bhaifteadh ? 

C. 12. Nach 'eil natur Dhia co naomha 's gur blaif- 
iipeim a ra' gu toir e anam air bith afteach maille ris do- 
jBeamh gun iempacha 's gun ath-nuadhacha, 1 Pead. L 
15, 16.? 

C. 13. Feortiich dhiu c* arfon a thainig Criosd a 
©hum an t faoghail. Nach ann a thearnadh a phobuill o'm 
peacai' ? Mat. i. 21, a fgrios oibridh an Aibhifteir ? 
2 Eq'ui iii. 8. a ghlana' dha fein pobul fonraichte, eud- 
mhw mu dheagh oibre, Tit. ii. 14.. h a thoirt dhathigh 

ehum 



An Rcimh-rcJL vfè 

chum Dhia nan anama chaidh air feacharan ? Luc. xv.. 
agusxix* 10. — Giod mata thachras dhoibh-fan nach gabh 
os laimh pille', no 'm peacaidh a threigfinn, no bhi air 
an iompacha, no air an naomhacha ì 

C. 14. Feoruich dhiu c' arfon a ehdidh am baifteadh. 
ann an ainm an Spioraid naoimh ! Am feud ncach fam 
bith dol aftigh do neamhgnn bhi air a bhreith leis an 
Spiorad, co maith as leis an uifge ì Eoin iii. 3, 5, 6, 
Nu' m buin neaeh air bithdo Chriosd, mur bheil Spio- 
rad Chriofd aige ? i*W\ viii. 9. 

C. 15. Carfon 3 thug Criofd rabha do dhaoine co bith- 
eanta gu bhi air àm faicill ann aghai' cealgaireachd nam 
Pharaìfeacb, nam feuda Croifdui'ean cealgack a bhi air 
an fabhala? Nach raibh na Phiar'fich nan luchd-teagaifg 
urramach, foghluimte, agus faicilleach mu thiomchioll 
moran d'an gfulan ? Ach nach raibh iad cuideachd a* 
geur-leanmhuinn nan naomh, nan naimhdean mi-runach 
do Chriosd, d'a dheifciobuil, agus da phobul ? Nach 
raibh e feimeil do'n mhuinntir fo bhi air an iompacha ? 
Agus nach 'eil na Criofdui'ean cealgach agus aingidh 
fin tha'n dras a' geur-leanmhuinn nan creid'eaeh, co olc 
ris na Phairifch, agus eo feimeil air iompacha, cia maith 
air bith an admheil ? Seadh nach 'eil an cor ni's meafa, 
rnar tha iad a 3 deana' dearmaid air creide' ni's oirdheirce ì 
Mat. xv. 7, 8. agus xxiii* 23, 24* 

C. 1 6. Am bhetl neaeh air bkh as eug'ais naomhachc! 
iomchuidh arfon ftaid naomh agus fhona neimh ? No'ra 
&ud anam mi-naomha Dja fhaicinn ; a gradhachadh, a 

diliudhachadL 



/ìi! Àn Roimh-radfri- 

chlfudhachadh, agusa mhealtuinn^ufiorruuhjna tlachd 
a ghabhail ann an obair is ann an coluadar nan naomh ì 
Ta{/ò>\yJ. Z-f, agus vii. 15, 

G. 17. Feoruichibh dhiu ciod an dealasha tha eidir aa 
Kaglais, no na naoimh, is a chuid eile do'n t faoghal ? 
Nach-e gu bheil an dara pairt air ari iompacha', air aii 
atharracha', '3<air an ath-ghktein; is a phairt eile mhain 
nan luchd-aidmheil ? Feoruich dhiu nach-'eil naire orra 
bhi 'g radh ann fa cbraJ, u Creideam ann fan Spiorad 
naomh — gu bheil Eaglais naomha ann ; — creiJeam ana 
sn co^chcmunn nan naomh, fjc." nuair tha iad a' cur 
cul ris an Spiorao% a' deana' fanoid a'ìr na-'naoimh, ia & 
feafamh an' taobh amach d'an comunn ? Am bheìl 
dochac- aca bhi ann an comunn nan naomh air nearr.h? 
mur bi iad nan comunn air thalamh cuideachd ? 

C. 18. Am bheil iad do rireadh a' ereidfinn gu bheil 
neamh agus ifrinn ann ? Mur 'eil, c'arfon a tha iad »' 
gabhaiì os laimh a bhi nan Criofdui'ean idir ? Ach ma 
tha, c' arfon nach 'eil iadnan Criofdui'ean do rireadh* 
crabhach, eudmhor, naomha*? eir as=eug'aÌ3> Raomhachd 
cha'n fhaic neach Di^. 

C, 19* Nach 'eil righrean, breitheachan, is na h uile, 
dhaoin' a cur dealachai' eidir>duine agus duine ; eidir- 
am maith agus an t olc, an t umharl agu3 an t eas-umhal r 
caraid agus eas-caraid ? Agus nach mo gu mor a ni 'n 
Dia uile-naomha dealacha chur eidir nra firean agua an 
taingidh?. Mah'xxu 17, 18. 

C. 2©- 



Arì Rclmh-radh* . f& 

G. 20. Feoruich dhìu c' arfon a chaidh mìnifteirean 
c*rdugha' idir, no c' arfon a tha iad a fearmonacha, mur 
? eil iompacha, atharracha, agus naomhacha feimeil l 
Seadh, fccruich dhiu am bheil iad a' creidfinn focail Ds, 
ann fam bheìl gach ni tha thus' a' gnathacha' agus a 5 
creidfmn, air an fparra' gu foilleir agus gu teann air na 
h uile dhaoine ? 

Nuair a fhreagras iad na ceifdean fo air chòir, 

biaidh e foilleir co dhiu 's tufa, no iadfan, tha amaideach, 
cealgach, agus cuthaich. — Ach mabhios anam air bith 
dhiu a chi a mhearachd, agus fheim air iompacha ; 
ghuidhinn airfan, ortfa, 's air gach aon, an feola no dha 
fa leanas a thoirt fainear. 

i. Na fguir am feafd do fmaoineacha , le cuidream air 
na nithe fo gus am bi do chridh' air atharracha', Salm 
ex'x. $Q. 

2. Thig ionnfui' Chriosd j agus gabh ris mar do 
Shlanui'ear, t Fhear-teagaifg, agus do Righ ; is bheir 
e dhuit maitheanas anns na chai feachad, le trocair agus 
tearuinteachd as fo afuas* Eohi'u 12. iii. 16, v. 40, 
sgus I Eoin v. 11, 12. 

3. Biodh dearbh-bhcachd agad a' gràdh Dhia, a' 
maitheanas do pheacai', agus a' fonas fiorruith neimh 5 
a chum as gu mothaiche' tu nach 'eil ann an folas an t 
fòaghail fo ach aolach agus falchar, air a choimeas rls 
an aoibhneas neamhai' fin ata fmthadh o chreideamh, o 
dhochas, agus o ghradh j o fhkh-choguis 3gus o umh- 
iachd treibh-dhireach. 

4. Na 



JC- An Roimh-ràdh. 

4. Na peacaich ni 's mò le d' dheoin no gu'danar' 
Seachainn an t olc a dh' fheudas tu a iheachna'. Ifai, 
Iv. 7, 

5. Bi feachantach air droch cuideachd, air coflas 
peacai, agus flighe buairidh j is gleidh cuideachd na 
muin'ntir tha iriofal, faicilleach, treibh-dhireach, agus 
naomh. Sahi ck'ìk, i 15, 63. 

6. Feith air Spiorad Dhia Ie gnathacha dicheallach, 
durachdach, agus coilionta air na meadhona fin a fheol 
e fein duit. Eifd, leugh, fmaoinich, agua dean urnaigh. 
Guidh gu dian arfon grais gu t iompacha'. Feith mar 
fo, 's chan fheith thu' 'n diomhain. Salm sxw aguj 
xxxvii. 34. IxÌx. 6. 

Seolai' eile gheibh thu fan leabhar ro-f heimeil fm 
{Earail Dbùrathdacb I. Alleine) d'am bheil na bm~ 
thra fo nan ro-ràite. Leabhar a ghuidhinn ort a 
leugha gu tric is gu durachdach, ach gus am faic thti 
ftaid t anama,. 'san glaoJh thu Ciod a -ni mi chum V 
gu hithinn air mojhahkala? /=— Tha ?mt ughdar firi, rnar 
gu b' ann, a' glaodbach riut o na mairbh, agus tha miV 
a glaodhach ruit (mar neach a bhios cuideachd ann an 
faoghal eile . gu gairrid) nach 'eil gliocas air thalamh, 
no fois no co-fhurtachd air bith aig an anain, as eug'ais 
bhi meafarra, feirceil, cothromach, agus naomha. 'S 
t fo ar gliocas, 's e fo ar gnothach, agus -ar.n obair; 
mhor fan t faoghal fo. 

OThighearna! gabh thufa truas do gach uil' amarn 
a chi no chluinneas na nithe fo, 's leig fhaicinn doibh 



An Roimh-ràdh. si 

gu bhcìl iad uilc do reir briathra firinneach Dhe. O 
na leig le fuil, le teagafg, le eifempleir, agus le Spiorad 
Chriosd, à "bhi air an call orra-fan ; agus iadfan airan 
call gu fiorruith ! Thoir do'n mhuinntir neo-iompaichte 
bhi air iompacha -'s air an atharracha' ; 's thoir do 'n 
mhuinntir a chuir annadfa an dochas, gun bhi gu biath 
air-an naracha no air an gluafad. Stiur iad lc d' Spio- 
rad, dion iad le d 3 chumhachd, cum afuas iad le d' 
ghras, is thoir d'an anama faidheoidh feilbh air oighreachd 
do chloinne, trid Iosa Chrigsd ar Tighearna. Amsn ì 

RlCHARD BaXTEJL 



EARAIL 



EARAIL DHURACHDACH 

D O 
PHEACAICH, &V 



Cuìre teann do Pheacaìch gu ptlle' ri Dia, chunt bhì aìr 
an fabhaladh. 

AM h u i n t i r ionmhuinn agus ghràdhach, h e 
mo rùn, mar ftiubhard leis am bu mhaith a bh£ 
dileas, a ehuibhrionn fein a thoirt do gach aon* 
Ach mar a bhiòs iomguin fhonraicht' air an Lèigh rnu 
thiomchioll na muinntir is tinne 's is cunthartaiche 
ftaid ; is mar a mhaothaicheas cridhe athar gu h araid 
oìfcionn an leinibh tha dlu do 'n bhàs ; is amhlui' tha 
'n t àireamh do anama neo-iompaichte 'nur meafg-fa 'g 
iarrui' gvad oidheirp a thoirt air an fpionadh as an teine, 
lude 23, Air an aobhar iin is ann orra fo a bheir mi 
cheud aire. •., 

Ach ciod an argumeint a ghnathaicheas mi ì ciod na 
briathran a rolghnicheas mi ? A Thighearaa, cia leis a 
chuireas mì iompai' orra ; cia leis a ni mi 'm buidhinn ì 
O nach raibh fios agam ! fgriobhainn le deoir ; fparrainn 
gach earail le gul ; ghuidhinn orra air mo ghluinibhj 
is bheirinn dhoibh le dùrachd gach braon dom' f huiJ. 

b o 



a:i 



2 Earai! dkur^sbdacb. 
cla taingeil a ".bhithinn nan gabhadh iad os laimh, a 
deigh fin uile, aithreachas a dheanadh agus pilìèadh I 

" Ach, a Thighearrm, cia neo-chomafach rrnV arfon 
na h oibre fo i Cia Icis a dhi ùfgheas rai air a chridhe 
tha mar chlòìch ! an eirigh na mairbh as an uaigh air 
m' iartas \ An labhair mi ris na creagan, no 'n glaodh 
ini ris na fleibhtibb, an' dochas gun èifd iad ri m' 
earailibh > An toir mis' a f hradharc do'n daÌJ r c'uin a 
>inneadh (o riabh le duine ? Ach dhuit-fa, O Thighearna, 
eha'n 'eil aon ni ea-comafach : is urra thu ftadh cridh' 
a pheacaieh a bhioradh. ChaVurra miY ach am h.qgh' 

3 tharruing. air thuairmeas ; ftiur thus' an t faighead 
eidir altaibh an airm-èididh : marbh am peaca, ach 
iabhail anam a pheacaich, a thionndas a fhùil nc ehluas 
gus na nithe fo a ìèugha nq eifdeachd." 

Mo bhraithre, ceadaichibh dhomh labhairt ribh mar 
charaid, gu di^eas foar, ann fan aon ni is cuidrimii_he 
bhuineas duibh ; oir is e gnothach mor an leabhair fo 
gèur-mhothacha thoirt duibh air ur ftaid ; ur n iom- 
pacha'j agus ur fabhala'. Cha'n 'cil mi dol a kbhairt 
ribh ann am.briathra deaf-chainntjeach no feolta ; cha'n 
e ur cluas a thoileacha tha idir air. m' aire, .ach ur 'n 
anama fhabhala : 's ann air^ ur cridhe, 'Vcha'n ann .air 
ur cliu t'ha mi fuirgheadh. Mur falgh mi urcridhe, ciod 
fam bith èil'.à gheibh mi, tha mi falamh. Mur biodb. 
a mhiann orm ach ur cluas a thoileacha, fheinninn oran 
eile dhuibb, agus fgeul bu bhinne ; chuirinn adhart 
focair fW-QèaiiB, "islabhrainn slth ribh ; o : r cionnus is 



do Pheacakh. $ 

urra Ahab fpeis a bhi aige do Mhicaiak, bhios " do 
ghna a' faifneachd uilc mu thiomchioll ?" vRigh. xxii. 8. 
Ach nach «< fearr lotan caraid na fodal baoibh ? a bhios 
rì miodal le bilibh, nuair tha i fealg arfon an anama $* 
Seanr. vii. 2!, 22, 23. agus vì. 26. Nam bithinn a' dol 
a bhreuga naoidheìn, dh' f'hcndainn a luaiga na chadal 
le oran fonn'ar ; ach nuair a thuiteas an leanabh fan 
teine, cha'n f haoineis mar fo idir a bhios air aire a 
pharanta. Tha aobhar agamfa bhi dùrachdach gun 
amharus, a chionn gu bheil fìos agam '« mur eirigh 
fibhfa 5 s rrrur lig fibh ìeam," gu bheil fibh caillte gu 
fiorruith. As eugais iompachai cha'n 'eil flainte fam 
bith ri f haotainn. Is eigin domh buadhachdach oirbh 
no ur fàgail am builfgean truaighe. 

Ach ann fo tha fpairn m' oibre teachd orm a rìs. 
**■ A Thighearna, tagh thufa clachan dhomh as a 
chladach, 1 Sam. xvii. 40, 45. Tha mi teachd ann 
ainm Tighearna nafl fluagh, Dia armailtèan Ifrael" 
Tha mi teachd amach mar an t oganach Daibhidb* a 
ghltachd " cha'n ann ri fuil agus feoil, ach ri uach- 
dranachdaibh, ri cumhachdaibh, agus ri prionnfui' 
dorchadais an t faoghail fo," Eph. vi. 12. Air an la. 
'n diugh buaileadh an Tigheam' am Philifteànach, 
ìs " thugadh e airm o'n duine làidir" a chum as gu 
faighinn-fa na priofanaich aìr falbh as a ìàmhai). <f A 
Thighearna, tagh mo bhriathra, tagh m' arma ; 's 
nuair' a chuireas mi mo làmh sa mhàla, thoirt as 
cloiche g'a tilge', dean thus 'a giuWchum a chomha- 
B 2 rai, 



4 Earaìl Dburacbdach. 

rai, 's a fparra, cha'n ann an ? clàr-eudainn, i Sim. 
xvii. 49. ach an' cridh' a pheacaich neo-iompaichte, ga 
bhuala chum an làir, cofail ri Saul na leaga fona, 
Gnicmb ix. 4. Chuir thu mis' amach, mar a chuir 
Abraham a fheirbhifeach, Gen. xxiv. 4. a fhuir'eadh aif 
anama dh' ionnfui' do Mhic, mo mhaighftir. O Thigh- 
earna, Dhia mo mhaighftir, guidheam ort, foirbhich 
3eam air an là fo, 's cuir t aingeaì air thoifeach orm a 
reiteacha mo fhlighe, Gen. xxiv. 12. chum is mar a 
naifg feirbhifeach Abraham Ifaac agus Rebecca jnnu' 'n 
do ghabh e fois, gu ctanglainfa cuideachd Criosd agus 
.anama mo phobuil rau'n dealuich finn r 'a chèile." 
Ach tha mi a* pilleadh air rn' ais ribhfa. Tha cuid 
agaibh aig nach 'eil fios ciod is ciall do Iompacha no 
atharracha ; ? s is diomhain toifeacha ri'r comhairleacha 
.gu ni nach 'eil fios agaibh ciod e : air an aohhar fin 
feuchai' mi dhulbhfa Ciod e lompacha no atharracha. 
Tha cuid eiìe 'g altrum dùii ri trocair ge do bhuanaich 
iad fan ftaid am bheil iad \ agus dhoibhfan feuchai' mi 
Gur eigin iompacba. Tha cuid eil' ann am barail 
f haoin gu bheil iad air an iompacha' cheana ; dhoibh-fan 
feuraai' mi comharan na muinntir neo iompaicht 1 aleigeil 
fhhaicinn. Tha cuid eil' air nach 'eil eagal uilc, o 
nach 'eil iad ga mhothacha, 's air an sobhar fin tha 
" cadal am barr a chrainn ; dhoibh fin feuchai' mi truaighe 
' Tìa muinntir neo-iompaichte. Tha cuid eil' a' fuidhe fios 
o nach lèir dhoibh an ilighe mach 3 do'n mhuinntir [o 
feolai' mi Meadhona an lompachai. Agus fa dheire, 

cfeura 



Caib. I. Ciod anns nach 'ei/, &c. § 

chum gach aon neach a bhrofdacha, 00-^1™^' mì lc 
Argumèinte gu Iompacha* 

C A I B. I. 

A' feuchaìnn ciod anns nach y eil Iompacha agco-fieafamh; 
is a. ceartacha cuid mhearachdan via thiomchiolL 

^PHUGA pobul dall Shamaria aora do'n ni nach 
•*- aithne dhoibh, Eoin iv. 22, is toga muinntir na 
h Aithne aìtair " Do'n Dia neo-akhnichte," Gniomìn 
xvii. 23. tba fìos aig gach aon-, d'an eol natur an duine,- 
gu feum an inntin an toifeach foìus f haotainn m'am feud 
an t-anama hhi air iompacha,- ' Nis, a chum is gu leig-« 
hiiìnn mearachdan cuid do dhaoine tha faoilfinn gu bheil 
iad air an iompacha nuair nach' eil; 's gu fograinn eagal 
agus iomguin -cuid eile, tha faoilfinn nach 'eiì iad air aa 
icmpscha siuair a tha ; feuchai' mi dhuibh 'nntur aa 
iompachai, ìe leigeil fhaicinn duibhciod na nithe-'s nach 
cil, agus ciod na nithe fam bheile ag co-meafamhv - -• 
Ann toifeach, feuchai' iìnn'ciod na niths' s nach 'cil e. 
1. « Cha 'n e aidmheila chreidcimh Chriofdui' a ghab- 
hail oirn fein ann fam bheil iompacha ag co-meafamh." 
Tha tuille na ainm ann sa chreideamh Chriofdui'. Ma 
tha 'n t abftol.Pfl/cearr, cha'n ann an' cainnt a tha fìnn 
a' co-meafamh ach an' cumhachd, 1 Cor. iv< 20. Nam 
b' ann fa chreidearnh Iudhach agus Phaganach a threig- 
finn, is ann sa chreideamh Chriofdui' ajdeacha, bhiodh 
3 3 iompachadh 



6 Cìodanns nach 'eil Caib. L 

iompachadh a' co-meafamh, co na Chnofdui' ean a h' 
fhearr na muinntir Shardeis agus Laodicea ? aca-fo uile 
bha deagh ainm agus deagh aidmheil, ach a chionn nach 
raibh ac' ach ainm, tha iad air an dite' le Criosb agus 
air an fgeith amach, Taifb. iii. i. 16. Nach lionar iad 
a tha 'g ainmeachadh ainman Tighearn' Iosa, gidheadh 
nach'eila' treigfmn aingidheachd? zTim.'ù. 19. agus 
45 a' gabhail oa lairah eoias a bhi ac' air D14, ach n 
an oibre tha ga aicheadh ?" 77/. i. 16. Is an gabh 
'Dia riu fo mar fhior aithrich, arfon an aidmheil 
arnhain, ge do bhanaich iad nam peaca ? Cha'n 
? eil fo comafach. ._ Nan dtana lochran na h aidmheii 
an gnothach cha raibh na h o.ighean amaideach air an 
druideadh amach, Mat. xxv. 12. Seadh tha finn a 
faicinn cha'n e mhàin luchd aidmheil, acb luchd fear- 
monachai' Cfyriofd, is ìuchd dear.ai' mhiorbhuillean air 
am fogradh air falbh, a chionn gu raibh iad cuideachd 
san luch'd deanai' na h ea-corach, Mat vii. 22. 2$. 

2. " Cha'n e ionnlad an uifge, no fuaicheantas 
Chriosd a ghabhail oirn fcin ann am baà&e? is ciall do 
£ompacha. ,, Tha moran a'giulan fuaicheantais Chriosd, 
nach 'eil a' fcafamh aig a bhrataich, no ga kantuinn mar 
an ceannard. Chaidh Ananias agus Saf>phira 's Magus 
a bhaifle', co maith ris a chuid eile. 

Mo chaiide diìeas, " Na bithibh air ur raealla, cha 
ghabh Dia ri fanoid," Gai vi. 7. Co dhiu 's ann as 
ur baifte no ni air bith eile tha ur n earbfa, tha rnife 'g 

4fetftaa^^^rgxni^t^3^ 

inn& 



Caib. L li-mpncha ag co^eajlimh* 7 

ìnnfe dhuihh o'n Dia bheo, mata aon air bith agaibh 
dearmadach air urnaigh, no neoghlan, no mio-runach, 
no fanntach, no anacaiteach, no fanoideach, no fpèifeil 
mu dhroch cuideachd, Seanr. xiii. 10. ann aon fhacal, 
mur 'eil fibh nur Criofdui' ean naomh, faicilleach, agus 
fein-àicheil, Eabh. xii. 14. Mat. xvi. 24. cha'n ura fibji 
bhi eir ur fabhala; ni's lugha na bhios frbh as fo fuas air 
ur n atharracha 's air ur n ath-nuadhacha le h aithreachas. 
3. M Cha'n e giulan neo-choireaeh am fianuis dhacine 
*< tha air a chiallacha le h iompacha." Cha'n 'eil fo a' 
ioirt barr air fireantachd nan Scriobbah agus nam Pharaì- 
fsach y agus.air an aobhar fin cha'n urr' e ar toirt gu ri- 
oghachd Nèimh, Mat. v. 20. " Bha Pol, mu'n d* 
iompaicheadh e, neo-choireach a reir na fireantachd a 
tha fan lagh," Phil. iii. 6. Cha b' urra duine beum 
a thoirt da„ B' urra ? m fear a dh' fhireanaich e fein a 
ràgu raibh e faor o fhoireigin, ea»coir, agus adhaltru^ 
Jfefc, Luc. xviii. 11. Tha ni eigin a thuille fo^agad-fa 
ri mhaoi', air neo, cionnus air bith mar tha thu *g ad 
fhireanacha fein, ni Dja do dhìte. Cha'n 'eil mi idir 
a' deana tàir air giulan neo-ehcireach, ach tha mi toirt 
rabhai' dhuibh gun ftad aìge. Tha ar dleafnas do Dhia 
co fhiaehuicht' oìfu r'ar dleafnas do dhuine. Cha'n 
/heudfmn <3a chlàr an lagh' a fgaradh o eheiLe. 

4. M Cha mhò 's e icmpachadh a bhi a' coiliona gaeh 
clleafnais dhiadhai' o'n taobh amach." Tha e ro-moilleir 
gu feud coflas na diadhachd a^bhi aig moran as eugais a 
eumhachd, 2 Tim, iii, 5, Fer.daidh iad urnzngh fbada 



§ 'Cìùd ~ànns nach 'eill Caib. I. 

I 2. ejìdeachd gu taitneaeh, ' Marc. vl. 20. dragh is cofdus 
a chur orra fein ann feirbheis Dhia, 'lfai. i. n, is na 
dhèigh fm uile bhi nan coigrich do lompacha. FeuJa? 
dhuine na dleafnais fhollais fo uiì' a choiliona, feadh "à 
, mhaoin air fad a thoirt do na bochdaibh, is a chorp 
gu bhi air a lofga," i Cor. xrii. 3. 's na dhèigh fin uile 
bhi na chealgair. 

5. " Cha'n e iompacha, cuideachd, an ceangal fm a 
tha oilein, cleachda no lagh dhaoine, no anocair, a' 
cumaiì air truaiik-achd is coirbdeachd ar natuir." Tha 

' finn tuille 's ulla' gu cilein a ghabhail ann riochd grais* 
ach nam foghna fin co'n duine b' fhearr na Iehoajhì Arn 
feadh a bha Iehoiada an fagart 03 a cheann, bha e co 
togarach gu feirbheis Dia 's g'u raibh e brofducha natf 
fagart fein a leafachadh an Teampuil, 2 Rìgh. xii. 
2, 7. Ach cha raibh an' fo ach deagh oilein, oir cò 
luath 's a dhealuich am fear-fiiurai' a bh'aige ris, kig 
c fhaicinn nach raibh e ach mar mhada-alluidh air flab- 
hrui', is thuit e air falbh gu iodhal-aoradh. 

6. Ann ath-ghairrid ; " Cha'n ann an foillfeachà, 
no'n geùr-mhothacha, cha'n ann an cuid atharrachai 3 
no'm pairt leafachaida, ata Iompacha ag cofheafamh." 
Feudai' duine bhi air a ihoillfeacha, 's na dheigh fin uile 
tuiteam o'n chreideatnh, Eabh. vi. 4. Bha Felicj air 
chrithfui'gheùr-mhothacha, Gniomhxx'w. 25. 'sìeafaich 
Herod e fein ann am moran nithe, Marc. vi. 20. Feu- 
dai am peaca bhi air a dhùfga le h uabhas agus geùr- 
iHhothacha, 's gun bhi idir air a chlaoi 4 no air a cheufa fc 

cumhaehd 



Caib. I. Icmpacha ag co focafamh. 9 

cumhachd grkis. Tha moran aig àm bheil barail mhaìth 
aìr anftaid, a chionn gu d' fhuair an coguis dufgadh arfon 
am peacaidh ; a' gabhail geur-?nhothachaìdh ann riochd 
ìcmpashaidh. Am beachd na muinntir fo bha Cain 
iompaichte, nuair a bha eoguis chionntach ga fgiurfa 
feadh an t faoghail, gus an do thilg e èfein am builfgean 
ghnothaiche 's ann dàmhair oibre, Gen. iv. 13, 14. 
Tha cuid eile nam barail fein iompaichte, chionn gu do 
thrèig iad an gnathacha mi-riaghailteach is an droch 
cuideachd, gu do cheannfaich iad oiùd d'an an-mianna, 
's gu d' f bas iad riaghailteach agus meafarra." Aeh 
feudai' gu leor a bhi san fìaid fo nach 'eil fathafd air an 
naomjiacha. '* Iarrui' moran dol afteach do rioghachd 
Eeimh," Luc. xiii. 24. is tha cuid nach 'eil fada uaipe, 
Mar. xii. 34. 's a tha ach hcag nan Criofdui'can," 
Gniomh. xxvi. 28. gidheadh a bhios ann dèigh laimhe air 
a cheann mu dheire. Tha moran, am fad a bhios.an 
coguis gan fgiurfa, ri urnaigh, ri leugha, ri èifdeachd, 
fs ri flrì 'n aghai nam peacai* fin is mo dam bheil fpèis 
aca : ach eha luaithe tha'n leoghann a* cadal, nartha iad 
a ? pilleadh ath-bhuailt a dh' ionnfuidh an aingidheachd. 
— Co bu chràbhai na na h Iudhaich nuair a bha 
ìamh Dhia air a leagail orra ì Salm lxxviii. 34, 35. 
Ach cha luaithe chaidh an amhghar feachad na leig iad 
Ì>ia as an aire, 's a dhearbh iàd gu raibh an creide' 
cealgach, rann. 36, 37. Theaga gii do thilg thu mach 
peaca eigin nach giulaine , do choguis, is gu do (heach- 
ainn thu gach cionnt' is graineala na cheile fan t faogha3, 

is 



iQ Cìod anm' nach~\eìl Caij* I. 

is gidbeadh gu'bheil do natur falach gun bhi fathafd air 
a ghlana, 2 Pead. ii. 20, 22. Feudai' tu meall luaith' 
a tharruing gu dealbh gèìge, no ainmhidh, no duine, 
's a bhi fad na h uine na luaith : mar fm feudai duine 
neo-iompaicht , a choflas a chaochla' air iotfea doigh, is 
a natur a bhi fathafd gun mhuthadh. 

An co-chur. Eifdibh mata, O dbaoine peacach, is 
thugaibh faincar, mar bu mhaith leibh a bhi beo, Ifaì. 
3v. 3. C'arfon a mheallas fibh fibh-fein, is a fhuidhicheas 
libh air ghaineamh fteidh ur dochais ? Tha fios agam 
gidheadh nach gnothach furas an dochas fo a fpionadh 
uaibh : is eigin da fo bhi fearbh leibhfa, 's gun amk- 
arus cha'n-'eil e taitneach leamfa. Tha midol nachinn- 
feal mar Lèigh a bhiodh a dol a ghearradh aon da bhuill 
o chacmh-charaid : is eigin da dheana, ge h ann le 
cridhe goirt, le fuil dheuraich, is le laimh chrithich. 
AcÈ, a bhraithre, tuigibh mi ; cha'n 'eil mi ach a 
leagaii fean tighe, (bha ulla' gu tuiteam air ur cearm 
is ur b'rutha fui') chum is gu togainn c ni's maifiche 
's ni's fearr, air fheol as gu mair e gu fiorruith. 
" Bafaichi* dochas a chealgair,'* Seanr. xi. 7. ma 
fnèafas DiA ri f hacal. 'S nach fearr dhuitfu,. O phtac- 
aich, rabha ghabhail na thra, 's do dhochas faoin agus 
mealltach a leige' dhiot, na do fhuflean a bhi air am 
fofgla tuille 's anmoch leis a bhas, agus thu fein f haot- 
ainn ann ifrinn mu'm bheil fios agad c'ait' a bheil thu ? 
Cha bhithinn-fa dileas do t anam mur innfmn duit gu. 
bheil thu fathafd am builfgean do pheacai' ma's ann as 

aon 



-Catb. I. lompacha ag co-foeafamh. \ \ 

aon ào na nithe fìn a chaidh a roi-ainmeacha tha t 

carbfa. Leig le d' choguis labhairt. Ciod a th' agad 

• ri thagradh air do fhon ftin ? An e gu bheil thu giulan 

fuaicheant3Ìs Chriosd? gur ann air a dh' ainmichear 

thu ? gurbail da eaglais f Jiaicfìnneich thu ? gu bheil 

eolas agad air puinc a chreidei* ; gu bheil thu riagh- 

aiiteach ad ghiulan ; cùramacli -mu dhleafnais dhiadhai' 

o'h leth ,amuigh ; gu bheil thu cothremach ad ghnoth- 

atcbe, 's gu raibh .rm-Pnuaimhneas agad ad choinn- 

feas .* Tha n>ife 'g innfe dhuit 'o Dhia nach dean cùis 

diu fo do lethfgeul a ghabhail aig cathair-breithanais. 

Ge maith iad fo uile cha dearbh iad gu bheil thu iomp- 

aichte, ? s cha'n 'eil iad diongalt' a chum do ihahhaladh. 

O ! fibhs' uil' aig nach 'eil a.ch na nithe fo ri thagra, 

fmùainichibh air.ur ftaid, agus gràd phillibh. . Bithibh 

jdùrachdach ann urnaigh, an.n leugha, 's nur cridheacha 

fein amhicn f hiofracha. Na gabhaibh fois gus an dean 

Dia an obair iomlan annaibh ; oir mur bi fìbh air ur n 

atharrachadh, is daoine caillte fibh. 

. Ach mas e 's gu hheii a mhuinntir fo teachd gairrid air 

iompacha, ciod a thachras do'n pheacach ro-aingidh ? 

Theaga nach feall efan air na nithe fo, 's nach mo dh' 

èifdeas e riu ; ach ma thuiteas da an leugha no bhi 'n ait' 

eifdeàchd dhoibh,biodh fios aige o'n Dia fin a chruthaich 

e, gu bheii efan ro-fhad' rioghachd neimh. Am fcud 

duine bhi riaghailteàch agus faicilleach, is gidheatìh gun 

bhi air iompacha ? c' aite mata 'n feas am mifgear agus 

an geocach ? Am feud duine cuideachd a ghleidhe' leis 

na 



i 2 'Ciod anns nach V/7 Caib. I. 

na h oighean glice, 's gìdheadh a bhi air a dhruideadh 
smach ; agus uach mo gu mor na fin a fgriofar compa- 
nach nan amadan ?*• oVrftfr. xiii. 20. Ma dh' f heudas 
duine bhi ceart agus cothromach na ghnothaiche, 's 
gidheadh gun bhi air f hireanachale Dia; ciod a thachras 
duitfa, O dhuine thruaigh, g'am bheil do choguìs ag 
innfe guLheil thu cuilbheartach ad dhreuchd, failneach 
ad f hacal, agus ulla* le teangai* bhreugaich, gu còthrom 
a ghabhail air do choimhearfnach ? -Ma dh' f heudas 
daoine bhi air an foillfeacha 's air an toirt gu dleafnais 
dhiadhaidh a ghnàthacha, 's an deigh fin uile bhi air an 
call arfon fantuinn aca, gun dol air an aghai gu lan- 
iompacha ; ciod a thig ribhfa, O theaghlaiche truagha, 
tha caitheadh ur beatha gun Dia ann san t faoghal ? 
agus ribhfa, O thruaghana peaccach, aig nach 'eil Dia 
ach tearc nur fmuainte ; tha co aineolach is nach aithne 
dhuibh) is co nec-chùramach is nach aill leibh urnaigh 
dheanadh ? O deanaibh aithreachas is bithibh air ur n 
iompacha ; " brirVibh dhibh ur peaeai' le fireantachd ;*• 
rachaibh ionnfuidh Chriofd arfon maitheanaìs agus gràis 
gu'r 11 ath-nuadhacha ; thugaibh fibh-fein afuas da, 
cQiim gluafad maille ris an' naomhachd, air neo cha'» 
f haic fibh gu fiorruith Dia. O gu J n eifde , fibh rabh- 
ainne Dhia ! Na ainm-fan tha mife aon uair eile 'g ur 
n earalacha. « Pillibh air mo chomhairle," Seanr. i. 23. 
*' Trèigibh a chuideachd amaideach, is bithibh beo," 
Seanr. ix. 6. " Bithibh meafarra, cothromach, diad- 
haidh" 77/. ii. 1 2. u Glanaibh ur lamhan, a pheacacha ; 

glanaibh 



Caib. II. hmpacha ag cofheajamh* 13 

glanaibh ur cridheacha fibhs' aig a bheil an Ìnntin dhub- 
ailtc," Sheum.i\\%. " Sguiribh do'n olc; ionnfaichibh • 
am maitha dheanadh," Ifa't. u 16, 17. Ach ma ghab- 
has fibh air ur naghaidh, is eigin duibh bafacha : Efec* 
xxxiii. 1 f. % 

C A I B. II. 

Afeuchainn cicd ann fa bheil Iompacha ag co-Jheafafnh 

g~*i HA'N f heud mi ur fagail le'r fuilean Ìeth f hofgai!te ? 

^H^ cofail rifan a chunnaic daoine 'g imeachd mar chra- 
obhan, Mar\ viii. 24. Tha'm facal " prodhaiteach ar= 
fcn teafgaifg co maith is arfon achafain," 2 Tim» iii. 16,. 
Air an aobhar fin an deigh ur ftiura 'n f had fo ro r 
choilion cunthart agus mearachd, theid mi nis aftigh 
ieibh ionnfui cala' na firinn. 
Ann ath-ghairrid mata, tha iompacha ag co-fheafamk 
ann atharracha iomlan a theachd air a chridhe 's air a 
chaithe-beatha. Natur agus aobhar an atharrachai' fo 
bheir mi oidheirp air a leige' ris duibh. 

1. " Is e Spiorad DHiAughdaragus f hear-oibreadh- 
aidh," is air an aobhar fin theirear ris " naomhacha 'n 
Spioraid." 2 Tejfal. ii. £3. agus <s ath-nuadhacha 'n 
Spioraid Naoimh," Tit. iii. 5. Gidheadh cha'n 'eil fo 
a druideadh amach pearfanna eile na Trionaid ; oir tha'n 
t abftol a' teagafg dhuinn buìdheachas a thoirt do. 
*i Athair ar Tighearn' Iosa Criosd, a dh' ath-ghin 
finn," 1 Pead. i. 3. agus tha air a ra gu bheil Cmosd, 
" a 3 toirt aithreachais dò Ifrael," Gniomh. v. 31. is 
C theirea* 



•*4 CM ann fa bheil Caib. ÌL 

theirear ris " an t àttìair fiVmnth," Ifa'u ix. 6. agus 
ruinne a fhlIochd > ?> agus ic a chlann a thug Dia dha," 
Eahh. \\. 13. Ifa'u ìiìi. ro e , O cia fona 'n daimh fo ! 
tha'n Tricnaid air fad ra&r athàir aig-a-n nua-chreatuir : 
ach a chionn gu bheil an obair air a h earbfa gu h araid 
ris an Spiorad Naojnh, tha e.air 5 ra gu bhtil finn " air 



ar^reith o'n Spìorad," Eoin. iii. P. 

Uaidh fo chi fmn gu bhcii an obair fo oifcionn cum- 
foachd duine : " Tha fmn air ar gineamhuin, cha'n ann 
o thoil r>a feola, no thoil duine, ach o DhjaV*' Èoin. 
i 13. Na fmuainich gu brath gu bheil thu comafach 
air thu fein iompacha : ma b' aill h°at gu tachra fo, na 
biodh fuil agad ri dheanadh ad neart fein. Is ais-engh 
ona mairbh e, Taìfo. xx- 5. Ephcf. ii. 1. is nua-chru- 
thachadhe, Gal. vi. \$.£phef ii. 10. c'ha lugha na iliie- 
chumhachd a tha comafach aìr, Ephef.'x.'x 9. Is am bhèil 
neart duine cofail ri leithid fo do-nithe ? Mur 'ètì agàd 
ach na deagh bheufan a f huair thu o natur, gnè maith, 
macant agusftuan&Y isfc. tha thu fathafd ad choigreach 
do f hior-iompacha : oir is obair oifcionn natuir fo. 

2. « Tha da cheann-aobhaìr aigan obair fo ; aon o y n 
ieth-aftigh.isaono'nlethamach." (r.) " Is^t'n t aobhar 
o'nlethaftigh faorghràs Dhia." <« Nih' ann o oibrè fisej- 
antachd a rinn finne, ach a reir a thrccair fein fhabhail e 
fmn, le athnuadhachadh an Spioraid Naoimh," Tit. iii. 
5. « O thoil fein ghin e flnn. ,, Sheum. i. 1 8. Tha -finn air 
ar tagha 's.air argairm a chum bhiair arnaomhacha,' V 
cha'n ann a chion-gu bheil naomhachd fam bith againn, 
Ephef i. 4. 

Cia 



Caib. II. lompaeha ag to-Jìoeafamh* T5 

Cia taìngeil air a fhon fo Peadar ! " Gu ma bean- 
nuichte gu raibh Bia agus athair ar Tighearn' Iosa 
Chriosd, a rinn ar n ath-ghintein, na mhor-throcaIr > ,, 
1 Pead. \, 3.. 'S ciau^a , bha Pol gu faor-throcair Dhia 
aideacha fan ni cheudna ! " Dia tha feibhir ann Jrocair, 
arfon a mhor-ghraidh kis 'n do gh*adhakh e finn, cho- 
bheothaich e fmn maìlle ri Criosd : le gràs tha fibh air 
ur flanucha." Epbef ii. 4, 5. 

" (2) Is e aobhar ar n iompachaidh o'n leth amuigh, 
airidh agus eidir-ghuidh ar Slanui' ear bheannuichte." 
•' Do dhaoine ceannairceach f huair e tiolaca," Salm. 
Ixviii, 18. Agus is ann da thrid-fan ata Dia 'g oi- 
breachadh annainn gach ni tha taitneach na lathair fein, 
Eabh. xiii. 21. Is ann da thridfan ata fmn a' faotain na 
h uile bheannacha fpioradail ann nithe neamhaidh. 
Ephef. i. 3. Is efan a rinn eidir-ghuidh arfon nan da- 
oine taghta mu'n do chreid iad, Eoin. xvii. 20. Is ann 
do thoradh a fhaoithreàch-fan gach duine iompaichte, 
Jfaì.Yù. ir. Agus co mhathair a dh' fhuiling riabh 
£a fon ieinibh uirrid as a dh' fhuiling Criosd air ar- 
fon-ne ! Gach pian, is fpairn, is crà dh' f huiiing e 
air a chrann-cheufai' b' iad iìn piantaidh ar n ath f - 
ghineamhuin-ne, Gniomb. ii. 24» Tha e air 3 dheana' 
na naomhacha air arfon-ne, 1 Cor. i. 30. Naomhaich 
fe e fein (no thug fe e fein feachad mar naomh-iobairt) 
a chutn as gu biodh mide air ar naomhacha, Eoin. xvii, 
19. Agus is ann trid ofrail a cbuirp-fan, aon uair 
arfon na h uile, tha finn air ar deana naomhaj Eabb. x> 10, 
C 2 3, 



itf Ciod ann fa bheii Caib. IL 

3. " Is iad na h ionfkumeinte, leis am bheil an t 
iompacha fo ga oibreacha, miniiìrealaehd an fhocail, 
agus am focal fein." ( i\) " Ann Io5A*CaiosD ghin 
xnife fibh, trid an t foifgeil," 1 Cor. iv. 15. Is iad mi- 
nifteara Chrìosd an dream a th' air an cur a dh' f hof- 
gla fuilean daoine, 's g'an iompa dh' ronnfui Dhia, 
Gniomh. xxvi. 18.. (2.) Tha fìnn air ar n ath-ghin- 
tein le facal na fìrinn : is e fo a flioillficheas an t fuil, à 
dh' iompaidheas an t anam, Saìtn xix. 7, 8. is a tha 
comafach air ar deana glic a chum flainte, 2 Ti?n, iii, 
15. Is e fo an fìol neo-thruaillr' leis a bheil frnn air ar 
n ath-ghintein, 1 Pead, i. 23. Ma tha fmn air ar glana, 
H ann leis an fhoca!, Ephef v. 26. 'Ma tha finn air ar 
naomhacha, h ann trid na firinn, Eoìn. xvii. 17. ! S e 
fo ata ? g oibreacha creideimh ann ainn, is gar n'ath- 
ghinamhuin, Rom. x. 17. Sheum. i. iBr 

Cia'mor an fpèisbu choir a bhi agaibhfa do'n-f hocal, 
O dhaoine naomha ! oir is ann leis a bha 'fibh air ur n 
iompacha ? Cia dùrachdach bu choir dhuibhfa bhi ga 
farruidh, O pheacacha ! oir is ann leis is elgìn duibh 
bhi air ur n iompacha cuideachd ; cha'n 'eiì meadhon 
gnathaichte fam bith ann ach è. Sibhs J a mhothaich a 
chumhachd ga'r n athnuadhacha, bithibh toigheach uime 
3 m fad is beo fibh ; bithibh gu brath taingeil air a ilion i 
ceanglaibh e mur muineal ; fgriobhaibh air urdearnaidh 
e; taifgibh na'r brollach e, Seanr. vi, 21, 22. Nuair a 
tha fibh ag imeachd, deanadh e ur iimra ; nuair a tha 
iibh a* cadal, deanadh e ur coimhead ; nuair a tha fibh 



Caib. II. Iompacha ag cc-JJieafamh, ì*7 

a' dàfga, deanadh e cainnt ribh. Abraibh leis an duine 
naomh Daibhi\ cha dio-chuimhnich mi a choidh' t 
iartais, eir leo-fan rinn thu mo bheothacha, Salm. cxix. 
93. Sibhfa tha neo-iompaichte, leugbaibh am focal 
le curam, dlùthaìchibh ris an àite 'm bhtil e air a {hear* 
monacha le cumhachd \ lionaibh na dorfa mar a mhor* 
bhuidheann eaflan, dh'alì, bhacacb, fheargta, a' feithe' 
tì gluafad an uifge, Eoìn v. 3. Guidhibh gu tigeadh 
an Spiorad ann farr f hocal : thigibh do'n t Searmoin o 
'r glunaibh ; is rachaibh gu'r giunaibh o'n t Searmoin 
a ris. Cha'n f hàs an fiol mur bi e~air uifgeacha le deoir 
13 le h urnaighean, is air altrum le- cùlfmuainte co maiih 
as le h ui'acha.---- 

4. u Is ecrioch an iompschai (no rùn na Ti tha ga 
oìbreacha) fiairit'an duine, 's gloir Dhia." Tha finn 
aìr ar tagha trid naomhachai chum flainte, ; ■* 2 TeJJi 
ii 13. air ar gairm, a ehum as gu bithemid air* ar 
gloraeha: Rm?z. viii. 30. -ach gu h araid a chum a3 
gu biodh Dja air a ghloraeha, IfaL Ix. 2 1, gu cuire- 
mide 'n eèill a chìiu, r/W. ii; 9. 's gu bithemid tarb- 
hach ann deagh oibre,* Col. 'u 1 o. O Chriofduidh ! na 
•iio-chuimhmctv ciod a ehrioch gus an deacbai òo 
ghairm; leig le d-'ihoius dealra, Mah v. 16. Idg le d' 
lochran iafadh, is le d' thoradh a bhi maith, agus paih\ 
» ahn deagh am, Sahn i. 3, biodh t uile rùn a reir ruiti 
Di, a chum annsgach ni gu biodh efan air aghlor^ch^ 
kat, . PhiL u 10. saì 



*$ Ciod ann fa Ueil Caib. IL 

5. M Is e an neach a th' air atharracha mar fo am 
peacach taghta, agus frn gu h iomlan, na uile cheatfaidh 
agus chumhachdan, na.bhallaibh uile 's nainntin." Cha'n 
c. an fean tigh a lèafachadh ach a leagail, is aitreabh ùr 
a chur afuas na aite, a ni iompacha : cha mho is e mlr 
clo eudach ùr a chur air an t fean trufcan ; ach'an ait- 
reabh rs an trufcan a bhi gu h iomlan nuadh. Tha na- 
omhachd a' ruith ro' cheatfaidh, ro' chridhe, s s ro* 
chaithe-beatha 'n duine iompaichte. Is duine nuadh e, 
Ephtf. iv. 24. nuadh chreatuir. " Tha na h uile nithe 
Buadh," 2 Cor. v. 17. Tha iompacha a' dol domhain, 
3S a ruigheachd air a cridhe, Gniomh, ii. 37. agus vi. 14, 
a' tilge gach'ni bonn os ceann, is a' fagail duine mar 
gu b' ann an faoghal eile. Tha e ruith air feadh an 
duine guh iomlan, na inntin, na bhallaibh, is na chaithe- 
beatha anns gach earrainn deth. 

1. (( Na inntin." Tha e ag deanadh atharrachaidh 
iomlain ann taobh aftigh. Ann toifeach, tha e 'g athar- 
lacha na barail, agus breithneachai na h inntin, air chor 
as gu bheil an foaghal ìs gach ni a th' ann mar neo ni 
ann fuilibh an duine iompaichte, an coimeas ri Dia 's ri 
ghloir, Gniomh. xx. 24. Phil. i. 20. Salm. Ixxiii. 25. 
Fofglaidh e fuiìe na h inntin, agus (i tionndaidh e daoine 
e dhorchadas gu folus," Gniamh. xxvi. 18. EpheJ. iii. 8. 
1 Pet. ii. 12. An duine nach.faca roimhe cunthart fara 
ìbith na ftaid, tha e nis ga fhaicinn fein caillte, caillte gu 
tur, Gnhmh* "> 37* ni 's lughana bhios e airath-nuadha- 

cha 



Caib. IL Iompàcha ag co-jheafamh, |$j 

cha ie cumhachd grais. Eafan a fhaoii roimhe nach raibh 
rnoran cron fa pheaca, tha e 'nis a' faicinn nach 'eil 
dorainn fam bith coimeas da : tha e faicinn gu bheil am 
peaca na ni mi-reufant' eacorach agus ro-ghraineil ; air 
chor as gu bheil eagal is fuath aige roimhe ; gu bhfi! 
e ga fheachna 's a' teiche' uaithe, is gràin aige feacih 
dheth-fein arfon bhi cionntach ann, Ram. vii. 18. Job 
xlii. 6. Efec. xxxvi. 31. 

Nis, a reir an t foluis nuaidh fo, tha'caochla inntin 
agus breathnachaidh aig an duine na bh' aige roimhe : 
nis is e Dia gach nil' efan : cha'n eiì neach aig " air 
neamh no air thalamh coimeas da," Salm lxxiii. 25. 
Tha e ga roighneacha ro'n domhan uile ; 's fearr leis a 
chaoi'neas gradhach na beatha : is folafaiche leis deal- 
radh a ghnùis na ola 's fion, is gach teachd-an-lir 
air an do fhocruich e % roimhe fin a chridhe, Salm u. 
6, 7. 'Se fo guth an dùin' iompaichte ; " Is e b 
Tighearna mo phorfan, a deir rn' anara : Co th* agam 
air neamh ach thufa ? 's ni bheil neach air thalamh air a 
bheil mo chion ach thu. Is e Dia neart mo chriqhe, 's, 
mo chuibhrionn buan ara feafd." Sahn. lxxiii. 15. 2$, 
Tuj'r. iii. 24. 

San dara h aite, " bheir iompacha do dhuine caochla 
toile, araon a thaobh nam meadhona agus na criche." 
I. "Tha *n rùn air atharracha," Efec. xxxvi. 26. Jer. 
xxvi, 33. Ifai, xxvi. 8, 9. Tha crioch nuadh is rùn 
Duadh aig an duine iompaichte. Tha nis Dia thar gach 
jii na ake, '3 cha'n/ 'eil foim. sige do ni fan t faoghal 

coimeas 



20 Ciod ann fa IheìL Caib. II. 

coimeas ri Criosd a bhi air a chliudhacha leis, Phil. i, 
20. Tha e ga mheas fein ni's fona raa chuireas e onoi* 
fam bith air Criost, no ma ni e feirbheis farn bith dha 
na ghinealach, na 's na h uiìe ni eile 's urr' an faoghal 
a thoirt feachad. Is e'n aon ni fonraicht' a th' air airs 
ainm ìoi' a bhi air ardacha fan t faoghal, agus fguaban 
a bhrathar a ftriochda fios uile da fguaibfan, Gsn* 
xxxvii. 7. 

A leughadair, am • bheil thus' a' faicinn^ (o t J 8 nach 
'eil thu feoruich dhiot fein, an e fo is rùn duitfa ? Stad 
tamul, agus fmuainich air a ghnothach chuidreamach fo. 

2. Tha roghainn an duin' iòmpareht* air a h atharra-' 
cha co maith ri run." Tha e niVa' roighnèacha flig J K > 
eile, Sa/m cxix. 15. The e roighneacha Dhia mar a 
ehuibhrionn, Chriosd mar a Shlanur' ear, is naom- 
hachd mar a fhlighe dh' ionnfui Dhia, Eoin xiv. &. 
Rom. ii. 7. Tha e roighneachadh Iosa mar a Thighear-' 
na, Col. u. 6. Cha'n arin arfon eigin idir a tha e dol 
ionnfui Chriosd, mar gu feideadh an doinionn e ; achr 
tha e gabhail ris le rùn fuidbichte mar an rcghainn is 
fearr, Phil \. 23. is an ni a thogadh e ro'ionmhus an t 
faoghail fo uile ge d' fhaigheadh e'n t iomlan co fhad 
as a b' aill leis. Avìs, tha e gabhail naomhachd mar a 
fhlighe, 's a' gluafad na ceimibh cha'n ann an aghaidlv 
a -.thoil, ach le togra V làn-fpeis di : " Roighnich mi 
flighe't aitheanta," Salm cxix. 173. Tha e meas bgb 
Dhia, cha'n ann mar a chuing, ach mar olghreachdf 
feadh oighreachd bhitb- bhuan, rann- r 1 1 . Tha -e gab* 

hail 



Caib. II. lompacha ag coflieafamk, S': 

hail teifteis Pe, cha'n ann mar chuibhreach no mar 
uallach, ach mar a fholas is mar a fhonnas, i Eoin v. 3. 
Salm cxix. 14. 16. 17. Cha'n e mhain gu bheil e 
giulan cuing Chroisd, aeh tha e ga gabhail. Tha e 
gabhail naomhachd, eba'n ann mar a ni 'n duine tinn 
deoch-leighis fhearbh a's eigin da òl no bafachadh, ach 
mar a ghabhas an duine acrach am biadh d'am bi fpeÌ3 
aige. Cha'n 'eil ùfn' air bith eo taitneach kis (nuair 
tìia e na bheachd fein) ris an uine fin a tha e buileachadh 
ann oibre naomha. 'S iad fo a fholas agusaighear; 
miann a fhùlagus aoibhneas a chridhe) Job xxiii. 12, 
Sabn cxix. 82, 131, 162, 174. agus Ixiii. 5. Cuir a 
nis do choguis chuige dh' fheuchainn an tu fein an 
duine. O cia fona thu ma 's e fo do chorl Ach feuch 
gu bi thu cùramach agus mion ann an ceafnacha co 
chuidrearnach. 

Ann fan treas aite, "bheir iompacha do dhuine 
caochla aigne," 2 Cor. vii. n. Tha fo air fad a' ruith 
ann fruth-chlais nua y : tha Jordan a nis air a philleadh 
air ais, is a fhruth a' ruith an' aird, <ann aghai cùrfa 
natuir. 

Is e Criosd a dkochas, 1 Thn. i. 1. is e fo ìonmhas, 
Phil. iii. 8. is ann an fo tha fhuil, is ann an fo tha 
chridhe. Mar cheannuiche bhiodh ulla' gu bafacha fan 
doininn, tha e toileach gach ni tha aige thilgeil thar 
bord, ma dh' fheudas e acn an aon feud fo a ghleidhe. 

Tha e cheud thogra, cha'n ann an deigh òir, ach 
an 5eigh grais, Phil t iii. 1%. Tha ciocras air na dheigh 

mar 



2t Ciod dnn fa hheiì. Caib. IK 

?nar dhuine acrach ; tha e ga iarrui* mar airgiod is a* 
claodhach air a fhon mar ionmhus faluichte : b' fhearr 
lèis bhi grafmhor na bhi faibbir ; b* fhearr leis gu b' e 
duine bu naomha air thalamh, na gu b' e duine b' 
fholuimte, b' ainmeala, 's bu chumhachdaiche. Am 
fad as a bha e feolar b'i chainnt, O ! nam biodh urram 
mor agam, is pailteas ftoraìs agus faibhrtis ; nambiodh 
m' ainmheach air a phaighe', 's teachdan-tìr agam ftin 
is àig mo chuideachd, ann fin bu duine fona mi. Ach a- 
nis tha a ghuth air atharracha : G ! ars* an duin' idm- 
paichte, nam biodh mo pheacaidh air an claoi', nam 
biodli a leithid fìn do thomhas grais agam, a leithid f»n 
do cho-chomun le Dia, ge d* bhithinn bochtl agus 
fuarach, cha bhiodh umhail agam dheth, mheafainn mi 
fein am dhuine fona. A leughadair, an i fo cànain t 
anamafa ? 

Tha aoihhneas an duine iompaichte air atharracha Is 
aoibhneiche leis flighe teifleis Db na faibhreas mor da 
mheud, Sa/m cxix 14. Tha e u gabhail toil do naomh- 
reachd D.he," cha'n 'eil aoibhneas air bith aige coimeas 
do- bhi fmuainteachadh air Criosd, a* mealtuinn a 
chuideachd, is a faicinn a 1-uchd-muinntir a' foirbheacha. 

Tha a chùram air a ghlan atharracha ; bha uair a bha 
a chridhe leagta co mor air an t faoghal as gu ba leor 
ìeis mionaide iomallach uin* a bhuileachadh air anam. 
Ach a nis cha'n eil cùram tuill' air arfon nan aflal,' , oir 
tha a chridh' air a fhocruchadh air an rioghachd. A 

,nis 



Caib. II. lompacha ag co-fheafamh. t% 

nis is e 'r. aon ni tha cur iomguin air, ■« Ciod ai nim 
chum as gu fahhalar mi r- Gnìomh. xvi. 30. Is e chùram 
fonraicht' anam a thearnahd. O cia taingeil a bhiodh 
e dhuit nan cuire' tu as amharus e mu thiochioll fò I 

Tha eagal air atharracha mar an ceudna : Eabb. xi. 
2~. 27. Aon uaìr cha raibh ni fam bith a v cur uirread 
eagail air ri call a mbaoin. no uriv.m no toil-inntin a 
chairdean, is tuiteam fa dhiamb dhaoine cumhachdach ; 
cha raibh ni air bith a b' eagàlaiche leis na iomra chhi- 
fnritin 'àir pèin, nd boclidainn, nomi-chìiu : ach a riis 
tha na nichè To'faoin na'fhuilibh an coimeas ri eas-onòir 
no diomb' Dhja, Cia faicilleach a tha e gluafad mu'n 
. faitair e. air rìb, no rriu'm faigh e tuifleadh ! Tha eagal 
àir an cònuidh, tha e fealkuin roimhe 's na dhèigh; tha 
muil air a'chridhr, 's tha e gù bitheanta gatilgeil thar 
aghualainn, rou'n gbcar e uair fam bith le peaca, 'Salm 
- xxxix. 1. Seanr. xxviii. " 14. Eclef. ii. 14. Tha e fuidh 
òiììt ma tliuiteas da uirread as fmuainteach air fabhar 
Dhia a chall ; is e fo an aon ni fha eagal bais aige 
roimhe, "Salm'ìì 11. 12. agus cxix. 8. Cha^n èil ni 
fan domhan a chraidheas e co mor ri fmuainteaciV air 
dealacha ri Criosd . 

Tha a 'ghàoì a' ruith ann-am mùtha rathaid. "Chaidh 
mo ghaols' achèufadh ! ars Ignatius à' labhairt mu thio- 
rrtchiol Chriosd. Is è fo rno ghràdhfa, ,, ars' an leannan, 
Caìntìc. v. i6. *S cia mor arì foìas leis a bheil AuguJHn 
gu bitheant' a' dortadh amach a ghraidh air Criosd ? 
f* Faiceam thu, fholuis mo fnùl ! Thig, O aoibhneis 

mo 



24 Ciod ann fa hheil. Caib. U. 

nio fpioraid. Dearcam ort, O bheatha m* anama. O 
nochd thu fein domh, mo mhor-àgh, is mo làn-chòf 
hurtachd; mo Dhia, mo bheatha, 's uile ghloir m' 
anama. Leig dhomh t f haicinn, O mhiann mo chridhe. 
Leig dhomh do ghleidhe, O ghaoil m' anama. Leig 
dhomh do ghlaca, leig dhomh do mhealtuinn, O f hir- 
nua-phofda neamhaidh. ,> 

Th'a a bhron cuideachd a' ruith arfon mutha aobhair, 
2 Cor. vii. 9. io. Sealla da pheacai', 's do Chriosd 
air a cheufadh, a 's gann a dhruidheadh air roimhe, cia 
goirt a tha iad anois a ruigheachd a chridhe ! 

Tha fhuath air ghoil, is a chorruich a' lafadh ann 
aghaidh a pheacaidh, Salm. cxix. 104. Cha y n 'eil 
faighidin aige ris fein ; tha e ga mheas fein mar amadan, 
is a' meas ainm air bith tuiìle 's maith air a fhon, nuair 
tha f hearg air a dufga fuas ann aghaidh a pheacai Salm* 
Ixxiii. 22. Seanr. xxx. 2. 

A nis mata 1l dean thufa cò'ra ri d' chridhe fein," is 
feuch ciod an taobh tha t aigne 'ki bitheantas a' ruith, 
Is do chndh' ag aomadh, am bheil no nach 'eil e ionnfui 
Dhia ann an Criosd ofcionn gach aon ni eile. Tha, gun 
amharus, dufgadh aigne, grad agus iaidir, r'a fhaotainn 
gu tric ann an cealgoirean, aig a bheil natur buailteach 
d ? a leithid fin do thiomadh : agus, air. an laimh eile, 
tha na naoimh iad-fein as eugais an aigne mhothachail 
fo, far am bheil an natur ni's maille 's ni's do-dhùfgaidh. 
Is i cheifl mhor am bheil an inntin ìs an toil gu daingean 
air an fccrachadh air Dia, thar gach ni eile o'm bheil 

fùil 



Caib. II. Icmpacka ag cofoeafamh. 2$ 

fùil againn ri bheag no mhor debhuannachd : s ma tha 
? n t aigne gu treibh-dhireach a' leantuin na roghainn fo 
ge nach 'eile co laidir no mhothachail as bu mhaith lein.n, 
cha' n 'eil ag nach *eil an t atharracha flantieil. 

2. Tha'n t iompacka iomlan " air feadh nam ball uile. 1 ' 
Na buill a bha roimhe nan ionftrumeinte do'n pheàca, 
tha iad a nis nan foithiche naomh am beo-theampui 
Chriosd, Ro??u vi. 16. 1 Cor. iii. 16. An t fììl a 
bha roimhe fo luaineach, macnufach, ardanaeh, fanntach, 
tha i ni», cofail ri fuil Mhuire f ri bròn ofcionn a peac* 
aidh, Luc. vii. 38. a' dearcadh air Dia na oibre, Salm 
viii. 3. a' leughadh fhocaii, Gnìomh. viii. 30. a' feall- 
tuinna fios agus afuas arfond iol-dtirce Ycufpaire trocair, 
is arfon cothrom agus f àth feirbheis air bith a dheana 
do'n Tighearna. 
A Chluas, a bha roimhe fo fofgaihe do ghairm an Aib- 
hifteir, is aig nach raibh uirread fpeis do ni fam bith as 
a bh' aice do chòVa falach agus faoin, is do ghàire 'n 
amadain, tha i nis air a fuaigheal ri dorus tighe Chf.iosd, 
is fofgailte da theagafg. Tha i 'g rà " Labhair, a 
Thighearna, oir tha do (heirbhifeach ag eifdeachd ;" is 
tha ciocras orra 'n deigh f hocail mar an' deigh uifge, 's 
ga mhiannacha ni*smo na'nteachd-an-tìr abheathaicheas 
e, jfob. xxiii. 12. "ni's mo na mhil is a ehir-mheala," 
Salm x*x. 10. " An ceann, a bha làn do innleachda 
foaghalta, tha e nis air a liona le nithe eile, 's air a 
fnhocrachadh air toil Dia, Salm ì. 2. agus cxix. 97. 
m-xfmuaìnte 's an cùram a tha ga liona, .'s ann mu Bhìa 
D_ thoikaeha 



26 Cìod ann fa bhsil. Caib. II. 

thoileacha 's mu'n pheaca fheachnadh a tha iad gu araid 
air am buileachadh. 

A chridhe/hha. lan na do-mianna gràineil, tha e.nis 
air fàs na altair chubhrai', far am bheil teine graidh do 
DhiA air a ghleidhe 'n cònui' beo ; 's o'm bheil gach 
aon la iobairt urnaigh'agus molaidh, maille ri tùis ath- 
chuinge naoimh, bith-urnaigh agus ofnaich', a fior dhol 
fuas, Sa/mcvlìu. i. agus cxtx. 20. aguscxxxix. 17, 18. 
Tha bheul air fas na thobar beatha' a theanga ir.ar 
airgiod taghta, 's a bhilidh a beathacha moran, o'n tha 
^nis a cho'ra air a dheana blafda le gràs, Col. iv. C. is 
am beul air a ghlanadh o choluadar fàlach,- o nìhicdaì., 
o bhòfd, o bhreugan, o mhionnan, o chùl-chaine, bha 
aon uair a'brifteadh amach nan lafraichean o'n ifrinn 
iìn a bha fa chridhe, Sheum. iii. 6, 7. 

An Jgornan, a bha roimhe mar "uaigh fhofgailte" 
Rom.uì. 13. tha e nis a-cur amàch dea'-bholadh urna- 
igh, agus naomh-choluadar, is tha 'n duin' a' labhairt 
an' teangaidh eile, eadhon an' canui.n Cbanaain* is a 
ghabhail an tlachd is mo ann a bhi labhairt mu Dhia, 
mu Chriocd, is mu (haoghal eile. Tha bheul a' cur 
ann ceill gliocais, agus is i tfieanga (th' air fas na trom- 
paid airgid a chliudhachadh a Chruthai'if )_ a ghioir, is 
am ball a's fearr da bhallaibh. 

A nis fo far am faigh thu *n cealgair fàilneach. Lab- 
hraidh e, theaga, mar aingeal, ach tha a chridhe fan- ' 
ntach, no duais an eaf-ionracais na laimh ; no ma tha a 
làmh glan, tha chridhe làn do fhalchar, Mat. xxiii. 27» 

lan 



Caib. IL lompada ag'co-fieafamh. Tj 

]?.?. do chùram mi-laghall, do anmianna neo-claoidhte, 
co uabhar agus do mhi-run. Theaga, mar iomhaigh? 
Nebucbadnefair, gu bheil," a eheann do dtfbr } gu bheil 
roofan eolais aige ; ach tha chafan do cbreidb, tha aigne 
faoghalta, tha intinn talmhai, tha ghiulan feolar. Lean 
ann diomhair e, 's gheibh thu a lorg ann leth-rathad 
eigìn peacach ; cha'd atharraich e ach an' cuid do nithe. 
g. Tha'n t iompacha iomlan « air feadh a chaiihe- 
b^atha 's a ghiulain. ,, Tha 'n duine nuadh ag imeachd 
as Qighe nyadh, Epkfi ii. 2. $. Tha a choluadar air 
neamh, PhiL iii. 20. ChalilaitV a ghairmeas Criosd, 
leghràs eifeachdach, na ni efan air ball a leantuinn,- 
Uat, iv. 20. Nuair tha Dia a' toirt da cridhe nuadh,- 
is a' fcriobhadh a lagh air inntin, tiia efan air ball a* 
glusfad na fhlighe 's 'a ccimhead aitheacta, Efec. xxxvì, 
. i6 s 27, 

Ge d' raibh peaca.ann fathafd, gidheadh "cha'n 'eil 
uachdranachd aige ni's mo &s a chìonn" Rom. vi. 7, 14. 
(i tha thoradh aige chum ^30^1130^^," Caib. vi. 22. 
Js ge d' fhaigh e ioma' tuifie, gidheadh is e lagh na 
beatha agus Ios' a tha e ag fior-ieantuinn, Salm cxix. 
30. Eabh. xii. 2. is_tha fpeis aige do aitheanta Dhia 
air rad, is a choguis a' gabhail fuim do na peacaidh is 
lugha 's do na ■ dleafnais is fuaraiche, Salm cxix. 113. 
Tha fhaHinn agus-anmhuinneachd fein nan Ieth-trom 
air anam: cofaii ris an fmuirnein a bhios ann fùil duine, 
ge nach 'ell e ach beag tha e ro-dhraghail. (O dhuine! 
? m bheil thu ag kngha fo, 'sgun thu fealltuin ailigh air 
D z t 



28 Cìod ann fa bheìl Caib. 11, 

t anam le feincheafnacha ?) Cha'n 'eil am fior-aithreaclr 
na aon duine fan eaglais, is na dhum , 'eil , 'aig an tigh ; 
naomh air a ghluinibh agus carach na bhùth agus na 
ghnothaiche; cha toir e deachamh a' mionnt'agus cuimin 
ann dòchas gu diol fin arfon dearmaid a dheanadh " air 
riithe cud-thromach an lagha, ceartas agus trocair ;" 
cha ghabh e os laimh bhi diadhai , nuair tha e leigeil 
thairis a dhleafnais do dhaoine, Mat. xxiii. 14. ach tha 
e pilleadh o uile pheacaidh, is a' coimhead uile orduigh 
Dhia, Efec. xviii. 21. '-3 ge nach urr'e fo a dheana'gu 
foirfe, gidheadh tha e ga dheana gu dicheallach agus gu 
treibh-dhireach ; gun cheadacha dha fein aon fam bith 
dhiubh a bhrifteadh, Rom. vii. 15. A nis tha fpcis aige 
£o'n fhoeal, tha e dùrachdach ann urnaigh* is tha e 
fofgladh a laimhe 's a tarruing amaeh anama do'n f heu= 
xnach agus do'n acrach, Rom. vii. 22. Saìm. cix. 4. 
Jfai. Iviii. 10. Tha e brifteadh air falbh a pheacai' le 
fireantachd, '* agus aingidheachd le trocair a nochda do 
na bochdan," Dan. iv. 27. Tha dea' choguis aige, 
toileach a bheath' a chaithe gu cubhaidh anns na h uile 
nithe, Eabhfxm. 18. 's è fein ghleidhe gun oilbheum 
araon a thaobh Dhia agus dhuine. 

Ann fo a ris chi thu mi f hallaineachd moran do luchd 
aidmheH, a tha gam meas fein nan Criofdui'ean maith. 
Tha iad brifteach ann fan lagh, Mal. ii. 9. a toirt 
fainear nan dleafnas is àraide agus is ufa, ach cha'n 'eil 
iad a' dol ro* an obair gu h iomlan : tha iad, mar bha 
Ephraim fhean, cofail ri aran nacb deach' a thionnda, 

Hof. 



Caib. II. Iompacha ag co~Jheafamh* 2$ 

Hof. vii. 8. Theaga gu faigh thu iad faicilleach nan cainnt, 
is cothromach nan gnothaiche, 's gidheadh gu'n fao- 
thair air bith a chur orra fein ann obair na diadhachd ; 
agus mu thiomchiol iad fein a cheafnacha 's an cridh' a 
riaghìa, cha'n aithne dhoibh ciod is eiall da. Gheibh 
thu iad coilionta fan t fearmoin, ach lean iad gu'n 
teaghlaiche 's ann fin chi thu gur beag aire th'aca air 
ni fam bith ach an faoghal : no ma tha feorta rathaid 
ac' air aora nan teaglaiclnbh, lean iad gu'n feomar uai- 
gneis, is chi thu'n fm gur beag an fuim d'an anam. 
Thtaga gu. bheil caileigin do choilas diadhaidh orra, 's 
gidheadh nach 'eil iad 'a cur fièin r'an teangaidh is mar 
fìn gu bheil an diadhachd uile diomhain, Sbeum- i. 26» 
Theaga gu bheil iad a' cleachdainn urnaigh araon nan 
teaghlaichean agus nan feomraichean, am folìas agus an 
diomhair, ach lean iad gu'm buthaibh agus gu'n gno- 
thaiche, 's an fin gheibh thu iud a' gnathacha bhreug, 
bo foill eigin elle gu cothrom a ghabhail air an coim- 
hearfnach. Mar fogheibh thu'n cealgair failneach anns 
gach earrainn da umhlachd.-— An deigh na h uirread a 
rà mu fehiomchioil na muinntir a th' air an iomparcha^ 
feuchamid a nis. 
6. " Co uaìdh a tha fm a' toiandadh, agus co ' lonn* ■ 

fuìdh" 

J. Is iad na nithe fin om bheil fìnn a' tionnda fan 
iom-pachafo, am.peaca, an X Aibhifteir, an faoghal, 
àgus ar. fireantachd fein. 

I> 5 Ans'" 



$6 Cìod ann fa Iheil Caib. II. 

Ann toifeach, am peaca. Nuair a tha duin' air iom- 
pacha, tha e cur cùl gu bràth ris a pheaca ; feadh, ris 
gach uile pheaca, Salm. cxix. 128. Ach gu fcnraichte 
r'apheacai' fein, is gu h araid ris a pheaca bu toighiche 
leis, Salm. xviii. 23. Is e'm peaca thadufgadh a dhiomb 
agus a chorruich, 2 Cor. vii. 11. Is e fo cuideachd a tha 
dufgadli a bhrèin, ga leon agus ga lot. Tha e ga mho- 
thacha mar lann na thaobh. no marbhior na fhùil. Tha 
c caoidh agus a' gìeachd fuidhe, 's ag glaodhach gu goii t, 
Och is duine truagh mife ! Cha'n 'eil uallach air bith is 
truiràe leis na a pheaca, Salm. xl. 1 2. Nan tuga Dia dha 
a roghainn, ghabhadh e os laimh tiioblaid air bith f hu- 
lang air ghaol bhi fa.cr o pheaca : tha e ga mhothacha fo 
mar chloich ghèir na bhròig, a tha ga lot agus ga chrà. 
gach ceim a thà e fiubhal. 

Mu'n d' iompaicheadh e bha barail fhaoin aig' air a 

pheaca. Mar a rinn Uriah air uan dh' araich e na uchd 

e ; e: dh' altruim e fuas e, agus dh' fhàs e maille ris." 

Ach air do Dhia a fhuilean f hofgla le iompacha, tha e 

ga thilgeil uaithe le grain,~ Ifai. xxx. 22. Nuair a thig 

atharracha fìainttil air duine, tha geùr mhothachadh 

Eicre cha'n e mhain air cunthart, ach -mar an ceudn' air 

grainealachd a pheacaidh ; agus O, cia durachdach a 

ghuidhe ri Dia gu biodh e air a ghlanadh \ Tha graìn 

aige dheth fein arfon a pheacai', Efec. xxxvi. 31. Tha 

e ruith a dh' ionnfui' Chhiosd, is ga thilgeil fein fan 

tobar-ghlanai' fm a tha arfon peacaidh agus neo-ghlaine, 

Sechar* xiiù I. 

Tha'n 



Caib. II. I&mpacha ag co-Jheafamh* 31 

Tha'n duln' iompaichte, le uile chridhe, a' gleachd 
agus a' cogadh ann aghaidh a pheacai' : tha e gu tric 
air a fnaruchadh, ach gu brath cha ftriochd e, 's cha ]eag 
e fioè arma ; ach cuiridh e cath maith a chreidei , co f had 
as is beo e. Is urr' e maitheanas a thoirt da naimhdean 
eile, is urr' e truas a ghabhaii d:u, is urnaigh a dhea- 
nadh as an leith, Gniomh. vii. 60. ach an' fo cha ghabh 
e ri rèite, tha e leagta ri dioghaitas : cha choigil a 
fhùil is cha chaomhainn a Iamh, ge d' bhiodh e dha mar 
laimh dheis no mar ìhuil deis. Bìodh e na pheaca prod- 
haiteach no folafach, no cliuteach am meafg a chairde 
faoghalta, gidheadh is fearr leis a phrodhait, an folas, 
agus an cliu fo chall, na ceadacha dha fein buanachadh 
am peaca fam bith le fios da, Luc. xix. 8. Cha nochd 
e baigh no cairdeas air bith ri aon pheaca : c'ait air bith 
an tachair e ris tha e ga chronacha 's a' cur na aghai, 
gun f hailt air bith aige ri chuir air is fearr na w An d' 
f huair mi thu, O mo namhaid S" 

A leughadair, an raibh do choguis aig a h obair am 
feadh a bha thu fealltuinn thairis air na briathra fo l 
An do chnuafaich thu na nithe fo ann chridhe ? An 
do leugh thu 'n leabhar an taobh afiighì a dh' f heuch- 
ainn am bheil na nithe fo do rireadh mar fo ? Mur d 9 
rinn thu fo, leugh na nithe fo a rìs, is thoir air do cho- 
guis labhairt, agus innfe' dhuit gu foilleir an i no nach i 
fo do flaidfa. 

An do < { cheus thu ? n f heoil, le h aigne ? s le h an- 
miarma j ,J 's an d'nnu thu cha'n e mhain do pheacaidh 

aideachadh 



32 Cìod annfa hheiL . Caib s lL 

aideachadh, ach mar an ceudn' an treigfinn ? an treigfmr 
gu builleach ad rùn is ad dhùrachd, agus an feachnadh 
ann ad chaithe-beatha ; gun bhi cionntach ann aon air 
bith dhiu le d' dheoin no le fios du-it ? Mur d' rinn thu 
fo, cha'n 'til thu air t iompacha fathafd. 

San dara h aite, tha fìnn a' pilkadh on Aibhiftèir* 
Tha iompacha a' ceangal an duine laidir, a' toirt uaidh 
arma, a tilgeil amach airneis, agus a' pille' dhaoine o 
chumhachd an Abhifteir a dh' icnnfui Dhia, G:ihmh. 
xxvi. 18. Roimhe fo, cha luaithe a fmèideadh an t 
Abhifteir lemheur ris a pheacach, gu 'ghairm gu cui- 
deachd o!c, ^u cluiche chronarl, no gu folas gfàrneil ; 
na dheanadh e air ball a kantuinn, « mar an damh a dh' 
ionnfui a chafgraidh, is mar an t amadan gu fmachdach- 
adh a chip ; mar a dheifricheas eun a chum an rib, is 
gun fhios aige gur ann chum a bhais ata e." Ach an 
deigh bhi air iompacha' 'tha e toirt feirbbeis do 
mhaighftir eile, 's a' gabbail mutha rathaid, i Pead. 1%. 
4. tha e falbh agus a' teachd air fmèide' Chriosd, 
CoL iii. 24. Airuairibh fm&d^Satan a chas fhaotainn 
ann fàs, ach da dheoin cha bhi e rra thraill aige.ni's 
faide. Tha e fcachantach air g?.ch rib is buaire, • 's aifi 
f haicill an aghaidh innleachdan an Aibhifleir : anus 
gach ni tha eùd aig'e roimh-e, eagal gu toir e uair air 
bith oidheirp air, no gu faigh e tèum air. Tha -e 
tc gleachd ri uachdranachdaibh agus ri cumhachdaibh," 
Ephef vi. 21. Tha ftiuil an cònuidh air a nàmhaid, £ 



Caib. II. Iompacha ag co-Jheafamh, l$ 

Pead. v. 8. is tha e ri faire anns gach dleafnas, a chum 
as nach faigh a namhaid greim air. 

San treas aite tha finn a' piileadh o'n i faoghal. Roimh' 
iompacha H e 'n faoghal aig a bheil a bhuai'. Tha duin/ 
a ftriochdadh an dara cuid do Mhammon no da dhea' 
chliu fein ; no tha " barrachd graidh aige do fhòlas na 
th' aige do "Dhia," 2 Tim. iii. 4. So far am bheil 
freansh ar truafghe o'n cheud leaga ; tha aomadh ar 
cridhe dh' ionnfuidh a chreatuir ni 's mo na dh' ionnfui' 
Dhia, 's tha finn a' toirt do'n chreatuir an fpèis, an 
earbfa, agus am meas fin bu chubhai' dhuìnn a thoirt do 
Dhia na aonar, Rom. i. 25. Mat. x. 37. Seanr. xviii. 
1 1. Ierem. xvii. 5. 

Ach tha gras an iompachaidh a' cur gach m ceart a 
rìs. Tha e cur Dhia fan ri-chathair, agus an t faog- 
hail aig ftol a choife, Salm. lxxiii. zz. Tha e cur 
Chriosd ann fa chridhe, 's an t faoghail fa chois, Ephef. 
iii. 17. Tùìjb. xii. 1. Is amhluidh a deir Pol. ** tha 
mis' air mo cheufa do' n t faoghal agus an faoghal 
dhomhfa," Gal. vi. 14. Roi' 'n atharracha fo b' i aon 
iomguin, ** Co nochdas duinn (do nithe 'n t faoghail fo) 
aon ni maith ?" Ach a nis tha e feinn mutha ceileir, 
** A Tbighearna, tog thufa dealra do ghnuis ormfa," 
's biodh coirc is fion is fochairean_an t faoghail fo aig a 
mhuinntir leis an aill, Sahn. iv. 6, 7. Roimhe fo, bha 
miann is toil-inntin a chridhe fan t faoghal ; agus is e 
b' oran da 'n fm, « Anam, gabh t f hois ; ith, 61, is 
bi fubhach ; tha gu leor do mhaoìn agad air a thafgai' 

fuas 



£4- Chd ann fa thcìl. Caib. Ih 

fuas arfon ioma bliadhna." Ach a nis fhearg fo uile, 
<{ 's cha'n 'eil aill'eachd air bith ann gwr fiu leis iar- 
ruidh." Air an aobhar fin tha e feinn le Salmadair 
binn Ifrael, '* Ni- m' anam uaill fan Tighearna ; 's e 
Dìa cuibhrionn m' oighreachd ; thuit mo chrannchar 
ann aite aoibhneach, agus is breagha m' oighreachd." 
Tha e ga mheas fein fona, 's a' deana gairdeachais na 
Dhia, Sahn xxxiv. 2. Tuir iii. 24. 's cha'n 'eil ni farrt 
bith eiie comafach air a.thoileacha. Sgriobb e dìomh* 
anas agus brijìe cridhe alr gachaon toilinntin -fhaoghalta,- 
Eclefi. 2. aolach agus calldach air gach ni oirdheirc air 
thalamh Phil. iii 7, 8. Is iad beath' agus neobhaf ' 
? orachd è "air am bheil e nis ann tl Rotn. ii. 7. Tha e dian- 
fhire' gràis agus gloir, is ann toir air a chrùn air nach tig 
fmal, 1 Cor* ix; 25. Tha a chridhe leagt' airDiA iamiidh*. 
1 Chron. xxii. 19. agus 2 Chron. xv. 15. Air tùs agu** 
thar gach aon ni, tha e 'g iarrui' rioghachd Dhe agus 
f hireantachd-fan ; is cha'n 'eil diadhachd na fhuilibh 
ni's mò rnar ni faoin, ach mar an ni is ro-chuidrimiche»~ 
Mat. vi. 33. Sahn xxvii. 4. 

A nis mata, dean. flad beag, is feall an taobh afligh 
dhiot. Ciod ris am m'o do ghnothach-fa na fo ì Nach 
'eil thu gabhail os laimh gu buin thu do Chriosd ach 
nach Vil thu toirt geill do'n t faoghal ; Seadh nach Vil 
thu gabhail tuille fpèia agus tlachd fan t faoghal na ann- 
fan ? Nach 'eil thu ga à* mhothacha fein ni's funntaiche 
9 s ni's toilichte nuair tha'n faoghal a' dol leat mar do 
mhiann, is tu air do chuartacha le folafaibh talmhai', 

m 



'Cdib. XL lompacha ag co-JJ?eafa?nh. 3^ 

na nuair a tha thu air doi a thaoibh gu urnaigh agus 
"fmuainte 'n diamhair, no gu feitheadh air Dia na f hocal 
agus naa ora ? Cha'n 'eil comhar' air bith is cinnticti* 
air neach à bhi fathafd neo-iornpaichte, na nithe 'n t 
faoghai! a bhi 'n uachdar na thogra, na fpeis, agus na 
mheas, 1 Eoin ìi. 15. Sheum. iv. 4. 

Aa cridhe gach neach ata fior iompaichte, 's ann aig 
Criosd a tha 'n uachdranachd. Cia ionmhuinn leis an 
seach fin ainm ? Gia cubhrai* leis.a bhola ? Caint. 1.-3. 
Salm xiv. 8. Tha ainm Ios' air a ghearradh air a 
chridhe, Gal.lv. 19. ? s air a 'thafgai mar cheanglachan 
rnirr ( mar luibhean eubhrai') na bhrolla.h, Caint. i. 13, 
14. Na bheachdfan, cha'n 'eil ann an onoirach aile, 
f ò cha'n 'cil ann an fùgradh ach cuthach ; is tbuit.Mam- 
mon anos, cofail ri Dàg'on roimh' an àirce, riabh o'n 
chaidh' Criosd air mhodh flanteil a leige'- iis da. 'S e 
fo a chlach phrifcil d'on fhior iompachan, J s e fo 
ionmhus, 's e fo a dhochas, " Mat. xiii. 44, 45. 'S e fo a 
ghloir, * Js iearhia mo ghradh agusis lefan mife,' Gal. 
vi. L4. Caint. ii. 16. O, 's aoibhneiche lefan gur urr* 
e ikdh, Is leamfa Criosd, na ge d< f heudadh, e radh, 
Is ieamfa an rioghachd, Is leamfa na'-h Innfean. 

Sa cheathramh aite, thafinn a' pilleadh o-'r fireantachd 
fiin. Mu'n iompaichear duine, 's i oidheirp e fein a 
chòdacha le dhuilleaga-f ìge fein, PhiL iii. 6, 7. Ge?u 
iu. 7. is a ihlanacha ie oibre fein, Mic. vi. 6, 7. Tha 
e ulla' gu earbs' a dheanadh as fein, Luc. xvi. 15. agus 
xviii. 9. gu fhireantachd fein a fhèide fuas, agus gu 

ftriochda 



$6 Ciod ann fa IheiL Caib. II. 

ftrioch-da do fhirinteachd Dhe, Rom. x. 3. Ach bheir 
iompacha dha mutha inntin; thae 'nis a tiigeil air falbh 
fhireantachd fein mar bhroineig fhalaich, Ifaì. lxiv. 6. 
A nis tha e bochd na fpiorad ; Mat. v. 3. ga dhìte 's 
ga chafaid fein, Rom. vii. a' faicinn gu foilleir gu bheil 
e " ainnifeach agus truagh, agus bochd, agus dall, agus 
lomnochd. ?, Taifb. iii. 17. Tha e faicinn faoghal do 
aingidheachd feadh na nithe naomha; tha efaicinn nach 
'eii ach falchar na fhireantachd fein as an raibh e deana 
bun, is cha ghabhadh e os laimh arfon mile faoghal a bhi 
air fhaotainn innte tuille, Phil. iii. 4, 7, 8, 9. Tha 
mheur do ghnàth air a leòn, §alm li. 3. air a pheacaidh, 
air uireafuibh. Tha nis meas mor aig' air fireantachd 
Chriosd : tha e faicinn an fhèum a th' aig air Criosb 
anns gach aon dleafnas, araon chum a phearfa 's a dhe- 
anadas fhireanacha. Cha'n urr' e bhi beo as eugais; 
cha'n urr' e urnaigh a dheanadh as eugais. Is eigin do 
Chriosd dol maiìle ris, air neo cha'n urr' e teachd ann 
lathairDHiA: tha thaice ri lairnh Chriosd, nuair a tha 
e ga ftriochda fein an tigh an Tighearna : tha e ga mheas 
fein mar dhuine caillt' as eugais : tha a bheatha falaichte 
's a' fàs ann an Criosd, mar fhreamh craoibhe tha faot- 
ainn beatha 's daighneachaidh o'n talamh. Roimhe fo, 
bu fgeul faoin fuar leis iomra mu Chriosd, ach a nis ' 
cia taitneach ieis a chluinntin ! Tha e nis a' glaodhach, 
mar a rinn an fhinnuis, » Uam gach ni ach Criosd." 



An 



Calb. n» lompacha ag ct-Jkeafamh. 37 

An deigh fhaicinn co uaìdh tha fmn a' pilìe', feucbfù- 
finn a nis cc Urtnfùidk 

1. Ionnfui , Dhia an Athar, a Mhic, is an Spioraid 
Naoimh, 

2. Ionnfui' lagh, ordurean, agus flighe Chriosd. 
Cha'n 'eil dura' air bith do rireadh air a naomhacha 

gus am bi a chridhe air a fhocruchadh air Dia thargach. 
ni, 's an roighnich e efan mar a chuibhrionn agus ard- 
mhaith. Is iad na briathra fo is cainnt do chridhe a 
chreid'ich; " Is tufa o Dhia mo chuibhrionn," Salm 
cxix. 57. " Ni m< anam uaill fan Tighearna." Salm 
xxxiv. 2. Is ann uaithe-fan a thig m' fhurtachd ; is e 
mhain mo charraig is mo (hlainte, 's e mo thearmuna 
daingean. Is ann an Dia tha mo fhlainte 's mo ghloirj 
is e carraig mo neart agus mo chathair dhidein." Salm 
ixii. 1, 2, 5 — 7. and xviii. 1,2. 

An aill leat a chur ionnfui' na deuchainn, am bheil no 
nach 'eil thu air t iompacha ? Nis mata thuga t anam is 
gach ni tha «n taobh aftigh dhiot fainear : 

An do roighnich thu Dia arfon do monais agus t oigh- 
reachd \ C' ait a bheii coilinntin do chridhe ag co-iheaf- 
amh ? Cia uaidh tha thu faotainn an t folais is mo ? Thig 
mata, is le Abrakam " tog afuas do fhuil gu deas agus 
gutuath, gusanearagus gus aniar;" feall mu'n cuairt 
duit, ciod a b' fhearr Ieat, fhaotainn do na bheil air 
neamh no air thalamh a churh do dheana fona ? Nam 
tuga Dia dhuit do roghaihn mar a thug e do Sholamh 
is gu'n abradh e jriut, mar a thuirt Ahafuerus ri EJì 
E «Ck 



$8 Ciod ann fa bheil C«Ib.- IL 

*<Ciod a nls is aill kat, agus ciod i t ath-cnuinge, . 's 
biaidh i air a deonacha dhuit ?" EJìer v. 3. Ciod a dh' 
iarra tu ? Imich gu gàrradh an t Soiais, agus tio* 
nail gach luibh chubhraidh as fin ; an deanadh iad fo 
do thoileachadh \ Imich gu tigh-ftorais Mham?nùin t agus 
luchdaich thu fein co £rom as a ihanntaicheas tu as ùn : 
Falbh cuideachd gu lùchairt^a h cnorach, is faigh ur- 
i-am agus cliu mar dhaoine mora na taimbainn : An 
deanadh aon diu fo, no jad fo uile do thoiieacha, *& a 
thoirt ort thu fein a mheas ad dhyine fona ? Na'n deana, 
tha thu gu deimhin feolar fathafd agus neo-iornpaiohte. 
Ach mur deanadh, imich ni 's faide ; gabh feajla, do 
bfcuaidheanna oirdheirc Dhia ; do fhaibhreas a throcaii*, 
do mhorachd a chumhachd, agus do dhoimhne do-fgtù- 
daidh a natuir uile-f hoghainntich. An e fo is fearr tha 
teachd air do clieairt, aguc is mo.tha ga d' thoiieachadh ? 
Am bheil thu 'g ràdh, Ci Ia maitli a bhi fan aite fo i" 
Mat. xvii. 4. " Ann fo togai' mi mQpkuIliunn;" ann 
fo gabhai' mi gu brath cònuidh. Am fearr Ieat deal- 
acha ris an t faoghal uile na ris fo ? Ma 's feadh, tha 
chùis gu maith eidir thu fein agus D-ia. Is/ona thu, 
O dhuine, is fona thu gujflafefl rhrff-fr^ air .00 bhreith : 
ma 's urra Dia do dheana fona, fona ehaVflKud ttfcte 
gunabhith; oir db' aidich thu 'n Tighearn' a bhl 
na Dhia dhuit, Deut. xxvL 17. Am bheil thu 'g rà 
ri Criocd, mar thuirt efan ruinne, " Biaidh t athair-fa 
na athair dhomh-fa, 's do DHiA-fa na Dhia dhomh- 
ù* n Eotn xv. ì 7. So far am bheil an dealacha eidir an 

cealgair 



€ù\b. IL Io?npacha ag co-fljeafatnh. $$ 

cealgàir agus'an creidèach. Ann cealgair cha ghabh am 
feafd a thàmh agus fhois ann Dia : cha lugha r.a gràs 
agus iompacha bheir air duine fo a dheana, 's a leighifeas 
truaighe an leagai', leis a chridh' a thìonnda o iodhal- 
bhrèige dh' ionnfui' an Dia bheo, i Thejf. i. 9. A nÌ3 
a deir an t anam, " A Thighearna, cia ionnfui' theid 
mi ? Agadfa tha briathra na beatha mairtheannaich," 
Eoin vi. 63. Ann fo focruichidh an t anàìn i's gabhaidh 
e fois. O, cia mor aoibhneas ri faicinn a choir air Dia ! 
Tra chi e fo, tha e 'g rà, " Pill gu d' fhuaimhneas, O 
m' anam, oir bhuin an Tighearna riut gu ro.ihaibhk," 
Salm cxvt. 7. Scadh tha e ulla' gu feinìi mar a rinn 
Simeon, M A Thighearna, ceaduich a nis do t oglacb. 
triall ann fìth," 'Luc. ii. 29. is ag rà le Iacob y nuair a 
dh' ath-bheothaicheadh a chridhe aofda leis an fgeul ait 
a thainig g'a ionnfuidh, « Is leor e," Gen. xlv. 28. 

Nuair a chi e gu bheil aige Dia ann aa cumhnanta *i 
dol g'a ionnfuidh, " is e fo uiie fhlainte, agus uile mhi- 
ann," 2 Sarii. xxiii. 5. 

A dhuine, an i fo do ftaid-fa ?. Am bheii fiofrachadfi 
agad air na nithe fo- ? Ma tha } is beannurcht' thu o'n 
T ! b h s a rm :" bha D 1 a 'g oibreachadh an nad 5 ghahh 
e grehrrairHlo chridhe^e cumhachd grais an icmpachaidh^ 
air neo cha : bhiodh a chùis mar fo, 

Tha , nduilì ? iompaichta , piìie' ^u IosACRiosD^ant aon 

eidir-mbeadhonair eidir Dia agus duitie> 1 Tim. ii. 5. 'S 

ì ©hair-fan ar'toirt ionnfui , Dhjà* i Pead. iii. iB. Is e 

-an-t ibghe dh' ionnfuidh an Athary- Eoìn xiv. 6. an aon 

E 2 dorus 



4-0 Ciod ann fa hhcìl. Calb. II. 

dorus afr am feud finn dol afteach, Eoin x. 9, an aon 
mheadhon gu bhi beo, an aon rathad, an aon ainm air a 
thoirt fui rìa neamha, leis am feud Enn a bbi air ar 
fabhala, Gniovih. iv. 12. Cha'n 'eS fùil aig an duin' 
iompaìchte ri flainte o neach air bith ach efan na àonar, 
air'am bheil e ga thi3ge , fein ìe làn-earbfa, mar gu tilge 5 
duin' e fein air a mhuirle lamhan fgaoilte. 

" Ann fo., ars' am peacach iompaichte, gabhai' mife 
do.mhifneich mi Fein a thilge', 's ma iheld mi am mugha, 
theid mi am mugha j ma bhàfaicheas mi, bafaichi' mi 
fan aite fo." Ach, a [Thighearna, na leig.thufa 

dhomh bàfacha fui fhùil ìochdair do throcair. Na h 

iarr orm t f hagail, no pilleadh o bhi d' leantuinn." Rui, 
i. 16. Ann fo tilgi' mi mifein ; ge d' bhuail thu mi, 
ge d'-mharbh thu mi, cha charuich mi air falbh o d' dho* 
rus, Joh xiii. 15. 

Mar fo earbai' an t anam truagh eftin ri Criosd, is 
le?.nai' e ris gu dikas agus gu daingean. Mu 'n d' iom- 
paicheadh e bha Criosd fuarach na fbuilibh, is bha 
tuill' air aig air fhearann, air a chairdean, agus air a 
mhalairt, na airfan, Mat. xxii. 5. Ach a nis tha 
Criosd mar a theachd-an-tir dha, nach feud e fheachna ; 
mar aran lathail, is mar bheatha da anam agus da chridhe, 
Gal. ti. 20. Is e a rùn fuidhichte gu biodh Criosd air 
ardachadh ann, Phil. i. 20. Bha uair a thuirt a chridhe^ 
cofail riu-fan a dh' fheoruich do'n bhean-nua phofda, 
il Ciod e do ghràdhfa ni 's mo na neach eile ?" - Caint. 
v. 9, Bha tuilk tlachd aige na chuideachd fhùgaich 



na 



Caib, II, lompacha ag co-fìieafamh* 41 

na chluiche chrcnanV agus na molas talmhai r , na fch^ 
aige 'n Criosd. Mheas e diadhachd mar ni falamh, 
sgus a folas mar f haoin-bhruadar* Aclva nis " ise dha- 
fan a bhi beo Criosd." Tha e cur an reo-brigh gach 
ni air an raibh mor-mbeas alge, " arfon-ro-oirdhcirce i^ 
eolais Chriosd, PhiL iii. B, 

Tha arn nor lompachan a r gabh'ail ris an iomlan dà 
Chricgd: tha fpeis aige c'ha'n e mhain do dhuais, ach 
mar an ceadna do obair Chr 5 csd, Rom. vii, 12. cha'n 
c mhain- do Shochairibb, ach do uallach Chriosd ma? 
an ceadna. Tha e toileach cha'n e mhaina n t arbhar a bh- 
ualadh, ach a chuing a tbàrrumg.cuideacKd : tha e gab*- 
hail air fein aitheanta Ckriosd ; feadh, agus-crann- 
ctùiai' Chricsd maille riu, Mat. Ht\. 9 agss xvr. 24. 

An duine nach 'eil glan iompaichte èhi*a aili leis ach 
pàirt do Chriosd. Tha e totleach abLi air a fhabhala 
leis, ach cha n aiii -Irls a bhi' air a naornhacha. Th» 
fpeis aige do ■ihochairean, ach cha'n- 'eil mea3 aig air 
pearfai' Chkiosd. Taa e aaàr gu b' ann a roinn Chri- 
osd ; a'»roinn oifeagan agus a ihoehairean. Is failinnt 
fan ileidh £0 ; is mearachd ro-chunthartach e : Co fam 
bitfe le 'nlcnmhuinn anam, biodh-e air f haicill roìmhe 5 
is mearachd millteach e, rrm 'n d' f huair • fibh gu hl'tk* 
eanfa rabha ; *s gidheadh tha e fathafd ro tehM£cbèaìfìi£ 
Tha Icsa na ainm taiineachy ach cha'n 'èil daoin' " a ? 
gradhachadh a*h. Tighea'rna- los' ann trei-dhireas, ? * 
Ephef vi. 24. Chà ghabh iad e martha Dìa ga thairgfe 
«« gu bhi na Phrionnfadh agus na Shlanu? ear/' : Gn'wmh'f 
?. 31. Tha iad a fgaoile' nan nithe iln . a -chuir Dia-. 
•E 3. "* cuideacbd- 



4 2 Ctod ann fa Iheii. Caib. II, 

cuideachd, oifige Righ agus Sagairt : feadh, cha ghabh 
iad flainte o Chriosd mar tha e ga tairgfe ; tba iad an' 
fo ga roinn o cheile. Is e guth gach duine iad a bhi 
air an tearnadh o f hulang, ach cha'n 'eil iad idir co 
dùrachdach a dh' iarrui' tearnaidh o pheacacha, Eu 
mhaith leo an anam a bhi fabhailt', ach bu mhaith Ieo 
an au-mianna bhi f àfuichte. cuideachd. Seadh, tha mo- 
ran a' deana roinn an' fo a rìs ; tha iad toileach cuid d' 
am peacaidh a threigftn, ach cha'n f hàg iad uchd Deli- 
lah, 's cha 'toir iad deaìacha dan leannan Tferodias*. 
Cha'n urr' iad a bhi garg ri fuil dheis no ri Iaimh dheis ; 
ìs eigin do'n Tighearna « maitheanas a thoirt doibh 
fan ni fo," z Rfoh. v. 1 8.^ 

O bithibh an-bharra faicilleacb fa chùis fo ; tha ur n 
anama 'n earbfa ris. An duine tha do rireadh iompaichte, 
tha e gabhail Chriosd gu h iomlan, mar a tha e, gun 
chur' ris, a thoirt deth, no chumail air ais uaithe. Tha 
c" toileach Criosd f haotainn air a chumh-nanta fcin, 
ftadh ai'r chumhnanta fam bith. Tha e toileach Criosd 
ga riaghla', co maith agus Criosd ga fhabhaladb. Tha 
e 'g ra le Pol, « A Thighearna, ciod is aill leat mif' a 
dheana ?" Gniomh.m. 6. ni fam bith, a Thighearna 5 
tha mi 'g am chur fein ad bhuil, thoir dhomh aou 
chumhnant is aill leat, Gniomh. ii. 37. agus xvi. 50. 

2, Tha 'n duin' iompaicht' a plìleadh ionnfui' lagb, 
©rdui'ean agus flighe Chriosd. An cridhe fin a bha 
aon uair fuathaeh mu na nithe fo, 's nach b' urr' an 
^uibhreach a ghiulan 3 tha nis an fpeis is mo ìùge dhi% 



Caib. II. Iompacha ag co-Jheafamh, 43 

9 s tha e gan roighneacha chum a ftiura gu bràth is a 
riaghla, Sahn cxix. 11.1, 112. 

Tha ceathair nithe, tha mi toirt fainear, a tha Dia 
'g oibreachadh anns gach fìoriompachan, a thaobh lagh 
agus flighe Chriosd, leisam feud fibh ur ftaid aithne- 
acha ma bhios fibh dileas do'r n anama fein ; agus air 
an aobhar fin biodh ur fùil gu dil aìr ur cridhe, nuair a 
tha fibh gan leugha no gan eifdeachd. 

I. m Tha 'n inntin a' gabhail gu decnach ri lagh agus 
flighe Chrio.sd, is gam meas air gach doigh co-thro- 
mach agus reufanta," Salm cxix. 112, 128, 137, 138. 
Tha'n cridh' -a' gabhail tlachd do fhlighe Dhia, 's le 
grain a' cur air ciìl gach fuath bha aige à^ i riomhe fin. 
Na briathra fin a bha cruai' leis riomhe fo, tha enis 
gam mess " naomha, ccthromach agus maith," Ranu 
vii. 1 2. Cia mor an fpeis a bh' aig Daibh? do lagh 
Dhia ! 's cia ait e cur an ceill a chliu, 's ga mholàdh, 
araon arfon a natuir oirdheirc agus a thoraidh iongan- 
taich I Salm xix. 8, — 10. ÒV. 

2. a Tha 'n cridhe 'n geall air eoìas f haotainn air an 
iomlan do thoil Chriqsd," -Salm cxix. 124, 125, 169. 
agus xxv, 4, 5. Is e rùn an duin' iompaichte gun aon 
pheaca bhi falaicht' aìr. 13 gun bhi ain-eolach air aon 
dicafnas tha fiachuicht' air. Is i guidhe dhuraehdach a 
chridhe, " A Thighearna, mata flighe olc fam bith 
tl annam, ìeigthufa ris domh i. An ni fin nach aithne 
dhomh, teagaifg thufa dhomh ; is ma rinn mi aingid- 
hsachd, cha dean mi mar fin ni's mò."«-~An duine nach 



44 &'*i/ ann fi Iheìi. Csib. 1 1. 

'eil glan-iompaichte, tha eain-eolach dadheoin ; 2 Pead. 
iii. 5. eha'n 'eil toil aige teachd ionnfui' an t foluis, Eoin 
iiì. 2C. Tha e toileach am peaca fo no'm peac' nd eH* 
a ghleidhe, 's air an aobhar fìn cha'n Vil tlachd aigs 
fìos f haotainn gur peac' a th'ann is cha'n f hofgail e 'n 
uinneag a leigeil aftigh an t foluis. Ach tha'n cridhe 
iompaichte toileach eglas fhaotainn air an iomlan do 
Iagh a Thighearna, ciud air bhith f harfuingeachd, 
Salm cxlx. 18, 10, 27, 33, 64. 66> 68, 78, 108, 124. 
Gabhaiuh e gu \i uile-thoileach ris an f hacala leigeas ris 
da aon dlcafnas air nach raibh aire no eolas aige riomhe, 
no bheir fealla dha ?.ir aon pheaca nach raibh e roimhe a _ 
agleiruun, Sahn. cxix. u. * 

3. «* Tha rùn faor agU3 fuidhichte na h intinn an ? " 
geall air flighe Chriosd, a roghainn air uile fholas a 
pheacaidh, agus air foirbheas an t faoghail," Saìm cxix. 
103, 127, 162. Cha'n aircno eigin idir a tha 'g aon- 
tachadh a thcile, 's cha mhò is fmuainte grad no obann' 
a tha ga h atharracha ; ach le rùn fuidhichte agusTaor 
tha e gabhail ffighe Chrigsd mar a roghainn. Salm 
xvii. 3. agus exix. 30. Ni 'n f heoil, tha e fior, cuid 
ar-amach, ach biaidh an toil an' cònuidh a' miannacha 
lagh agus riaghaik Chriosd &ir. chor as nach' 'eil na 
nithe fo nan uallach dha idir, aeh nan fòlas, \ Eoln v. 3. 
Salm cxix. 60, 70. Nuair a tha 'n duine mi-naomh a* 
fiubhal ann flighe Chriosd mar gu biodh e'n cuibhre- 
achaibh no'n geimhlibh, tha efan ga dheana fo gu reidh 
ffcrafda, Salm. xl, 8^ ler* ssxi. 33. 's a' meas Iagh 

C&rigs]*. 



Caib.» II. l:m£acha àg co-fheafnnh. 4? 

Chriosd mar a fhaoirfe, Salm cxix. 32, 45. Sheum 
\. 25. Tha e toilichte le maife na naomhachd, Salm 
cx. 3. agus tha ? n comhara fo aige do ghnà ann fein, 
{i Gu b* fhearr leis (nam faigheadh e a roghainn) an 
eaithe-beatha bu teìnnè" 's bu naomha bhi aige, na bhi 
fan inbh' a b'airde 's a b' iiarramaich' air thalamh," 
1 Sam x. 26. *« Chaidh le Saul buidheann dhaoine, a 
bhcan Dia r'an cridheachan." Nuair a bheanas Dia 
ri cridheachan a dhaoine taghta, tha iad air "ball a ? 
leantuinn Chriosd, Mat. iv. 22. agus (ge d' tha iad 
air an tarruing) ruithidh iad gu h ait na dhiaigh, 
Caìnt. i. 4. is tairgidh iad gu toileach iad fein gu feirbh- 
t-is an Tighearna, 2 Chron. xvii. 16. ga iarrui* le'n 
ttile mhiann, caih. xv. 15. — Tha f heum fein ann Eagal, 
sch èKa'n e idir ispriomh-aobhar doumhlachd a chridhe 
naomha; Cha'n ann a dh' ain-deoin a tha Criosd a' 
riaghladh a luchd-muinntir ; is ann a tha e na Righ air 
pobul toileach. Tha iad trld a ghràis fan uile-thoileach 
ionnfuidh a fheirbheis, agus ga deanadh o roghainn ; 
cha'n ann mar thraillean, ach mar am mac no bhean, 
o ghradh agus o thogradh intinn. Ann aon f hacal, 
is e lagh Dhia gaol an duin iompaichte, Sahn cxix. 
*59> '63» 167. a mhiann, ranv. 5, 20, 40. a ftiòlas, 
rann. 77, 92, 103, 111, 143. agus cuis a bhith-fmu- 
ainte, rann. 97, 99. agus, Salm.K. 2. 

4. " Tha aomadh a chndhe *h cònuidh gu aitheanta 
Dhia a choimhead, ,> Saìm cxix. 4, 8, 167, 168. Is 
e cùram gach aon latha d'a bheatha gluafàd maille ri 

Di£% 



4$ Cìod ann fa bheit, Caib. lìì 

DiA'.\Tha a rùn mor, agus oidheirp maith, ge d' tha £ 
teachd fada gairrid. Cha lugha na bhi foirfe tha air aire. : 
'S e fo z tha e 'g iarrui', 's e fo a tha e' g oidheirpea- 3 
cha. Ch'a ghabhadh e -03* laimh ftad aig tomhas air 
bith do ghrus gun bhi glan-fhaòr do pheaca, 's coilicnr 
ann an naomhachd, Phil. iii. n, 14. 

An fo feudar failinn a che^lgair f haicinn. Cha'ìi *eil 
do dhèigh aige-fan air naomhachd, mar thuirt aon araid, 
aeh nam faighcadh e drochaid a dheana dh'i ga thoirt a 
chum neamh ; is cha'n 'eil e 'g -iiirrui' dh'i ach direacte 
uirread as a ni ghnothachr Ma gheibh e na dh' f hogh- 
nas ga thoirt do neamh, cha'n 'eil tuiile uaithe.- Ach? 
efan a-tha-do rireadh iompaichtè, tha fpèis aige do na-- 
omhachd air a fon feiiì, Salm cxix. -97. Mat. v. 6. is 
cha'n ann arnhain arfon neamh. Cha leor leis uirread- 
as a dh' fhoghnas gu thearnadh o ifrinn ; tha e 'g iar-- 
ruidh an tomhais is airde tha na chcmas ruigheaehd air : 
is cha'n e mhain gu bheil e ga iàrrui > fo, ach tha e cuid- 
eachd ga fhior-oidheirpeacha* Ciod i rnata do ihlighe- 
fa, 's ciod an rathad a tha t aomadh ì An i diadhachd" 
t obair, an i naomhachd do ro-chùram ? Rom, viii. I. * 
Mat. xxv. 16. Phil. i. 20. • Mur i, tha thu fada gatrrid? 
ai-r bhi fior-iompaichte. 

An cochur. Agus an e 'n t iompacha fo air an 
raibh finn a labhairt e fìn a ? s eigin a bhi againn mu'm 
feud finn a bhi air ar fabhaladh ì Icr.nfuich mata uaithc 
fo, 1. Gur " cughann an geata,- J s guf> ai-leathan an t 
flighe tha treoracha dh' ionnfui beatha," 2. Nach _ 'eil ■ 

ladfasv 



Caib. II. Io7??pacha a.g co-jìieafaiìib. 47 

iadfan ach tearc à tha 'g arnas orra." 3. Gu bheii feum 
air cumhachd diadhai chum peacach air bith iornpachadh 
air mhodh fhinteil a dh ionnfui' Iosa Chriosd. 

Gu'dHeam ort mata, co air bith thu tha ga leugha fo, 
no ga eifdeachd,tionndai do fliùil ort fein-an taobh aftigh. 
Ciod?. deir dojchoguis ? Nach 'eil iga d' theuma ì Nach 
'eii i ga d'-chradh ?' Ar. i 'fo.de bharail, an i -fo do rogh- 
ainn, an i fo do flilìghe air an ■raibh 'Ùqb ag iorara ? Ma 
's ì, tha chùis ceart. Ach nach 'eil do chridhe ga d' 
dhite, *s ag innfe dhuit gu bheil a Ieithid fo no.kithid 
fo do pheaca, ris. a. bljeil thu cleachdta, 'n aghai' da 
cacguis ? Nach 'ei! e 'g innfe chuit gu bheii a leithid fo 
'$ a-leithid fo da.Aàei'g fhalaichte fa bheil thu.ciocn- 
tach ? A leithid fo^no. leitbid fo dp dhleafnas air a bheii 
.thu desna dearmaid. 

Nach 'eil do choguis ga d- ghiulan gu d' faeomar, 
gu d' ionad uaigneach, agus ag innfe dhuit cia tearc is 
faoin an fin uinaigh, leugha, agus fèin-cheafnacha ? 
Nach 'eil i ga d' g'hiulan gu d' theaghlàch agus a feuch- 
ainn duit cia dearmadach thu 'n fin air earailDH I £, 's ai'r 
e'ùama do chloinne 's do fheirbhifeach ? Nach 'eil i ga d' 
tharruinggu d' bhùth, gu d' dhreuchd, is a' feuchainn 
duit ann fin diomhaireachd aingidheachd eigin ris am 
bheil thu cleachdta ? Nach 'eil i ga d' ghiulan gu t ion- 
ada fùgrai, 's a' toirt ad chuimhe na cuideachd a bha 
thu gleidhe' ; na h ùine bha thu ftruidheadh, is nan 
talantan a bha thu ag mi-bhuiieacha ? Nach 'eil i ga d' 
tharruing gu d' Iheomar uaigntis, agus a' leigeil f haicinn 

duit 



2 Cicd ann fa hheiì. Calb. III. 

duit nithe tha falaicht* o fhuilibh dhaoine, 's aithnichte 
dhuit fein amhain agus do Dh ia ì 

O choguis ! dean do dhleafnais. Ann ainm an Dia 
bheo, tha mi 'g àithne dhuit thu dheana do dhleafnais, 
Dean greim air z pheacach, glac e, cuir ann fas e, leig 
ris a chunthart da. Ciod ! an e gu bi thu rèidh ris, no 
gu gabh thu leis am fad as a bhuanaicheas e na pheaca ? 
Duifg, O choguis ! Ciod is ciall duit, O chadalaiche ? 
Ciod fo ! Am bheil thu gurt aon achafan ad bheul ? Ciod 
fo ! an leig thu do'n anam thruagh fo bàfacha na neo- 
ehuram, gun fuìm do Dhia no do ihiorruitheachd, is 
tùfa, gun fmid as do bheul, a' fhantuinn ad thofd ?-Ciod 
fo ! an leig thu dha fìth bhi aige 's e dol air aghai' na 
pheaca ? O mofgail ort fein, eirigh, dean t obair ! Lab- 
hair mar fhearmonaiche na uchd, glaodh amach, na 
caomhainn : tog afuas do ghuth mar thrompaid : na 
biodh fuil an anama fo air iarruidh air do laimhfa. 

C A I B. III. 

A feuchainn gur eìgin Iompacha no hàfacha. 

THEAGA gu bheil thu uhV gu ra, ciod is ciall 
do'n iomairt fo \ ? s gu iongantas a gabhail c' arfon 
a tha mi ga d' leantuinn co dììrachdach, a' cumail fuaim 
na h aon chaithream fo gun tamh ad chluais, gu feum 
thu "aithreachas a ghabhail is a bhi air t ìovcì^^^^ 
Gniomhp iii. 19. Ach is eigin domh a ra ruit mar a 
thuirt Rùth ri Naomi, " Na h iarr oirm t fhagail, no 

pilleadh 






Caìb. III. air neo hafacfca. 49 

" piileadh o bhi ga d' leantuinn," Rut. i. 16. Nam bfe 
ghnothach faoin a bhiodh air m ? aire, cha bhithinn co 
dùrachdach. Nara feuda tu bhi air do fhabhaia mar a 
tha thu, leiginn leat gu toileach. Ach am b' aill leat 
gun iomguin a bhi orm, nuair a tha mi ga d' fhaicina 
ulla* gu bafacha ? Mar is beo 'n Dia fin a tha mife na 
f bianuis/ cha'n Vtl an dòchas is lugha agam acn agh- 
aidh agaibh f haicinn gu bràth ann neamh, mur bi fibh 
air ur n iompacha. Tha mi gu tur a* call mo dhùii 
ri'r fiainte, ni's lugha na ghabhas fibh os laimh pilie' 
gu h iomlan, agus fibh fein a làn-thoirt fuas do DhiA, 
ann naomhachd agus ann nuadhachdbeatha. An dubh- 
airt DiA " gu deimhin deimhin mur bi fibh air ur breith 
a rìs, cha'n f heud fibh rioghachd Dhe f baicinn," Eoin 
iii. 3. is an ioghna lelbh na dheigh fìn gu bheil ur mi« 
nifteirean ri faothair àch gus am beirthear fibh ? Na bi- 
odh iongantas oirbh nus' a bhi fparra naomhachd oirbh 
co teann, nò mi bhi co toileach iomhaigh Dhe f haicinn 
air a tarruing oirbh : as eugais fo, riabh cha deachaidh, 
is gu bràth cha d' thcid aon neachaftigh do rioghachd 
neimh. An t iompacha fin air an raibh iin ag iomra 7 
cha tomhas ard e air a bheil cuid do Chriofdui'ean is 
naomha na cheil' a' ruigheachd : cha'n eadh, gach aon 
anam a bhios air a fnabhala, 's eigin da bhi gu h icmlaiì 
air atharrachadh air an dòigh fo. 

Tha air innfe' ma thiomchroll Romanaicò oirdheirc 

nuàir a bha e greafad le gràn do'n bhaile re am gort, is 

a bha 'n fgioba leafg gu feok re doininn, gu dubhairt e. 

F - . «Is 



5° Gur eìgìn hmpachàdL Cxih.ll^. 

" Is feumaladh ar turas na ar beatha."— -Ciod an ni a fha- 
oileas tus' is feumala ? Am bheil t aran feumail ? Am 
bheil do bheatha feumail ? Is mor is feumala na fiij t 
iompacha. is e fogun amharus an aon ni feumail. An 
coimeas ris fo, cha'n 'eil do mhaoin feumail j fcudai' tu 
a reic uile arfon na cloiche ro-phrifeil fo, is buannachd 
mhor a bhi agad na dhekrh fm, Mat. xiii. 46. Cha'n 
'eil do bheatha fciimaiì ; feudai' tu dealacha- ri arìon 
Chriosd, is buannachd an-bharr a bhi.agad cuide^chd. 
Cha'n 'eil do chliu feumail ; olr feudai' tu rnl-ehiiu 
f haotainn arfon Chriosb, isgidheadh a bhi fona ; (raclh 
msràn ni's fona na bhiodh tu as eaguis, 1 Pead. iv. 14. 
MaL v. 10, 1 1. Ach tha t iompacha co f.umaii a3 gjj 
bheil do flilaìnte no do dhamna fiorruith an crocha ris. 
Is nach 'eii e ro-iomchuidh ann an cùìs co -chuidrearnach, 
grad fhealltuinn mu'n cuairt duit i Ris an aon ni fo, tha 
do fhonas no do'thruaighe fad ulle fniorruitheachd ana 
earbfa. 

Ach feuchai' mi ni's mionaidiche co feumail m a tha 
c dhuit ioropachadh, o na cuig nithe fo leanas ; oir as 
eugais (o f fa ckeud aite, " Tha do bhith an' diomh/ana.f."- 
Nach mor am beud thu bhi gun f heum air birh annad ; 
a' t uallach air an talàmh ; ad mhi-mhaife fa chrutha- 
cha ? Gidheadh is i fo do ftaid gu bràth gus an iompai- 
chear thu, oir gus fìn cha f breagair thu chrioch gus an 
deachai' do ehruthacha. Nach ann air fon toil Dia a 
tha thu, 's a bha thu air do chruthacha ? Taijb. iv. 1 r . 
Nach d' rir.n e air a ihon fein thu ì Ssmr, r.xyL 4. An 

duin* 



Caib. III. aìr ?ieo bafacha. 51 

duin , thu, 's am bheil reufan agad ? Nach fmuainich 
thu mata co U2ith , agus c* arfon a f huair thu do bhith. 
Amhsirc air an dealbh a thug Dia do d' chorp, agus 
feoruich dhiet fein, ciod a chrioch mu'n do chruthaich 
DiA ni co iongantach ? Thoir fainear ceatfaidh oird j 
hcirc agus arda t anama : ciod an t aobhar mu'n do 
bhuilich Dìa ort talanta co prìfeil ? An ann a chum thu 
fein "a thoileacha, 's t an-miànna fhafucha ? An do chuir 
Dia daoine, cofail ri golain-ghaoithe, dh' ionnfuidh an 
t facghai!, gan ghnothach aìr bith ach a thional beagan 
do bhforain is do chrè, a thogail an neadan, a dh' àrach 
an fliochd, agus àfillh a bhi 9 g imeachd ? Bha na cinnich 
fein a faicinn ni b' fhaide na fo. Am 'bhell thufa co 
" 'uabhafach agus co miorbhuilleach air dj dhealbh.," 
Sa/m. cxxxix 14. is nach 'eil thu fmuaìneachadii aga«i 
fcin gu-einnteach gur ann arfon crkh' aird agus oird- 
heire e'gin a chaidh do chruthacha ? 

O dhuine ! cuir do reufan car tipta fa chathair. Nach 
mor am beùd gubiodh creatuir co oirdheirc air achruth- 
acha 'n diom-hanas? Gudeimhin msr freagaii\thu chiìoch 
gus an deacliai' do chruihacha tha do bhklrann diomh- 
anas, feadh ni's meafa na bhi 'n diomhain. 

1. Tha do bhith ann diomhanas. Tha duine neò iorrr^ 
paichte cofail ri inneal ciuil grinn aig a bheil gach aon 
da theuda brifte, 's as an gleus : is eigin do Spiorad an 
De bheo gach ni lcafacha 's a ghleufa le curuhachd na 
h ath-ghineamhuinn, is le oibreachadh a ghrais, air neo 
cha bhi ann a d' urnaigh ach donnaìaieh, is cha bhi fe<r- 
F 2 bhaè 



53 Gur eigin iompachadh^' Càib. III." 

bheis f.o moladh air bìth a bheir thu feachad binn ann. 
an clufan an Ti is airde, Ephef ii. ie. Phi/. ii. 13. Hes, 
vii. 14. Ifai. i. 15. Tha gach aon do d' cheatfaidh 
agus do d' chumhaehdan co ^rtyaiH^' na'n ftaid naturra, 
? ^nach urr' thu feirbhtis thaitncach a thoirt do'n DiA 
bheo gu-brath, gus am bi thu air do ghlanaddh oibre 
marbha. Eabh. ix. \±. Titus i. 15. 

An duine tha mi- naomhaichte clia'n 'cil e comafach 
air feirbheisa thoirt doDHiA : ( 1.) Cha'n 'eileolas aig' 
air an obair ; tha e co ain-eolach air feirbheis as a tha e _ 
air facal na flrean'tachd, Eabh. v., 13. Tha cuid dhiomh- 
aireachd afm an cleachdainn co-tnailh as ann an teagafg 
na diadhachd : a ris cham aithne dhoibhfan nach 'eilàir 
an ath-ghintein diomhaireachd rioghachd neimh, Maf. 
xii. 11. 1 Tim. iii. 16. An leugh an duine nach d* 
ìonnfuich riabh littir ; no'n cluìch efan aig nach raibh. 
cìar-ciuil na laimh riabh fathafd ? Cha mho na fin is 
urra 'n duine naturra feirbheis thaitneach fam bith a 
thoirt do'n Tighearna. Is cigin da 'n toifeach a bhì 
air a theagafg o Dkia, Ecin vi 45. air a thcagafg gu 
urnaigh, Luc. xi. 1. air a theagafg gu buannachd, Ifaì* 
xlviii. 17. air a theagafg gu imeachd, Hof xì. 3. air 
neo cha'n aithne dha ni air bith dhiu fo a dheana gu 7 
ceart no gu taitneach. Is mar a tha e gim eolas arfon 
nà h oibre, tha e cuideachd (2.) gun neart air a fon. 
Cia lag a chridhe ! Efec. xvi, 30. Air ball tha e fgìth : 
« an t fàbaide, cia tuiffcach i ?" Ma/.'i. 13. Tha.e 
il gun neartj" B.om. v. 6, feadh marbh ann am peaca^ 

Ephef 



Caib. ÌIT. alr neo hafacha, 53 

EpheJ. \\. 5. 'S mar a tha e ain-eolach agus ea-cornafach 
air an obairfo, is arnhlui' cuidheachd a tha e (3.) gurr 
togradh air bìch aige ga h ionnfui , . " Cha'n 'eil 
iarruidh aige colas fhaotain air flighe D^ia," Iob. xx.' 
14. Cha'n 'eil eolas f haotainn orra, Sahn. Ixxxii. 5. 
(4.) Cha*n 'eil innleachd no- icnftrumeint iomchuidh 
aìg' arfon na h oibrc. Is co f huras do dhuine clach 
chruaidh a flinaighe' gun acuinn, no tigh a thogail gun 
chungaidh, as feifbheis thaitneach ?.\t bith a dheanadh 
as eugais gràfan an Spioraid. Ma's ann arfon cliit 
dhaoinc no faain-ghloir a bheir fmn feachad dèifce, 
chan' 'eiì ar feirbheis taitneach le Dia, oir cha'n anrf 
o^Scmafan a tha i fruthadh, Agus ciod a th' ann an? 
firnàigh a bheoil, gun ghras ann fa chridhe, ach eolantì 
anns nach 'eil anam ? Ciod am feum a th' ann an aid= 
mheil ar peaeai' mur anno bhròn diadhaidh agus o aith- 
reachas neo-chealgaclra tha i leachd ? Ciod aui feum a 
tha nar n uile ath-chuinge, mur 'eil iad air -anr beotha- 
cha le dùrachdlnaomh, is a* fruthadh o bheo-chreidheimll 
ann am buaidheàrrna- 's ann an gealìanna Dhia ì No 
ciod am fetfm a tha nar moiadh àgus nar buidheachas, 
mur 'eil e teachd o ghradh is o thaing do Dhia, 's o'n 
f hibr-mhothacha th' aig ar cridhe air a thiolaca 's air£ 
throcair ? Air chor as gu bu co mhaith dhuit fuil a bhf 
agad ri cainnt o na clachan, reufan o na-brùidean, no 
coifeachd o na mairbh, as fùil a bhi agad ri feirbheis 
ùr bith naomh agu*thc 'tneach do Dhia dhuine neo- 
F 3 iompaichtfit 



,54 > &ur eigin iompachadh,- Caib IIL 

iompaichte. Nuair ata chraobh olc, clonnus a dh' f htu- 
das am meas a bhimaith ? Mat. vii. 18. 

2. Gun iompacha, tha do bhith ni's meafa na bhi 'n 
diomhanas. Tha 'n t anam.neo-iompaichtcna aite-cu-. 
mail no na chrò aig na h uii' eùn neo-ghlan, Taijl\ 
xviii. 2. nauaigh lan do thruailPeachd agus do fnalchar, 
Mat. xxiii. 27. na chairbhinn ghrairieil, air ghluafad 3e 
cnuimhibh, is air lòbha le famh breun gus nach fe.udar 
teachd am fagus, Salm xiv. 3. O ilaid uabhafach ! 
Nach 'eil thu fathafd a' faicinn t fheura air atharracha l 
Nach cuireadh e mulad air duine na naomh-fhoithichean 
àir a bha ? n teampul Dhia f haicinn: air. an tionnda gu 
cupain mhifge, 's air an falacha le iodhalacradh ? D<zn» 
v. 2. 3. An-raibh e na ni graneil leis na h ludhaìcb a 
bhi faicinn Antioshuis a* cur afuas dealbh muk ? aig do- 
yus an teampuil ? Nach mor bu ghraineala na fin an 
teampul fein a bhi air a dheana na ftàpull no na f hail- 
mhuc, is an t Ionad ro-naomh air a dheana na theampul 
do Bhaal ? 2 Righ. x.- 27. Is i fo direach ftaidan duine 
nco-iompaichte : tha do bhniil uii' a:r an tionnda gtì 
bhi nan feirbhe ifich 60 aingidheachd, Ro?n. vi 19. nan 
fcirbheifich do'n . Aibhifteir ; agus do. chridbe na chrò 
Bco-ghlaine, ■ Epbef\ì.,2. Tìtus i. 15. Fèudai' tu f hai- 
cinn ciod a tha chridhe, o na nithe tha teachd amach 
as^ oir ," a$a chndhe.thig droch fmuainte, mortadh, 
adhaltrus, ftriopachas, gaduigheachd, fianuis-bhrcige, 
fekifpheime," &c. tha iad fo a' leigeil f haicinn ciod an 
iùima tha.'n taobh aftigW 



Caib. III> aìr neo bafacha, 55 : 

Gia maflach am mi-ghnathacha fo ! anam neamhai 5 
ga aoirneagan ann an clàbar a pheacai' ! mais' a chru« 
tbachai', triath an t faoghail ag imlich a mhuc-amair 
maille ris an ftruidheir, agus ag òl afuas gu lonach an 
fgeith a's gràineala ! An raibh e na ni co muladach a 
mhuinntir aig an raibh caithebeatha f afda f haicinn fai- 
amh anns na fràidean ; agus roic. mhaifeach Sèioin, a 
bha mar òr f ìnealt, air am meas mar fhoithiche criadha, 
's iadfan a bha air an fgeadacha le fcarlaid nan f ìne fan 
òtrach ! Tuir. v. 2.3. is nach muladaiche gu mor na fin 
a bhi faicinn an aon ni fan t faoghal fo aig a bheil neo- 
bhaf 'orachd, agus air a bheil iomhaigh Dhe, air fas 
<J mar fhoitheach anns nach 'eil mais' air bith ?" ler* 
xxii. 2§. O mafla gun choimeas ! b' f hearr thu bhi air 
do thoirt ad mhile bloidean as a cheile na gu buanaiche 
tu ann an feirbheis co falach. 

San dara h alie, «« As eugais iorapachai' tha 'a 
cruthacha faicfinneach aile, co maith ris an duine fein s 
ann diomhainn. ,, A mhuinntir gradhacb, rinn Dia gach 
creatuir faicfinneach air neamh agus talamh arfon feir° 
bheis an duine, agus is e'n dt}in , amhain am fear-lab= 
hairt arfon an iomlain. Tha 'n duine fa chruthacha mar 
a tha 'n teanga fa cholainn, a chum labhairt arfon nam 
bfill eii' air fad. Cha'n urra na creaturrean eile cliu 
thoirt d'an Cruthai'càr, ach 3e comharan balbha 's le 
fanas a thoirt do'n duine efan a labhairt air an fom 
Tha 'n duine mar gu b' ann na ard-fha^art ann an cru- 
ihacha DniA) chuat iobairt mholaidh a thoirt fuas 

arfoo 



5 6- Gur eigin ìompachadh Caib. III. 

arfon an iomlain da' cho-chreatuirean, Sahn cxlvii. 148, 
150. Tha fùil aig DiA ri cis mholaidh o'n iomlan d'a- 
oibridh, Salm ciii. 22. a nis tha chuid eiP air fad a'* 
toirt an cls do'n duine, churri a phaighe' le laimhfari : is 
ma bhios efan fealltach no mi-dhileas, tha e deana foill 
air Dia agus air a chruthac'hays^s a' robhadh a Chrut- 
hai'ir do'n ghloir bu ctmbhai' dha fhaotainn o'n chrea- 
tuir. 

O cia eagalach an fmuainte fo? gu toga Dia a leithid 
fo do fhaoghal, is gu cofdadh e uirread chumhachd agus 
ghliocais agu's mhaitheis ris, uile 'n diomhain, is gu 
deanadh an duine a fpuìieàdh do'n gloir a bhuint' dha 
fh'aotainn o'n iomlari. O fmuainich air fo ! am feadh 
a tha thu neo-iorripaichte, tha uile fheirbheis nan creat- 
uirean dhuit ann diomhain j tha do lòn ga d' bheafha- 
cha 'n diomhain, tha ghrian a' toirt a foìuis dhuit ann 
diomhain, tha na reultan a tha toirt feirbhels dhiomhair 
dhuit nan flighe, Breìth. v. 20. Hof. ii. 21, 22. ga 
dheana fin ann diomhain : ann diomhain tha t^-aìnnrhidh' 
ga d' ghiuìan. Ann aon fbacal, tha uile ìhaothafr agus 
uil' obair a chruthachai', ga d' thaobhfa, ann an dhiomh- 
ain. Arfon fo tha *ri cruthachadh uile 'g ofnaich, Ro?n. 
viii. 22. fui chuing dhaoine mi-naomhaichte, nach 'eil 
gam buileachadh air gìoir Dhia, ach air an an-mianna 
fein. 

San treas àite, " As eugais rompachai' tha do dhiad- 
hachd diomhain." Sheum. i. 26". Cailiidh tu do fhao- 
tKair ann a à' oibre crabhuidh air fad ? oir cha'n urr' iad 

DiA 



Caib.HL> aìr neo hafacka. 59 

DiA thoileacha, Rom. viii. 8. na t anam a ihabhaladb, ■ 
1 Cor. xiii. 2, p a chrioch bu choir a bhi aig do rìhiad- 
hachd. Cia maith air bith aogas t oibre, gidheadbr 
cha'ii 'eii thchi aig Dia innte, Jfai. 1. 14. Mal. i> 
10. Is nach eagalach an ni-t icbairt a bhi mar mhurt, 
rgus t urnaigh mar ghràincalachd ì JfaJ.ix.vi. 3. Seann 
zwiil. 9. Tha moran'a' cur rompa leafacha, nuair tha 
iad fu eagal arfon am peacai , J 's ag faoilfmn gu dearr 
beagan urnaigh agus deirce gach ni chur ceart agus s 
leigheas. Och ! a dhacine, cha ghabh Dia ri aon diu' 
fo am fad as a bhios ur cridheacha mi-naomha. Nachv 
bu chùramach facithreachail Ichu ? is- gidheadh chu- 
ireadh a fheirbbeis air fad air cùl, a chionn nach raibh a 
ehridhe treibh-dhireach, 2 Righ. x. le Hcs. 1, 4. Nach 
-bll- MCGrChuncàCu Fol F is giùncàùu guZ «P» G£SCh-I IGHLs. 
pacha, cha raibh anns gach ni ach calldach, PhiL iik 
6>J. Tha daoine 'm barail gu bheil iad ri moran> 
nuair a tha iad a' frithealadh air feirbheis Dhia, 's tha 
iad uìia'gu mhacidh air, Ifai. lviii. 3. Mat. vii. 22. ìs 
gu mheas gu bheiì e 7 m fiacha dhoibh, nuair is ann a tha 
'n feirbheis graineil ìeis, a chionn nach 'eil am pearfa 
iiaomhaichte. 

O anaim ! na fmuainich tra bhios do pheacaP' 'n tòir 
crt ; gu dean beagan urnaighean agus caileigia do lea- 
facha Dia thoileacha, 's eigin duit toifeachadh aig % 
chridhe ; murbi fin air ath-nuadbacha, chahhl feìrbheis 
air bith'a ni thu taitaeach. 



h 



5^' Gur eìgìn lompaihadh Caib. IIL 

Is iad cuìd do na breìtheanais aimfeireil a bhagair 
DiA 'n aghai nan ludhach y gu togadh iad t'ghean, acfr 
iiach àiticheadh iad 'ad ; gu cuireadh iad, sch nach 
buaineadb. iad ; is gu biodh an faothsir air itl;e' fuàs le 
eoigrich, Deut. xxviii. 30, 30, 39, 41. Am bheil e na 
thruaighe rnhor ar facthnir churnant' a chall ; cur àjÈi* 
diorrrhain, is togaii ann diomhain f 'is nach mor is tru-' 
aighe na frn ar faothair a ehall nar crabbadh ; urnaighy 
eifdeachd agus trafg a dbeana 'n diomhain ? Is tniaighe" 
sgus call fiorrukh fo; Na meali thu fein ; ma theid thu* 
air t aghaidh ann ad flaid pheacaich, ge uo fgaoiie' :u 
mach do lamhan, falachai' Dia uait a fnuilean is e ga- 
do dhean thu iomad urnaigh cha'n eifde riut, Ifaì. i. 15V 
Ma theid duìne gu'n jfgil an cinnfeal ar n oibre, ? s gu miil' 
e i, cha toir finn ach otzg buidheachais da arfon a fhac- 
ithreach. Is aill le Dja aoradh fhaotainn mar is còir, 
I Chron. xv. 13. Mu ni fcirbheifeach ar h obair direacji 
ann aghaidh ar n orduigh, is dòch e dh' fhaotainn buil- 
kan na buidheachai?. Ni's lugha na bhios obair Dhia 
air a dcana mar tha e fcin ag iarrui', cha bhi e toilichte: 
'a cha'n fheud i bhì air a deana mar tha cfan ag iarrui', 
mur 'eil i fruthadh o naomh chridhe, 2 Chron. xxv. z.. 
Sa cheathramh atte, il Gun iompacha, tha do dhochas 
ànn diomhain." Iob viif. 12, 15. <; Chuir an Tig- 
hearna cùl ri d' mhuinghin," ler. ii. 37. 

f . " Tha do dhocas ri fòhs no ^co-fhurtachd -an t 

faoghail (o an' diomhain." Gun bhi air-t iompacha cha'n 

fhend thu co-fhurtachd fhaotaina ni's mò na flainte. 

. " Gun 



Catb. III. aìr an hfida. $9 

. Gun (o cha bhi sith agad, Ifau lix. 8. .agus ivii. 2 f . is 
gun eagal Dia ciia bhi « co-f buftacbd an Spioraidl 
, iiaoinah agad, Gnìomk. ix. 31. Tha Dia ag.labhairt 
shb amhain ri phobul naomha, Saim ixxxv. 8. Ma tha 
Sith rnhcalltach agad, is tu fathafd ad pheacai', cha'a 
ann o Dhia tha 'n t flth fin a' teachd ; is àfr an aobhar 
fin feudai' tuT>haralacha co 's ùghdar dli' i. Is fior 
thianeas ampeaca, ìfai, 1, 5^ feadh ann tinneas is meas' 
air 'bith ; 'tha e na lòibhre h cheann,../,^//. xiiii 44. na 
phlàigh fa cbridhe, 1 i?/V/;. viii. 30. na bhrifle fna 
cnàmhan ; SaÌfo li. 8. guinidh e, lotaidh e, craodhaidh 
e claoidhidhe, 1 Thn. vi. 10. Feùdai duine fùil a bhi 
alge.ri foìs,_ann iarguin tinneis, agus nuair a bhios o 
chnamhan as an.alt, ni's .luaithe na ri co-fhurtachd gus 
gn trcig e pheacaidh. 

O dhuine truaigh ! aig nach 'eil fois air bith ach na 
thig o chionn mothachai nuair is mo do chunthart, agr.s 
is dluithe do'n bhas tbu. . Tha thu cofail rifan a therr 
ann an.eatromas fhia'ruis, Tba ?ni gu maith ; 's a lab- 
hras air eiiigh agus'dol mu thiomchiol oibre, nuair a 
chi thu 'ni bàs na eudann, is. a tha bheatha ionnus air 
caochla cheana. Mar fo, gn bitheanta 'faolidh an duine 
neo-iompaichte gu bheil e ilan an uair 'is mo ,a chun- 
thart. 

Is e na.tur a pheacai'. tinneis agus trioblaidean eug- 
famhluidb a dhufga feadh „n anama. Tha inntin rnhi- 
thoilicht' a pheacaich ga bhuaire' le doininn ; agus tha 
_urara_an-bharr ga chi_àmh is ga ìthe' ! Ciod a th' ann 

an 



Sd_ Gur eìgìn iompachadh Caib. TIL 

tm an-Iniann , ach lafair a loifgeas ? Ciod a th' ann an 
ardan ach at; is an' fannt, ach pagha nach gabh cafga ? 
Ciod a th' ann am farmad is am mi-run, ach gath na 
cnuimh fa chridhe ? 'S ciod a th' ann an leifg fpioradail 
is ann neo-churam mu ftaid ar n anama, ach cadal baf'or 
agus^ trommalighe ? 'S cionnuis a dh' fheudas fuaimh- 
neas no sìth bhi aig aon anam air am bheil an leithidè fo 
do thinneìs ? Ach bheir gras an iompachai' leigheas agus 
fois da ? bheir e dha fith chinnteach agus bhith-bhuan. 
" Is mor sìth na muinntir aig a bheil fpeis do t aitheanta; 
cha toir ni fam bith oilbheum dhoib-fan." Salm cxix. 
165. 'Si flighe na diadhachd amhain ann sam faighear 
sìth agus folas, Seanr iii. 17. ' Uaithe fo bha Daibhidh 
'a! faotainn barrachd folais na o gach ni tile na rioghachd, 
Sahn ckÌk. 103, 127. Gu brath gus am hi a choguis 
air a glana, cha'n fheud slth bhi aice, Eabh. x. 22. Is 
malluicht' an t fith.fìn a tha r'a faotainn ann flighe pea- 
cai', Deut. xxix. 19, 20. Cha'n 'eil trioblaid ann faa 
t faoghal is eagalaiche na aon chuid, Sìth ris a pheaca, 
ni Sìth anrv fa pheaca. 

2. " Gun iompacha, tha do dhochas ri flainte fhior- 
ruith diomhain, feadh ni's meafa na diomhain ;" tha e 
cronail do Dhia, agus fgriofach dhuit fein. Tha bas, 
an-dochas, blaifpheim, air am filleadh aileach ann. 
{ r.) Tha bàs ann : «« fplonar do dhochas as do phailh'- 
unn," (fpionai' Dia as a f hreamhan e) " 's bheir e 
thairis gu Righ nan uabhas thu," lob. xviii. 14, Feu- 
daì tu do thaic a leige' ris an tigh fo, ach cha feas c, 



Caib. III. air neo bafacha. 61 

lob. vlii. 13. tuitidh e air do cheann mar fhean bhalla 
nuair a ieigeas duin' a thaic ris. (2.) Tha an-dochas 
ann : Càit' a bheil dochas a chealgoir, nuair a bhuineas 
Dia air falbh anam ? lob. xxvii. 8. an' fin tha crioch 
gu bràth air a dhochas. Cia ea-cofail e ri dochas an 
f hirein, a chriochnaicheas ann lua'ghaite ? Seanr. X, 
28. Nuair a their am firean ri uair a bhais " Tha gach, 
ni criochnaichte ;" *s e is eigin do'n aingidh a rà " Tha 
gach ni caillte." Feudaidh efan a rà do rireadh, mar 
a thuirt Iob ann am mearachd, « Càit' a nis a bheil 
mo dhochas ? Rinn e gu tur mo fgrios ; dh' f halbh mi ; 
's tha mo dhochas mar chraoibh a chaidh a ghearra," 
Iob xix. 10. M Tha dochas aig an fhirein na bhàs," 
Seanr. xiv. 32. Nuair tha cholann is a chàil a' bafa- 
cha, tha dhochas, a' beothacha : oir is dochas beo & 
dhocbas-fan, 1 Pead. i. 3. ach is dochas millteach 
dochas an fhir eile. "Nuaira bhàfaicheas an t ain- 
gidh, bafaichidh a dhochas," Seanr. xi. 7. Gearrat 
air falbh e cofail ri lionan faoin an dubhain-alluidh, Io&* 
viii. 14. agus cofail ri duine toirt fuas an deò, failrùch- 
idh e, Iob xi. 20. O cia truagh, thar na h uile dhaoine, 
iadfan aig nach 'ctil dochas ach fa bheatha fo amhain ! 
1 CV. xv. 19. (3) Tha blaifpheim fan dochas fo. 
Ma tha duil againn a bhi air ar fabhaladh as eugau 
iompachai, tha duil againn gu dean linn Dia breugach- 
Dh' innis e dhuit O pheacaich, trocaireach mar tha e* 
nach dean e gu bràth do mabhala ma theid thu air t aghat 
ann a taingidheachd, Ifai. xXvii. 11.4 Cor. vi, q* Aaa 
G aoa 



i $z Gur eìgìn iompachàdh. Caib. II L 

aon f hacal, dh' innis e dhuìt nach dean ni fani bith do 
^ghnothach ni's lugha na l* fas ad nua-chreatuir," . Gal. 
vi. 15. Is nach dàna, feadh nach cuthaich dhuit a 
fhaoilfinn " Nach dean DiA mar tha e 'g rà ?" Cha'n 
"fheud finn'buaidhean Dhia chur an' aghaidh a chei!e. 
Gloraichi' DiA a throcair, acK cha mhafluich e f hirinn; 
mar a mhothaicheas am peacach.dànagu dhorainn Ihior- 
ruith; ma theid e air aghaidh. 

Ach ann fo their cuidd " Tha ftnn a' cur ar dochais 
ann Dia, 's a' deanadh eavbf ' a' Iosa Criosd, agù* 
air an acbhar fìn tha fiughair againn a bhi air ar fabh- 
alà." 

Freagra f. " Cho'n earbf' ann an Criosd fo idir, 
ach earbf ' an' aghaP CHRiosD."-^Eàrbfa bhi'agad r-i- 
oghachd Dhia f haicinn gun a bhi aint ath-ghintein ; 
agus amas 'àir a bheatha mhairtheannaich , fan t fligne 
f harfuing ; ciod fo ach earbf' a bhi agad gur faich- 
brèige Criosd ? Is iad briathra 'Dhai5hi\ " Tha mo 
dhochas ann a t f hacaì," Salm cxlx. 8 i.-ach is ann tha 
do dhochas fa 'n aghaidh an f hacail. iVuch dhomh aon 
f hacal o Chriosd arfon òo dhochais^ gu fabhail e thu 
ann a t ain-eblas, a t aingheachd, no ad neochuram, 
ìs gu brath cha ghluais mife do dhochas. 

2. « { Tha Dia le grain a' cur air cùl a leithid fo do 
ahòchas." A mhuinntir fm a th'air an dìte' ieis an 
fhaidhe, 's a chàidh air an aghaidh nam pe^ca, tha air 
a ra '** gidheadh gu leigeadh iad an taice-ris an Tigh- 
•SÀtmftì Mic. iiìv 11, Ach cha'n fhviiiing Dia bhi 



TCW 






Caib. III. ««* neo oafacha. 6j>- 

• msr fo r.a phrop do dhaoine peacach. Na peacaicb 
dliaqa fin a bha dol air an aghai nan aingidheachd, i* 
gidheadh a' dcanaJh earbf ' a Dia Ifraef, Ifai. xlviH.> 
i. 2. thife an Tighearna uaithe iad, mar a chrathas 

o 

- duin' air fa'lbh na dreafan a Ieanas r'a eudach. 

3. M Ma tha feumair bith ann a d' dhochas, glanaidh 
e thu o d' pheacaidh ;" 1 Eoìn iii. 3. ach is dochafr 
malluicht' e fin a bheir mifneach do neach air bith bu- 
anacha na aingidheachd. 

Cetfì. Am b' aill leat finn a thuriteam ann an-dochas. 

Frcagra. Na biodh dochas gu brath agaibh dol do 
neamh mar a tha fibh, ann an ftaid neo-iornpaichtei' 
Gnicmh. ii.. 37. Na biodh dochas agaibh gu brath gnuis 
Dkia f haicinn as cugais naomhachd. Ach na cuiribh 
uaxbjh air chor air bith ur dochas ri trocair, flla dh' 
iompaicheas fibh is ma ni fibh aithreachas 5 is ni mò dh' 
f heud-as fibh bhi gun dochas gu ruig fibh air iompacha 
's, 'air aithrcachas ma ghnathaicheas fibh na meadhona 
mar tha Dia 'g iarrui'. 

Sa chuheadh aìte. (s As eu^ais lompschài', iha crach- 
( ni rinn is a dh' f huiling Dia ann diomhain dhuitfa,"- 
E:in xiii. 8L Tìtus ii. 14. Cha diong e 'b'heag air bith 
a chum do (habhala. Tha 'moran a thagras fo mar reu- 
fan arfon an dochais, " gn n' f huair Criosd bas arfon 
pheacach." Ach cuimhnich thufa nach d' f buair Criosd 
riabh bas a OiatiKalà nani peacach fin a bhuanaicheas mar 
a tha iad gun iompacha gun aithreachas, 2. Tim. y. 19. 
U :ad da chelft 3 bha Diachair araid cìeachdta ri fheo- 
O 2 ruich 



&4 G ur ei g m ìompachadh. Caib. III. 

ruich na chealhacha diamhair. i. Ciod a rinn CpaosD 
air dojbon? agus 2. Cìod a rinn Criosd annadì As 
eugais oibreachai 'n fpioraid gar n ath-ghineamhuin, 
cha'n f heud pairt air bith a bhi againn dc fn ochaire na 
faoirfe. Tha mi' gjnnfe' dhuibh o'n Tìghearna, 
nach urra Criosd fein Ur fabhala ni's lugha na ghabhas 
fibh os laimh bhi air uc n lompacha. Oir, 

1. «' Biodh fo ann aghai' na h earbf' a th' aig an 
Athair anr.." Is e 'n t eidirmheadhon air feirbhiftach 
an Athar, IfaL xlii. 1. is ann uaithe tha ughdarus aige, 
Ì8 ann na ainm a tha e 'g oibreachadh, agus a reir iartais 
a tha e ag fìreanacha, Eoin x. 18, 36. agus vi. 38, 40. 
<{ Dh' earb Dia rifan na h uile nithe," dh' earb e ghloir 
fein ris agus flainte nan daoine taghta, Mat. xi. 27, Eoin 
xvii. 2. Do reir fo, tha Criosd, mu'ra bheil e fagail 
an t faoghaii, a' toirt cunntaìs da Athair ann fan da 
chuid fo do'n obair-a chaidh earbfa ris, Eoin xvtii. 4, 
6,12. A nis mhafluicheadh Criosd gloir Athar, an 
ni fonraichte fm a chaidh earbfa ris, na'n dcanadh e 
daoin' a fhabhala h am peacaidh ; oir bhiodh fo ann 
àghai' gach cuid da rùn, is ann aghai' gach aon da 
bhuaìdhean. 

( 1.) Bhiodh e 'n aghaidh a rùin ; oir is e fo a rùn gu 
biodh daoin' air an toirt " a chum flainte trid naomh- 
achai," 2 TeJJ. ii. 13. " Thagh e daoine chum as gu 
tnodh iad naomha," Epbef i. 4. Tha iad air anr 
tagha chum maitheanais agus beatha," trid naomhachai, 
5 Pead.i. 2. Ma's urra thufa mata rùn fiorruith agus 

comhairle 



Càfb. III. alr neo hofacha. 6$ s 

comhair'e neo-chaoch!aideach Dhia atharracha, no ma 
's urr' thu thoirt airfan, a fheùlaich an t Athair brìb a 
ghabhail, is an ni fia a dheanadh a tha 'n aghaidh ngh- > 
darais, ann fm, is-cha mhè na 'n fin, a dh' f heudas fuil 
a bhi agadfa rì do! do neamh fan ftaid a bheil thu. - 
Dochas a bhi agad gu fabhail Criosd thu gun bhi air t 
' iompacha, eiod fm ach dochas a bhi'agad gu bi Criosd- 
neo-dhiieas da Athair ann fa ghnothach mhor fin a dh'* 
earb e i*is ? Cha d' rinn isjcha dean e aon anama-fhab- 
bàladh, ach isdfan a thug Dia dha le h iompacha agus 
ìe naomacha, Eoin vi. 35, 37. Na meall thu fein mata 
le fhaoilfinn gu fabhaìl Crio&d thu air fheol a bhios ann 
aghai toil athar, rann 38. 

(2.) Bhiodh {o snn aghai gaeh aon da bhuaidhean^ 
Bhiodh e ann tcifeach, " ann aghaidh a cheartais : ,; oir 
an fo tha ceartas breithanais Di ag co-fheafamh, " gu 
toir e do gach neach © reir a ghniomhara," Rom. ii. 5. 6. 
Nis na'n i! cuireadh daoine do'n f heoil, is gu buaineadh - 
iad do'n Spiorad a bheatha mhairtheannach," Gal. vi. 
7, 8. c' ait' am biodh gioir ceartais Da? Nach b*' 
ea«corach an ni gu faigheadh an t aingidh duafe an 
fhirein? A rìs, " bhiodh fo ann - aghai naomhachd 
Dhia." — Na'n fabliaia DiA-daoine nam peacai bhiodh 
a nacmhachd gu ro-mhor air a mafkcha 's air a falacha. 
Tha daoine mi-naomh an fealla Dhia ni's graineala na 
mucan agus naithrichean, Mai. xii. 34. 2 Pead. ii. 22. 
Ciod an eacoir is mò do f hior-ghlaine Dhia na fhaoiìfm 
gu'feud an leithide fo cònuidh a ghabhail maille ris? 
G 3 « Cha'n 



66- Gur eigin ìompachadh Caib. III. 

" Cha'n urr iad feafamh na bhreitheanas ; cha'n urr' iad 
fuireach na f hianuis," Salm i. 5. agus v. 4. 5. Mur 
fuilinge' Daibhr an leithide fo na thigh, no na fhealla, 
Salm ci. 3, 7. an faoil finn gu fuiling Dia ? — Bhiodh, 
fo " an aghai f hirinn :" oir dh' eitich Dia o nearah, 
** ma theìr neach air bith gu bi fith aige ge do bhuan- 
aicheas e na pheaca, gu ias a chorruich-fan ann aghaidh 
an "duihe fìn," Deut. xxix. 19, 20. gur iadfan amhain a 
dh' aidìcheas agus a threigeas am peacaidh, a gheibh 
trocair," Seanr. xxviii, 13. is gur iadfan amhain " aig 
am bheil lamhan gìan is cridhe neo chiontach, a theid 
afuas gu thulaich naomha," Sahn xxiv. 3,4. C' ait' a nis 
am biodh firinn Dhia, nan deanadh e, ann diaigh fo uile, 
peacaich a fhabhaiaah as eugais naomhachai ? O phea- 
caich dhana ! am bheil thu co amaidcach as a fhaoiifiun 
gu dean Criosd Àthair breùgach, is gu briil e fhacal 
fein a chum thus' a fhabhala? — Bhicdh fo u ann aghaidh 
a ghliocais i" na fochsirean bu phrìfeala tlioirt dhoibh- 
fan aìg naeh biodh meas orra - 7 's nach biodh air chor'air 
bith iomchui' air am faotainn. - 

(1.) Cha bhiodh meas ac' orra. Cha'n 'eil moran 
fuim aig an duin' aingidh dofhlainte mhoir Dhia, Mat. 
xxih 5« Tha co beag iarrui' aig air Ciuosn, as a th ? 
nig an duine fhìàn air an ■ leigh, Mat.\%. 12. Cha'n 
'eil fuim aige d'a chungai-leigheis ; tha e faltairt air 
f huil le tair, Eabh. x. 29. Am biodh e cofail ri glio- 
cas mata flaint' a chur a' dh' ain-deoin air a mhuinntir 
fin nach tuga buidheachas air bith air a fon ? An dean 



an 



Ca&. III. air nco bafccha* 6j 

an Dia uile-ghlic e fein, an ni fin a thoirmifg e dhuinne, 
M a nithe naomh' a thoirt cìo na madraibh, is a neamh- 
nuide thilgeil a dh' ionnfui mhuc, nach deanadh ach mar 
gu b' ann, tionndadh air agus a rèubadh," Mat. viL 
6. B'e fo a throcair a dheana fuarach gun amharus. 
Tha gliocas ag iarrui gu biodh onair Dk i a air a fabhala 
eo maith ri anama dhaoine ; 's c' ait' am biodh onair 
Dhia no cliu a ghràis, nan tilgeadh e mar fo air falbh e 
air an dream fin nach 'eil aen chuid airidh no toileach 
air f haotainn. Seadh cuideachd. 

(2.) Cha'n 'eil iad air chor air bith iomchuidh air f ha- 
otainn. Tha gliocas De follleir ann a bhi deana nan 
uile nithe freagarach agus iomchui' arfon a cheiie ; ann a 
bhi toirt air a chrìch freagra do na meadhona, air a 
chufpair freagra do'n cheatfa, 's air a ghibht a bhi iom- 
chuidh arfon an neach a thi ga faotainn. Ach, mo 
thruaighe ! ciod a dheana creatuir mi-naomh an neamh ? 
C'na bhiodh toil-intinn air bith aig' ann, a chionn nach 
biodh aon ni ann iomchui' air. Cha bhiodh an t àit' 
ionichui' air, is cha bhiodh a chuideachd iomchui' air : 
cir " ctod an comunn a th' aig dorchadas ri folus," aig 
truaill'eachd ri foirfeachd, aig grainealachd agus failche 
ri gloir agus neobhaforachd ? — Cha mhò a chordadh an 
obair ris. Cha taitneadh mola na neamh r'a chluais ; 
ìs cha'n f haigheadh a bheul blas air òrain nan naomh 
no air laoidh nan aingeal. An druigh do cheol air t 
aimhidh ? no ? n toir thu e dh' eifdeachd fuaim an inneil- 
chiuil a's binne ? Sgaoil do bhord le i èifd fa chomhair 

an 



6$ Gu'r eìgìn ìo;vj>achadh Caib. III. 

an neach a tha dol eùg lc pìàntai tinr.ei?, agus ann aite 
folais bheir thu dha oilbheum. Och ! ma's fada leis an 
duine thruagh fearmoin, is ma tha e meas na sabaide na 
fgios agus na tuirfe, MaL i. 31. cionnus a choidadh e 
ris a bhi gu fiorruith ann fan fluid fu. 

Of-barr, Na'm biodh peacaich air an fabhaladh *as 
engaisiompacbai, " b'hiodh fo ann aghai neo-chaOchlaid- 
eachd Dhia; ann aghaidh uir-fhiofrachaidh ; a'gus ann 
aghaidh uiI^-chumhachd. ,, Tha e fgriobhta mar lagh 
iìorruith ann orduibh neimh " nach Faic neach gu bràth 
Dia ach iadfan aig a bhtil an cridhe glan," Mat. v. 8. 
A nis nan tuga Criosd aon neach do neamh gun iom- 
pacha, b' eigin da 'n toirt ailigh gu 'n fhios da Athair, 
(agus an fm cV.t' am biodh uil'-fhiofracha ? no 'n ag- 
haidh a thoile, ('s an' fin c' ait' am biodh uile chum- 
hachd ?) air nec b' eigin da thoil atharracha, ('s an' fm 
c'ait' am biodh a neo-chaochlaideachd ?) . 

A pheacaich, nach leig thu fathafddhiot dodhochas 
faoin ri bhi air do fhabhala fan ftaid am bheil thu? " An 
treigear an talamh air do fhonfa," (arfa BilJad,) " is 
an atharruichear a charraig as a h aite V' Ioi xviii. 4. 
*S nach feud mis' air an doigh cheadn' a ra riutfa, An d' 
theid lagh neimh atharrachadh air do ihonfa, is ordugh 
fiorruich Dhia a thilge' bonn os-cionn ? An toir Cri- 
osd mafla do bhuaidhean Athar ? An dean e ea-coir air 
a cheartas ; am breugaich e fhirinn ; an naraich e ghli- 
ocas; an falaich e a naomhachd ? O, cia neo-chomaf- 
ach, amaideach agus ian do bhlaifpheim a leithid fo do 

chochas ì 



Caib. M. 4tr neo hafacha. 6g 

dbochas ! A fliaolfinn gu fabhail Criosd thu gun bhi 
air t iompacha, ciod iìn ach a fhaoilfinn gu dean thu do 
Shlanui'ear na pheacach, is gu toir thu tuille maflai dha 
na thug na bheil do dheamhain an ifrinn cha riabh ? 
Agus an gleidh thu ni's faide dochas ann fam bheil uir- 
read bhlaifpheime ? 

2. Cha fabhail Criosd thu gun iompacha, oir bhiodh 
fo <£ ann aghai fhacail feinn." .Ciuinn agus creid a bhri- 
athra : u Gu firinneach a deirim vibh, Mur iompaichear 
fibh, nach d' theid fibh afteach do rioghachd neimh," 
Mat. xviii. 3. 4< is eigin duibh ohi air ur breith a rìs," 
Eoin iii. 7. niur dean mife do nighe', cha'n 'eil cuid 
agad annam," Ecin xiii. 8. '<dean aithreachas, no bafa- 
ich," Luc* xiii. 3. Shaoileadh aon gu bu leor aon 
fhac?al o Chriosd, ach cia tric is cia dùrachdach ata e 
fparra fo oirn ! " Gu deimhin, mur bi duin' air ath- 
ghintein cha'n fheud e rioghachd Dhia fhaicinn, Eoin 
iii. 3, 5. Seadh, cha'n e mhain gu bheil e J g innfeadh 
ach a* dcarbha gu bheil fo feumail, Eoin iii. 6. is gu 
bheil duine co ^^0-^0^^^^!' arfon neimh as eugais, as a 
bhiodh ainmhidh falach arfon talla rioghail. y S am 
bheil thu fathafd a' creidfinn do dhcchais dhana fein, 
ann aghai briathra Chriosd. Is eigin da dol calg-dhi- 
reach ann aghai lagh a rioghachd agus riaghailt a bhrei- 
theanais, mu 'm feud e thus' a fhabhala fàn ftaid fo. 

3. Seadh cuideachd, " Ann aghaidh a mhionnan." 
Thog e fuas a lamh ri neamh, is mhicnnaich e co fam 
bitha bhuanaichcadh ann ain-eolasagusaun eafumhlachd, 



*Jq Gur eìgin ìompachadh Caib. III. 

gubrath " nach d' theid iad afteach d' a fhuaimhneas," 
Salm xcv. 1 i. Eabh. iii. i r. Agus nach 'eil thu fath- 
afd a' creidfinn, O pheacaich, gu bheìl Dia do rireadh? 
An faoil thu gu toir e mionnan eithich air do fhonfa ? 
Tha cumhnama nan gi-as air a dhaigbneacha le rnionn, 
isaira fheulacla !e fuil, Eabh* vi. 17. agus ix. 16, 18, 
19. Mat. xxvi. 28. ach is eigin da fo air fad a bbi air 
a bhrifte, 's rathad eile bhi air fhaotainn gu neamh ma 
bhios tus' air do fhabhala gun co flaid a bhi air a h 
atharracha. Gu bràth cha fabhafar peacaich as eu- 
gais iompachai, ni's lugha na gheibh iad cu'mhnant , "eile 
o Dhia, 's a gheibh iacì an ft.ifgeul fiorruith fin, a 
chaidh a dhaighneacha co foleimnte le fuil mhic Dhia, 
a chur an toifeach an neo-brigh : 's nach biodh iad gun 
chiall gun amharusna'n faoileadh iad gu feuda fo tachairt? 
4. "Bhiodh do fliabhaladh as eugais iompachaidh " ann 
aghaidh onair Chriosd." Nochdai* Dia a fpeis do'n 
pheacach, air fheol a leigeas ris cuideachd fhuath do'n 
pheaca. > Air an aobhar fin, " an ti tha 'g ainrr.eachadh 
ainm Chriosd, is eigin da aingidheachd a tfcfc£g&affy*< 
2 77;;/. ii. 19. is cùl a chur ris gach uile mhi-dhiadha- 
chd. Agus efan aig a bheil dochas ri beatha trid Chri- 
©sd, is eigin da M e fein-a ghlanadh arnnlui mar tha efan 
glarv," 1 EoìnW'u 3. 77/. ii. 12. As eugais fo bhiodh 
Criosd mar gu b' ano a' toirt fafgaidh agus mifneich 
do'n pheaca. Aeh dh' innis e do'n t faoghal, ge do 
bheir e mhaitheanas do'n pheacach a ni aithreachas, nach 
toir e 'm leafd tearna dhafan nach dean. Ma tha Daib- 

uaithe, 



Caib. III. aìr neohafacha. 7* 

hidh ag ra ri uile luchd-deanai na h aingidheachd imeachd 
uaithe, Safm vi. 8. 's a' cumail gach aon diu 'n taobh 
arnach d' a dhorus, Salm ci. 7. nach lugha gu mor a 
dh' fheudas iad cònuidh a ghabhail mailie ri naomhaohi 
Chriosd? Amb' onair dhafan madraidh a bhi air a 
bhord, mucan a bhi luidhe' le chloinn, is uchd Abraham 
a bhi na nead aig naithrichean ? 

5. Bhiodh fo " ann aghaidh oifìgean." Dh' arduich 
Dia e " chum bhi na Phrionnfa *s na Shlanui'ear,*' 
Gnionth, v. 31. Ach cha fhreagradh e aon chrioch dhiu 
fo nan fabhaladh e peacaich as eugais iompachaidh. Is 
Loifig Righ " a bhi na aobhar .ea^ail do luchd-deanai' 
an uile, ach na.chliu dhoibhfan a ni gu maith," Rom. 
aiii 3, 4. Is e " feirbhifeacb Dhe, dioghaltair, a 
nochdafeirg do'n ti ni olc." A nis nan cuma Criosd 
bàigh ri dacine -mUdhiadhai, ('s iad a' fuireach marfin) 
is gu gsbhadh e mhuinntlr -fm churrnriaghla rnaille ris ? 
C£ lcis nach b' aill e bhi na Righ os an ceann," Luc. 
K x. 27. bhiodh fo gu buileach ann aghaidh oifig agus 
. a dhrcuchd : oir is e 'n t aobhar mu 'm bheil e ag riagh- 
ladh, a chum as gu "cuireadh e a naimhdean uile f'a cha- 
faibh," 1 Cor. ■ xv. 25. Euinidh e do C-hriosd mar 
Righ, cridheachan a phobuil a riagbla 's an an-mianna. 
. chlaoìdh, $ah» xlvl v. 5. agus cx- 3. Ciod mata an 
Pvigh a'bheireadh a naimhdean aftigh g'a chùirt f'an ar- 
maibh.; Nach b' e fo a rioghachd, uachdranachd, agus 
, ughdams a fgrios a dh' aou bheurn ? Ma tha Criosd na 
Rjgh, tha còir aig' air onair, urram, umhlachd, MaL 
i. -6. Ach nan fabhaladh e peacaich, is iad a' fuireach 

fan 



72 Gur eìgin iompachadh. Caib III. 

fan naimhdeanas am bheil iad, ciod a bhiodh ann fo ach 
mafiadh a tharruing air onair, dimeas a thoirt air ugh- 
darus, agus na fochairean fin a cheannuich e co daor a 
reic air neo-nì ì 

A. ris, nan deana Criosd fo, cha bhiodh e na Shla- 
nui'ear, ni's mò na bhiodh c na Phrionnfa. 'S ann 
fpioradail ata a (hiainte : theirear Iosa ris, achionn gu 
fabhail e a phobul o'm peacaidh, MaU i. 2/. air chor 
as nach feudadh e bhi aon chuid na Iosa no na Thig- 
hearna, nan fabhaladh e iad nam peaeaidh. Murde- 
anadh e ach daoin' a thearnadh o pheanas a pheacai, gun 
an faoradh o chumhachd, cha deanadh e ach leth oibre, 
? s cha bhiodh e na Shlanui'ear foirfidh. Is i oifig mar 
Fhear-faorui , " an-diadhachd a philìeadh air falbh o 
lacoh." Ro?n. xi. 26. Is i chrioch gus an d' thainig 
e dh' ionnfui' an t faoghail " a chum gu beannuicheadh 
e daoine, le 'n iompach iompachadh o'n lochdaibh," 
Gnio?nh. iii. 26. ìs a chum gu cuireadh e crioch air pe- 
aca, Dan. ixl 24. A nis nan fabhaladh e daoine gun 
iompachadh o'm peacaibh, chuireadh e ann aghai na 
chriche fo, agus chuireadh e oifig fein ann neo-brigh. 

An co-chur. Eirigh mata, O pheacaich ! ciod 
is ciall duit ? Duifg o d' pheaca ! mofgail o d' thear- 
uinteachd ! an t eagal gu bi thu air do chaitheadh ann 
3 d' "aingidheachd : abair mar a thuirt na lobhair, 
"Ma fhuidheas finn ann fo gheibh fin bas. 5, 2 Righ. 
vii. 3, 4. Gu deimhin cha'n 'eil e ni*s cinntiche gu 
bhdl thu *n dras ann taobh amach do ifrinn, na gu bi 

thir 



Caib. III. aìr neo lafacha. ., 73 

thu gu grad ann taobh aftach dh' i, mur deanthu aith- 
reachas agus mur bi thu air t iompacha. So an aon 
dorus a th*. agad gu dol as. Eirigh mata, o lùnndaire, 
's crath dhiot gach uile lèthfgeul : cia fhad a bnios tu'a 
d' fhuain, is' a dh' f hilleas tu do lamhan gu cadai ? 
Eear.r. vi. ro. ir. An ìurdh thu fiofi am meadhon na 
fairge, no'n caidil thu am barr nan crannaibh ? Seanr. 
xxiii. 34. Cha'n 'eil caochla fam bith agad, ach ari 
dara cuid iornpacha no lofga. Cha'n 'eil feachna fam 
bith agad air iompacha, ni's lugha na tha thu leagta ri 
thu fein a fgrios, agus dol ionnfui' na codach is faide 
leis an uile-chumhachdach. O dhuine ! na dean f ; 
ach, ma tha fpeis agad do t anam, grad-eirigh, agus thi'g 
air falbh. Air leam gu faic mi 'n Tighearn' Ios' a' 
leagail a lamha trocaireach ort, is mar gu b' ann ga d* 
cho-eigneachadh : air learu gu bheil x buintinn riut mar 
a rinn na h Aingle ri Lot, Gen. xix. 15, &c. " Ann iìn 
ghreafuich na h aingle Lot y ag radh, Eirigh, mu'm bi 
tha air do chaitheadh. Agus am feadh a bha e ri maille, 
rug na daoin' air laimh air, (air do'n Tichearna bhi 
trocaireach dha), agus thug iad amach as a chaithir e, 
? s thuirt iad ris, Teich arfon t anarna, na fan fa mhach'ìr 
uile, teich do'n t Haibh, an t eagal gu bi 'thu air chait- 
headh." 

O, cia toileil a bhios do fgrios ma chruadhaicheas tu 

thu feln fathafd ad ilaid pheacaich ! Ach cha'n urra 

neach air bith agaibh a rà nach d' fliuair /ìbh rabha 

iràthail.— Ach cha'n urra mi ch-uir mar f hiach' orm 

H fcia' 



74 & ur e *g' m iompachàdb. Ca iò.~ II I. 

fein ur fagail air an doigh fo. Cha leor leam idir ge 
d' dhean mi m' anam fein a fliabhala Ciòd ? an leig 
fibh dhomh falbh gun mo ghnothach ? Nach 'eii aon air 
bith agaibh a dh' èir'eas agus a Ieanas mi ? An raibh 
mi . fad na h uine-fo a«labhairt ris a ghaoith ; a' feiarì 

.ciuil do'n nathair bhadhair ; no a' traoghadh onfha.na 
fairge le argumeinte ? Co dhiu tha mi labhairt ri claeh- 
aibh is ri crannaibh no ri daoine ; ri uaigh nam marbh 

. is ri leaca-lighe, no rì beo cho-thional ? Ma's daoine 
fibh, no -nì aig a bheil mothacha, feafaibh agus fnau- 
nmichibhc'ait' a bheil fìbh a dol : ma tha tuigs' agus 
reufan dhaoin' agaibh, na bithibh co cuthaich as 
vuith do'n lafair, agus . fibh ■ fein a thilge' do ifrinn ler 
fuilibh fofgailte ; acb thugaibh fjiinear 'iTLh -feÌB, agus 
grad chuiribh mu thiomchiol obair anaithreachais. Ciod 
e fo ! am b'heil 'fibh nar daoine, 's gidheadh a' ruith do'n 
tfioc, nuair nach gabh r,a bruidean fein iomain thàr 
beul bruaiche ! Ciod f o ! reufan agaibh, is gidheadhfibh 
a cluiche rÌ bas. ri -ifrinn, agus ri dioghaltas an Uile* 
chumhachdaich S An do dhealuich Dia fibh o na brùide 
bafmhorle ro'-mhothacha thoirt dhuibhfa ; 's na dheigh 
fo, nach dean. fibh deafacha fam bith arfon na h uins 
tha ri teachd ; nach dean fibh cabhag. air bith gu dol as 
o phianta fiorruith? O i nach eifd fibh ri reufan, 's nach 
leig fibh fhaicinn gur daoine fibh. An ni reufanta 
dhuibhfa dol a '* dheana firì ri'rCruthai'ear,?" Jfaì. xly. 
o. no <l fibh fein a chruadhacha na aghaidh." Iob ix. 4. 

...^Mar gu deana neart Jfrad breug!" 1 Sanu xv, 29. 



Caib. III. air neo hafacha. 75 

An ni reufanta dhuibhs' air an do bhuilich DiA caileigin 
do thuigfe, ur beath' a chaithe' direach ann aghai na 
criche gus an deachaidh ur cruthacha, 's a bhi air ur 
tilgeil amach, mar chrè bhrifte, do'n òtrach ? Am bheil 
e iomchui gu biodh an aon ni fan t faoghal fo, thacom- 
afach air eolas a ghabhail air toil Dhia, 's air gloir a 
thoirt da, ain-eolach air a Chruthai'ear, is neo-èafgui 
na meirbheis ? feadh," gu biodh e ri ar-amach na aghai-, 
's a' tilgeil a fli v ile na e'udann ? Eifd> Ò neamh, agus 
thoir aire, O thalamh t ri thuga na brùidean fein breitb 
ma tha e ceart gudeanadh iadfan, a vinn Dia, " altrum 
'is a thcgail fuas ar-amach na aghaidh,'* Ifaì. i. 2. Nach 
toir fibh fein breith cionnus a thig e do na dreafan -'agua 
do'n droighinn dol afios an cath ann aghai' an teine 
mhilltich ? Ifai. xxvii. 4. no " do chrè na talmhain itrì 
dheana r'a Cruthai'ear ? ,a Ma tha bheag idir do reufan 
agaibh, is eigin duibh aideaeha nach 'eil fo ceart : agus 
mu'r bheil, c'arfan a dh fhtnas fibhfa ni's faide mar a 
tha fibhj gu'n bhi rei' ri Dia le h iompacha 'sie h aith- 
reachas ? 

Ciod a their mi ? Dhùraichdinn m' anam a bhuileach- 
adh air a chùis fo, O nan tuga fibh ach eifdeachd dhomh ! 
is gu tòifìche' fibh air ball air caithe-beatha nuadh. 0> 
nacfi gabh fibh os laimh bhi glan ! c'uin idir a thachras 
e ? An e nach cuir mi iompaidh air aon neach agaibh ? 
. A leughadair, nach eifd thufa rium air a h aon ? Nach 
fuidh thu fios, nach fmuainich thu air a chuis fo, 's nach 
faic thu gur e do ghliocas pilleadh. Thig, agus reufan- 
H 2 aichemid 



7^ Our eìgin iompachadh. Caib III. 

aichemid ie cheile.: an glic dhuitfa fuireach mar tha 
tha ? an fuidh thu mar a thagad gus an tig a mhuir-làn 
tharad?An glic dhuitfa dol a dh' f heuchainn am bi 
Dia co maith as f hacal ; agus thu fein a mhille , le ba- 
fail f haoin gu'n eirigh gu maith dhuit ge nach bi thu 
air do naomhacha ? 

Ach tha fios agam nach gabh fibh mo comhairle : gu 
bi a chuid is mo agaibh mar a bha iad ; is gu deao iad 
mara rinn iad. Tha fios agam gu pill am mrfgear gu 
mhifg ; aa cealgair gu cheilg ; an ftaoitear gu fhlaoit, 
h an neo-ghlan gu neo-ghlain' a rìs. Och ! an eigin 
domh ur fàgail far an raibh fibh, nur n ain-eojas no 
nur n aingidheadh ; nur fuar-chrabha no, nur mi-mho- 
thachai Ach mur d' theid agam air tuiile, fuidhi' mi 
j&os a chaoi' call mo maoithreach, is a th-aomadh amach 
m' ofnaigh oifcionn thruaghana bochd tha bafachadh. 

O peacaich gun chiall ! eiod a chrioch gus an tig iad ! 
ciod a ni iad fan la lìn ann fan d' thig Dia g' an am- 
harc ? t( Co ionnfui' a theicheas iad arfon cabhair V 
Jfai. x. 3. Cia glan a chuir am peaca drui'eachd orra, 
's a rinn dia 'n t faoghail fo an dalladh ! Cia an-bharr a 
tha iad air am mealladh, cia/bodhar an cluafan, cia cru- 
aidh an cridheachan ? Tha iad aig an Aibhilteir air a 
fmèide; ge d' ghlaodh mife cian, gun neach gam f hrea- 
gairt. Feudai rai reufanacha riu bliadhna 'n diaigh 
bliadhna j eifdidh iad rium, agus k e ùn uil' e. A dh' 
sin-deoin na 's urra mi ra', leanaidh iad r'am peacanna : 
gc d' innis mi dhoibh gu bheiì bas' ann fa chupa, gla- 

caidh 



Caib. III. airneo hafacha* 77 

caidb "iad e : ge d' innis mi dhoibh gu bheil iad faa- 1 
flighe leathainn da'n cnoch leìr-fgrios, gidheadh theid 
iad air an aghài. Tha mi.'g innfe' dhoibh an cunthairt, 
ach cha ghabh iad fuim dheth. Air uairibh, faoilidh mi 
gu maothaich trocair Dhia iad, is gu toirgach caomh- 
chuire tha e toirt feachad na f Macal buaidh orra ; ach 
gheibh mi iad direach mar-a bha iad. Uair eile, faoilidh 
mi gu cuir uabhafan an Tighearn' eagal orra ; ach cha 
drùigh, fo orra cuideachd. Eifdidh iad am focal, cor- 
d-aìdh an t fearmoin riu, 's molaidh iad am minifteir; 
aeh caichidh iad am beatha direach mar a rinn iad roimhe. 
Cha toir iad diulta dhomh, ach cha mhò bheir iad geill 
domh. Diùehruinniehidh iad gu focal Dh-ia, fuidhidh 
iad mu 'm chomhair mar a phobul-fan agus eifdidh iad 
mò bhriathra ; ach cha chuir iad aon an'-gniomh dhiu, 
Tha fpeis aca do mhinifteirean agus feafui iad afuas air 
an fon, is tha mife dhoibh " mar òran ro-thaitneaoh 
duin' aig am biodh guth hinn," ach cha'n urra mi 'm 
faotainn gu teachd fui chuing Chriosd. Tha garol ac' 
orm, is tha iad ulia' gu rà gu dean iad ni air bith air mo 
fhon; ach arfcn mo bhuideachais, arfon m' anama, cha'n 
urra mi chur mar fhiach' orra cùl a chur r'am peacaidh a 
an droch culdeachd a fhe-achnadh, agus fgur d'an neo« 
mheafarachd, d'am buannachd' eacoraich, £sV. Cha'n 
urra mi thoirt orra tòifeacha ri urnaigh chur afuas nan 
teaghlaìche 's nan ionada uaigneach ; ge do gheallas iad 
dhornh a dheana, co.fail ris a mhac eaf-umhal v a tbuirt, 
«' Tha mi dol, a Thighearna, ach nacH "deachai," MaU 
H 3 xzl 



7 3 Gur eìgin ìompa£hckdh. Caib. III. 

xxi. 30, C&afn urra rai thoirt orra gu gabh iad eolas 
air an creide' ge d' raibh iad ulla' gu bafacha le diobhail 
c-olais, Iob XXXvi. 12. Tha mi 'g innfe dhoibh an cun- 
thairt, ach cha chieid iad nach 'eil gach ni ceart. Ma 
' dh' innfeas rhi dhoibh gu h àraid gu bheil eagal^ onn 
aifon a leithid fo, no leithid fo do reufain, gu bheil an 
iìaid gu h olc, meafaidh iad mi *m dhuin' achafanach, 
draghail : no, ma mhofglas iad beagan fan am v air ball 
tha 'n t Abhifteir gan cur nan cadal aùs, agus tha iad 
a' call na bh' aca do mothacha. 

Mo thruaighe ! mo luchd-eifdeachcl bhochda ! 'n ei- 
gin doibh mu dheire bafacha nan ceùdan, huair tha am 
miniileirean co dèigheilair an fabhala ? Ciod an t inn- 
leachd a ghnathuicheas rrii Ieo, nach do ghnathaich mi 
cheana ? " Ciod a ni mi arfon inghean mo phobuil," ler. 
ix. 7, "O Thighearna Dhia cuidich. Och ! am fag 
mi iad mar fo ? Mur eifd iadfan mi, gidheadh eifd thufa 
mi : O gu bitheadh iad fathafd beo ann ad fhealladh ! 
A Thighearna fabhatl iad, air neo tha- iad caillte. 
Ghuileadh-mo chridhe riara faicinn an tighean ri theine- 
mu'n ceann, is iad nan fuain chadaii nan leapuicheaii ; 
agus nach goivte na iìn le m' an.am a bhs gam faicinn a' 
tuiteam ann an teine iiorruith ! A Thighearna gabh 
trua's din, agus fpìon amach as an tein' iad : sìn amach 
do ghairdean cumhachdach, agus biaidh an obair deaiita ; 
ach air mo fhonfa dheth cha'n urra rni buadhacha." 

CAIJ, 



Caib. IV. Comharan na tnuìmtk &c 79 

C A I B. IV. 

A* feuchainn chiomharan leis an althnìchear emhuìnntìr 

neo-iompaichte. 

HA mlior a chuireas e a;r daoine finn a bhi labhairt 
ann aghaidh a pheacai, ni'slugha na thig finn dliì 
g'am brollach agus a monraicheas fmn amach a ghnè 
pheacai fin fam bheil iad fein gu h àraid cionntach. 
Cha'n 'eil Daibhidh a' gabhail dùfgaì fam bith le famh- 
lui'ean is coimeafan an Fhaidh,,ach gus am bheil e teachd 
direach gu uchd is ag innfe' dha gu foiileir " Is tus' an 
duine," Aidichidh ach beag gach aon gu bheil iompacha 
's ath nuadhacha ro-f heumaiì, ach tha iad gan fgrios 
fcin Ie barail mhcalltach gu bheil an obair deanta cheana. 
O'n tha fios aca gu bheil iad faor do'n cheilg oiilteil fin 
tha toirt air cuid do dhaoine fgàd chreidimh a chur 
umpa chum an aingidheachd a chleith agus an coimh- 
earfnaich a mhealla, tha iad gam meas fein treibh-dhi- 
reach ; gun fmnaineacha gur teaga gu bheil ceilg is 
dluithe 's is cunthartaicne na i fo ceangailte riu ; à cheilg 
ftn leis am bheil acaeh a' mealladh anama-fein, Sheum. 
i. 26. Ach tha cridhe 'n duine na ni co chealgach agus 
fein-mhealltach, as nach 'eil fios agam co dhiu 's dui» 
ligh', is feirbhe, no is feumala 'n obair dol gu rùfga ? s 
gu leige' ris. %lo chruaighe mo luchd-eifdeachd neo= 
iompaichte 's eigin duibh an cridhe f haicinn no bhi cajU 
te. Ach cionnus is urra finn a leige' rìs doibh ? 

" Cuidicfe 



$4 . Comharan na muìnntir Caib. IV. 

M Cuiuich mi, O Sboluis a rannfuicheas na h uile nithe, 
's dean thufa foilleir d'on fhein-mhealltair am bunacliar 
faoin air a bheil e leagail'a fìejdhe. Stiur mife, Thig- 
hearna Dhia, mar a rinn tbu 'm faidh, gu feomraiche 
nan iomhaigh j cladhaich roi' 'n bhalla fin tha cuartacha 
cridhe a pheacaich, is leig ris na grainclachda diomhair 
fin, tba ga'm falacb fein na ionadaibh dorcha." O cuir 
aiugeal air thoifeach orm a dh' fhofgladh iorna' dhoirfe 
gach crtdhe, 's a thoirt air na geataiche iaruinn fein 
fgaoileadh o cheiìe, amhuil mar a rinn doirfean a phri- 
cfuin ro d' fheirbliifcach Peadar. Agus, mar nach bu 
luaithe bhiais Ionathan a mhil na bha fhùilean air am 
fofgla, mar fin deonuich, O Thighearna, nuaira chi 
nò chluinneas na h anama dalla truagha, ris a bheil mo 
ghnothach-fa, na briathra fo, gu bi 'n intinn air a foill- 
feacba, 's an coguis air a cùfga le gcùr-miiothacha, chum 
as gu faiceadh iad le 'n fuillean, is gu biodh iad air an 
ìompacha, [s gu deana tus' an leigheas." 

Is eigin duinn a thoirt fainear, mu'n toifich finn r?s 
ann rannfacha fo, gu-bheil e deirbhte gu feud daoine 
moran earbfa bhi aca gu bheil an ftaid gu maith nuair 
tha i gu h clc. Ciuinn beul na firmn fein a leigeii fhai- 
cinn an' cùis Laodicea, gu feud daoine bhi " -truagh 
agus bochd agus ainnifeach, agus dall agus lomnochd," 
is gynfhios aca fein air j feadh, nuair tha iad lan-earb- 
fach gu bheil iad " beajtach, agus air fàs faìbhir 
ann an gras," Tai/ò. iii. 17. " Tha ginealach ann a 
thaglan na fuilibh fein, is gidheadh nach 'eil-nighte o'n 

felcbir.* 



€aib. IV. neo iGinpaìcrAe. %i 

falchar." Seanr. xxx. i?. Co b' fhearr bdrail air a 
fbid fein na /V/, nuair a bha e fathafd neo-iompaichte ? 
Rom. vii. 9. Air chcr. as gu bheil iadfan gu ro-mhpr 
air sm mealiadh, a tha faoilfmn gur leor an dearbha 
d'ioibh gu bhea a chuis ceart ma tha 'n earbfa laidir. 
^ ladfan aig nach 'eil barantas ni's fearr na fo air an icm- 
pachà, cha'n r eil fhios aca fathafd ciod is ciall da. 

Ach gu teachd rri's dlùithe d'ar gnothach : Thacha'r 
do'n mhuinntir air a bheil finn ag iomra mar a thachair 
co luchd-leanmhuin an Ana-criofd, tha cuid dhiu tha 
giulan an comharai gu follas air clàr an eudainn ; agus 
cuid eiie, ni's falaichte na fin, air an dearnai. Tha 
iomad feorta air an tuire' fìos agus air am fagail fui bhìne 
bàis anns na fcrioptura eagalach fo leanas, d'an còir 
dhuibhfa aire fhonraicht a thabhairt, a dh' fheuchairm 
èàch 'eil fibh fein fan àireamh. Ephef. v. 5. 6. * s Oir 
tha fios agaibh air fo nach 'eil aig ftriopaiche, no aig 
neach neo-ghUn, no aig duine fanntacb, a tha na fhear 
iodholaoraidh, cigreachd ann rioghachd DtfE agus Ckri- 
csd. Na rnealla nach, air bith fibh le briathra faoin ; 
oir arfon nan nithe fo tha fearg Dhe a' teachd air cloinn 
na h eaf-umhlachd," Tafb. xxi. 8. Ach.aig an dream 
fin a tha gealtach agus mi-cbreideach, agus graineil, agus 
aig luchd-mortaidh, agus flriopachais agus drui'eachd, * 
agus iodhoi-aoraidh, agus aig na h uile hhreugairibh, 
bithidh aa cuibhrionn ann fan Jocha 'ta dearg-lafa le 
teine agus pronnrfc ; ni is e 'n dara bàs i 1 Ccr. vi. 9, 
10. " Nach 'eiì nos.ngaibh nach fealbhaich luchd dea- 

Bài 



gj2 Covihafan na muinntir Ca'ib. IV. 

nai na hea-corach rioghachd Dhe? Na meallar filh, 
cha fealbhaich luchd flriopachais, no luchd iodhol-aor- • 
ai', no luchd-adhaltruis, no luchd rnacnuis, no na daoine 
tha cionntach an' neo ghloine rnhi-naturra, no luchd 
goid; no luchd fainnt, no rnifgearan, noluchd an-cainnt, 
no luchd foireigne, rioghachd Dhe : faic Ga/.v. 19. — ; 
2-1. Mo thruaighe iadfan aig a bheil an ainmeanna fgri- 
obhta meafg narn buidhnean fo. Feudaidh iadfan fios à 
bhi aca, co cinnteach as ge d' innfe' Dja dhoibh e no 
neamh, gu bheil iad fathafd gun nàomhacha ; agus, 
ann fan ftai'd fin, nach 'eil e comafach dhuibh air chor 
. air bith a bhi air an fabhala. 

Tha gach feorta dhiu fo mata (gun ag air bith) neo- 
iompaichte ; tha iad a' giulan an comharaidh ann an 
clàr an eudainn. 

1. Na neo-ghlaìn. Tha iad fo do ghnath ann an air- 
eamh nàn gabhar a fheafas air an laimh chlì ; 's co air 
bith eile tha air am fàgail amach, tha 'n ainmfan air a 
chur afios anns gach aon do na clar-ainmeanna fìà a 

^chunnaic fmn, Ephef. v. 8. Taljb. xxi. 8. 1 Cor. vi. 9, 
10. 

2. Na fanntaich. Tha iad fo anns gach àit' air an 
fonracha mar luchd iodhal-aorai, 's dorus na rioghachd 
air a dhruideadh orra air an ainm, Ephef v. 8. Ccl. iii. 
5. 1 Cor. vi. 9, 10. 

3. Mifgearan. Cha'n e mhainn iadfan a tha 'g òl air 
falbh, an reufain, ach mar an ceadn' agus gu h _araid iad 
iìn a tha tuille *s laldir feadh arfon'deoch laìdir. Ana 

aghai 



Csib. IV. sw hmpahhies 83 

aghai na muinntlr fo tha beul Dhia (dn a' 'glaodhach 
truaighe, 'a a' barantachanach 'eii t; pairt fam bith aca 
do rioghachd Neimh." ijfè£ v. n, 12, 22. Ga/. v, 
2 t. 

4. Breugairean* Tha 'n Dia fin nach ftud breug a 
dheanadh ag innfe' dhoìbhfan, nach 'eii cuid iam bith 
aca da rioghachd-fan, is nach d' theid iad gu brath aii- 
1 d'a thulaich : ach gu faigh iad an cuibhrionn le 
Athair nam breug~, (an ti d' am bhcil rad nan cloinn ann 
&xi locha theine, Safcnxv. 1. 2. Taifb. xxi. 8, 27. Eoln 
vii. 44.. Seanr. vi. 17. 

5. Luchd-mhionn. Glhi aithreachas goirt agus grad, 
U » ciioch na muinntir fo leir-fgrios ullamh, agus damna ' 
cinnteach, gun ir.nleachd air bith air a fneachnadh, 
:um. v. 12. Sech. v. 1, 2, 5. 

6. Luchd an-càìnnt agus cu/-ckai?:idh ì a tha uhV g« 
d.och fgeul a thogail no airis ann aghaidh an coiruhear- 

\ fnaich, is gach fakhara dh' fheudas iad a thilge' na eu- 
dann ; no tha ga kt gun fhios da air a chùl-thaobh. 
Salm xv. i, 3. 1 Ccr. vi. ro agus v. 1 1. 

7. Luchd goid, foireigne, 's breiih air-eigin, a tha 
I farucha 's a' bieith nam bochd, is a' deanadhan-cothrom 

air bith air am braithrean gach uair a gheibh iad fatli 
air bith air a dheana. Biodh fìos aca fo air fadgu bi 
Dia na dhioghaltair orra, 1 TeJJ. iv. 6. Cluinnibh, O 
fheivbheifiche bradach, midhileas agus ftruifiheir:; cluin- 
rJ-bh, O ìuchdoibre cealga.cht anns gach dreuchd ; cìuin- 

niba 



$4 Comharan na muinntìr Caib. IV. 

-nibli ur-bìne: druididh Dia gu cinnteach a dhorus oirbhfà 
tionndaidh e ur n ionmhus ea-corach gu ionmhus feirge, 
? s bheir e air ur n cr is air ur n airgiod, a fhuair fibh gu 
h eas-ionraic, ur claoìdh mhar mhiotailt leaghta 'n taobh 
aiìigh dhibh, I Cor. vi. 9, 10. Sheum v. 2, 3. 

8. Gach uile neach a tha ri dearmad ambitheantas 
alr aora Dhia : nach 'eil ag eifdeachd fhacail no gairm 
air ainm : a tha cumail air-ais urnaigh o Dhia, 's nach 
r eil a' gabhail fuim d'an anama fein no do anàma 'n 
teaghlaichean, ach atha "caitheadh am beatha gun Dia 
ann fan t faoghal," Eoin viii. 47. Iob 55.V. 4. Salm xiv. 
4« agus lxxix. 6. Ephf. ii. 12. agus iv. 18. 

9. Iadfan a tha gleidhe' ouideachd amaìdcach no olc. 
Thug Dia barantas feachad gu fgrios e mhuinntir fo air 
fad, is nach d' theid iad gu brath afteach da aite còn- 
uidh, Seanr. xiii. 20. agus ix. 6. Salm xv. 4. 

10. ladfan a bhios ri fanoid air 'diadhachd, 's a' deana 
%èig 13 tair air daoine diadhaidh, air an aidmheil naom- 
ha, 's air an giulan faicilleach ; 's a tha deana fpòrfa 
duoibh fein do an-'ainneachd is do f hailinnibh nan creid- 
each. Ciuinnibh, a luchd-fanoid, ur bìne eagalach* 
Seanr. xix. 29. agus iii. 34. 2 Chron. xxxvi. 16. Mat. 
xviiii 6. 

A pheacaich, rannfuich gu curamach a dh' fheu- 
chainn nach 'eil thu fein a meafg aon feorta do'n,mhu- 
inntir lìn a chaidh ainmeachadh : oir ma 'se fo do chor 
tha thu fathafd " an' dpmblas-sàth an t fearbhaduis agus j 
aa cuibhreachan a pheacaidh ;" oir tha gach feorta dhiu 

fo 



Caìh. IV. -M9 hmpàkht:. $5 

_b a' gluìan an comharai co foilleir air clar an eudainn as 
nach 'eil ag air bhith nach clann do'n bhas Ìad. Agus 
mafeadh, gu gabha Dia trua's d'ar cothionail bhoch- 
da ! O cia beàg an t aire' bhios air f hagai! nuair abhi- 
os na deich feortai' fo air an toirt afda ! Och ! cia fioa 
dorus, cia liou eudann air an eigin duinn a fgriobha 
« : Gu deana Dia trocair oirn !" A dhaoine, cionnus it 
urra fibh a chur an ccill duibh fein gu bheil ur flaid git 
mstith, nuair tha Dia o neamh a' labhairt nur n aghaidh, 
agus a' barancacha dhuibh gu bheil fibh an' ftaid dam- 
nai ? Ceadaichibh dhomh reufanacha ribh ann am brì - 
athra Dhia " Cionnus a dh' f heudas tu rà. Cha'n 'eil 
mi falach ?" ler, ii. 23. " Feuch do fhlighe fa ghleann, 
tuig ciod a rinn thu." A dhuine nach 'eil do cho'guli 
fiofrach air do chuil-bhearta cealgach, air do chionta. 
uaigneach, air do flilighe bhreugaich ? Seadh nach 'eil 
*do chairdean, do theaghlach, do choimhearfnaich, nam 
£anuifean air do dhearmafl air aora Dhia, àir do 
chleachda fanntach, air do ghiulan mi-rùnach agus far- 
madach ? Nach feud iadfan a chi thu dol feachad a rà 
Sin flruidhear coftail ; no, Sin mifgear pòiteil j fear- 
taoghail droch cuideachd ? Sin duine droch-theangach ; 
no, fear-fanoid, no duin' aig a bheil caithe-beatha mi- 
theifteil ? — Mo mhuinntir Iomhuinn,_fgriobh Dia mar 
gu b' ann le gaxh-greine, fan leabhar ìin ieis an toirear 
breith ohbh, nach e bheàg dheth fo fuaicheantas a 
chloinne-fan ; is nach d' theid aon neach do'n mbuinntir 
I &> 



86 Comharan na muinntir Caib.'IV. 

fo, ni's lugha no bhios e air ath-nuadhacha le gras an 
iompachai, gu fiorruith as o dhamnadh ifrinn. 

O nach gabha fibh os laimh a nis " aithreachas a 
dheanadh, agus piileadh o'r n uile chionnta, chiilh as 
nach deanadh aingidheachd ur miìleadh l" Efcc. xvrii. 
30. Och, a pheacacha cruaidh-chridheàch ! an cigi'n 
domh ur fagail mu dheire far an raibh fibh ? Am feum 
mi am poìt'ear f hagail fan tigh-òfda ? Am fcum mi fear 
an tfùgrai f hagail r'a mhacnus ? Am feum mi am mi- 
rùnach f hagail na nimh ; is fear nam breug no narn 
mionn a' cluiche ri bruaich an teine fhiorruith ? Ma 's 
cigin, biodh fìos agaibh co achd gu d' f huair- fibh rabha, 
*s gu bheil mifc faor o'r fuil. Agus, " co ac' a.dh' 
eifdeas daoine no nach eifd," fagai mi na fgrioptura 'fo 
maille riu, an dara cuid mar tharnanaich g' an dùfga, 
no mar iarruinn-lofgai g' an cruadhàcha *s gam fagail 
gun mhothacha, Salm Ixviìi, 2r. *' Ceann a nàimhde 
briftidh DiA, agus claigeann greannach an duine fip à 
theid air aghai gu dana na aingidheachd." Seanr. xxix. 
I. ** An ti gheibh achafan gu.minic, is a chruaidhicheas- 
a mhuineal, di-mhilltear e gu h obann, agus gun tea- 
fairgin." Caib. i. 24, &c. " A chionn gu do ghlaodh 
mi, agus gu'do dhiult fibh, gu do fiiiri mi mach rno 
lamh, is nach d' thug duine fainear, &c. Ni mife.fanoid 
nuair a thig-ur truàighe, nuair a thig ur leir-fgrios am- 
•huil ioma-ghaoth. ,, 

Cha'n 'eil teaga nach 'eil moran a nis gam meas fein 
iona, •& a' foilfinn gu bheil gach ni ceart, a chionn nach 

feudar 



Caib. IV. " nsd iompaìchìe, - 87 

fciidar a bheag a chur as an kth do na peacai rln is foil- 
leire 's is truime cionnta, bha 'n ceart uair air an ain- 
meachadh. Ach is eigin domh innfe' dhuibh gu bheii 
feort' cile do dhaoine neo-naomhaicht , ann, ge nach 'eil 
iad a giulan an comharai* air clar an eudainn mar a 
mhuinntir fo ; ach aig a bheil e ni's falaichte, mar gu 
b' ann air an dearnai. Tha'n dream fo gu bitheanta 
gam mealla fein co maith ri daoin' eile, 's air am meas 
nan fìor chriofdui'ean nuair tha'n cridhe fad na h uine 
lan do ghaoid is do mhi-f haìlaineachd. Tha moran diu 
dol roi' n t faoghal gu'n uirread as duin' a chur amha- 
ruis orra, gus an toir bas agus breitheanas gach ni gu 
folus. Tha na fein-mhealltairean fo mar gu b' ann a' 
teachd direach gu geata f hìaithinis le lanearbfa ri dol 
aftigh ; is gidbeadh tha iad air an druideadh amach air 
a cheann mu dheire, Mat. vii. 22, 

Mo bhraithre ionmhuinn, guidheam oirbh aire fhon- 
raicht' a thoirt do'n fmuainte chuidreamach fo, 's a 
ghleidhe' ^u daingeann nur cuimhn^, " Gu bhsil na 
miltean air an call le bhi coirt fafgai do pheaca diomh- 
air eigin, a tha cha'n e mhain faìaicht' o dhaoin' eile, 
ach mar an ceadna uatha fein a chionn nach 'eil iad a 5 
mion-rannfachadh an cnebe." Feudai duine bhi faor 
o ghiàinealachd f hollais, is gidheadh bàfacha le gaoid 
nj galar faluichte. - Ainmichi mì a dha-dheug do na 
peacanna diomhair fo leis am bheil na mihe anam' air 
an fgrios. Ranufaicbibh gu curamach r a dh' fheuch* 
ainn nach 'eil aon air bith do na comharaihh bais fo ri- 
I 2 f haotainn 



gS Gomhartn u* mu'mntìr Caib. IV. 

f hactainn oirbh ; oir tha gach aon diu a' ieigeil f hai- 
einn gu bheil ncach air bith air am faighear iad fathafd 
gun ghràs, gun iompacha. Air an aobhar fin, mar is 
ionmhuinn ieibh ur n anama, leughaibh agus eifdibh na 
nith' a leanas le. mòr-f haicill. agus curam, 's le èud 
»aomh mu'r tiomchiol fein, eagal gu faighear cirbh aon 
air bhith do na comharaibh ùn a theid ainmeacha. ■ 

i. " Dà\ ain'Colas." O, cia lion anam truagh tha 
f m peaca fo a' miile' gun f hios ! Hof iv. 6. nuair tha 
iad a' faoilfinn gu bheii an cridhe ceart, is gu bheil iad 
air an rathad dhireach gu neamh ! 'S e fo am mùrtair a 
tha fgrios nam. miltean gu famhach, isguniad a'faicinn 
no mothachainn co 'n larnh a tha gnn cofgairt. Ciod 
aÌr bith leth-fgeul a th' agaibh arfon ur n ain-eolais, feu- 
dai fibh f haicinn.gur peaca millteach do'n anam e, ffau 
x:ivii. ! I. 2 Tejl i. 8. 2 Cor. iv. ?.. Nam faice' fibh- 
lan tip-he do dhacine, air an ftiuradh a lion 'aon is aon, 
le'n fuiìibh còdaichte, gu beul furnais theine, 's gun 
f hios aca c' ait' an raibh iad a do! gus am bheil iad air 
an tilge' fios innte, nach bithe' fibh air ur liona ie gairr'- 
eifin icis an t fealladh ? Ach nach go.irte na fm fmuai- 
neach irit ceucan, anns na h uile co-thional, a th' air aa 
tilgeil do ifrinn gun f hios doibh le daii ain-eolas. O, 
bitliibh air ur faiciil ann aghaidh a pheacai fo. Na 
faoiibh gu gabh ni air bith ur leth-fgeul arfon ain- 
eolais ; tha fibh a gieidheadh ur murtair ann ur fgeith, 
roa 's e [s gu bheil fibh a' tairt da fardaiclw 



o <t 



Bhi 



neofìompakHè, 8'gr 

2. «•' Bhi gleìdhe' pairt do*fl chridh' air ais o 
Chriosd." An t iomlan a threigfmn arfon Chriost, 

"•* fuath thoìrt do athair agas do mhathair, feadh agug 
do bheatha duine fein" air a fnon, ** Is cruai' an gno- 
„thach fo," Luc. xiv. 26. Tha cuid a ni rnoran do nithe ; 
ach cha bhi cuid aca do'n chreide' fìn a dh' iarras gach 
aon ni orra. Gu brath cha toir iad 'ad fein gu huileacli, 
afuas do Chriosd, ischabhi iadguh iornìan flriochdta 
dha. Is eigin doibh peaca milis eigin a ghleidhe' ; 
cha'n 'eil toil ac' iad fein a dhochann ; no dealacha ri'm 
bèatha, ri'n cliu, ri'n faorfa, ri'm maoin, is ri'n leithide 
fin do nithe. Tha moran mar fo a gabhail Chriosd 
àir thuiteamas, gun fmuaincach' air a chumhanta 's gun 
•f huireach gus an cunnt iad an coftus. Is mearach'd fo 
ann fan ftèidh a mhilleas an t iomlan, is a fgiìofas gu 
fiorruith gach neach a bhios cionntach ann, Luc. xiv. 
28. Mat. xiii. 2f. 

3. * c Fuar-chrabha." Tha moran gan toileacha fein 
le taobh amach a chreidei'. Tha iad a' dol roi gach 
faothair is dleafnas naomh o'n leth amuigh ; is an fm 
tha iad a' flad gun dol ni's faide, Mat. xxiii. 25. Tha 
? m mearachd fo a' mealla dhaoine ni's mo, 's gan fgrioi 
'ni's cinntiche naaingidheachd fhollais ; amhuil asmar a 
ririri e air an Pharaifeach, Mat. xxiii. 3 1. Tha iad ag 
eifdeachd, a' trofg, ag urnaigh, a' toirt dèirce feachad ; 
is uime jìn cha chreid iad nach *eil an flaid gu maith, 
Luc. xviii. 1 1. Ach ge d' dhean iad fo uile, as eugais 
obair a chridhe, agus cumhachd is beatha na diadhachd 

13 a 



90 Comharan na muìnniìr Caib. IV* 

a ruigheachd air an anam, tha iad a' tuiteam air a 
cheann rnu dheire do ifrinn, ge d' bu mhor an dochas- 
agus an earbfa gu raibh iad air an t flighe dhireich »on»- 
fìiy' nearnh, Mat. vii. 22. 23. O cia eagalach an ftaid 
fo, nuair nach 'eil feum air bith do dhuine na chrei- 
deimb, ach amhain gu chruadhacha na chionnta, Vgtt 
anam a mhille' k mearachd ! 

4. " Rùn agus cr!och mhearachdach ann an oibre 
maith agus diadhaidh," Mat. xxiii. 25. B'e fo fgrios 
an Pharaifich. O cia lion anam truagh a th' air am 
mille' lcis fo, 's.a tha tuiteam do ifrinn mu'm bheil iad 
a faicinn am mearachd ? Tha iad a' gnathacha deao-h 
oibre, 's ann &p a' faoilfinn gu bheil gach ni cea;t ; is 
gun iad fad na h uine toirt fainear gur ann o run faoo-h- 
alt' agus feolar a, tha fo uil' ag fruthsdh. Tha e tuille 
? s fior gu bhe.il am peaca fo air uairibh a faotainn greim 
■air an duine f hior-iompaichte fcin ; ach ann aite buad- 
li&cha gu bitheanta, no naghladh ann, tha e na chùis 
f Luath agus irifleachai dha, Rom. xiv. 7. Ach nuair . 
is e 'n t aobhar mu bheil neach air bith a.' dol am bith- 
eantas mu thiochiol dleafnats mhaith agus dhiadhaidh à 
thoileachadh a choguis, a dh' f haotainn ainm bhi diad- 
haidh, a " chum as gu faic te Ie daoin' e," a leigeil ' 
f halcinn a ghibhtean agus a cheatfai, no fheachnadh 
iomra igainneileach a bbi mi dhiadhai, no leithice fin ; 
tha a chridhe fathafd cealgach agus mi-f hallain, Hof. 
X. 1. 'Stch. vii. 3, 6. O fibhs' aig a bheil deagh aid- 
luheil 1 roa bu mbaith leibh gun fibh fein a mhcalla, 

feuchaibh 



Caib. IV. neo-iompaichte. 91 

feuchaibh nach e mhain gu bheii ur n oibre maith, ach 
mar an ceudna, feadh- agus gu fonraichte, gu bheil uc 
rùn agus ur crioch maith cuideachd. 

5. " Earbs' as ar fireantachd fein," Luc. xviii. 9. Is 
cacail fo a fgriofas an t anam, Ro?n. x. 3. Nuair tha 
daoin' a deana bun as am fireantachd fein tha iad gua 
arnharus a cur cùl ri fireantachd Chriosd. Mo chairdc, 
tha faicill feumail duibh air gach aon taobh ; oir feudai 
cha'n e mhain ur peacaidh, ach ur dleafnais mar an 
ceadn' ur dìte'. Theaga' nach d' thainig fo riabh fai- 
r.ear dhuibh ; gidheadh cha'n 'eìl ni air bith is cinntiche 
na gu feud duine bhi air a fgrios le fgàil fireantaclìd i* 
le famhla grais co maith as le peacai ghraineil agus f hol- 
lais. Is ann mar fo a thachras, nuair tha earbs' aig 
duine gu dean oibre fein f hireanacha 'm fianuis De, 
a cheartas a dhioladh, a choruieh a thraoghadh, f habhar 
is a ghean-maitb a chofnadh, agus maitheanas a thoiiltin; 
oir ciod fo ach Criosd a chur as oifig, agus flanui'ear a 
dheana dar grafan agus dar deanadas fein. Bithibh air 
ur faicill ann aghai fo, a luchd-aidmheil, air iionaireachd 
no air feothas ur n oibre, ni 'n aon 01 fo an t iomlan a 
mhilleadh. Air an aobhar fin, nuair is faibhire 's is fearr 
a ni fibh ur dleafnas, bithibh cinnteach nach earb fibh 
ni fam bith ris fo, ach gu leig'fibh ur taice gu h iomlan 
ri Criosd. Meafaibh ur fireantachd fein mar bhroinea- 
gan, 'Salm cxliii. 2. Phjl. rii 9. Jfai. Ixiy. 6. Nek* 
xiii. 22. 

6. " Naimk- 



92 Combaran na muìnntìr Caib. IV. 

6. " Naimlideas agus fuath os n iofal do ro-fhaicill is 
do theanndachd na diadhachd." Tiia rnoran do dhaoine 
deajrhbhèufach aÌ£ a bheil fuim do chrabha 's do ghiulan 
riaghailteach o'n taobh amuigh, ach aig a bheil fior 
naimhdeas do ro-theanndachd, agus fuath do bheatha 's 
co chumhachd na diadhachd, PbìL iii. 6. le Gnìomh. ix. 
i. Cha chord e riu bhi faicinn cuid do dhaoine tuiile 
's diadhai' mar tha barail acafan, is a cur tuille 's a 
choir do maothair orra fein mu thsomchiol an creideimh. 
Tha iad a' dìte na mor-.fhaici]l is an teag.-hrabhai fo, mar' 
neònachas, mar amaideachd agus an-bharr eud. Ma 
chi iad fearmonaiche ro-dhurachdach, no Criofduidh 
fior-chrabhui tha iad gam meas nan daoine neo-ihuidh-, 
ichte, 's air bheagan cheille. — Tha e foilieir nach 'eil 
fpeis aig a mhuinntir fo do naomhachd mar naomachd, 
(oir nam bitheadh, bhiodh an fpeis bu mhò aca do'n 
tomhas bu mho dhi) 's aìr an aobhar fin tha iad gun ag 
airbith mi-fhallain nan cridhe, cia rnaith airÌDÌth abha- 
rail a th' ac' orra fein. 

7. "A bhi ftad aig tomhas araid do dhiadhachd :" 
Nuair a bhios aca direach uirread as a fhabhalas iad (n 
am barail-feih) cha'n 'eil iarruidh ac' air tuille \ 's leis 
fo tha iad a' nochda gu bheil iad fada gairrid air fìor 
ghras, a bhios a' fior-bhrofdacha dhaoine gu dol n'is 
faide air an aghaidh ionnfui foirfeachd, FbìL vìu 13. 
Seanr. iv. 8, 

K 



Caib. IV. neo-wmpaichte. $3 

S. "An-bharr fpeis do'n t faoghal." So comhara 
cinnteach air cridhc neo-iompaichte, Marc. x. 22. I 
Eoin ii. 15. 

Tha 'm peaca fo gu bitheanta ga fhalach fèih fui 
fgàil a chreidhei 's fui dheagh aidmheil, Luc. viii. 14. 
Seadh, tha 'm peaca fo co mealltach, as nuair a chi 
gach aon eile. fannt agus faoghaltachd duirre, gu bheil 
e iomad uair falaicht' air fein, _le coilion dreach, is leth- 
igeul, is aobhar, a tha e toirt da fein arfon a 
ro-churam mu'n t faoghal y is mar fo tha e dalìadh a 
fhùl fein" air chor as nach leir dha'n truaighe fin gui 
a bheil e 'g imeachd. Cia lionar iadfan a' meafg 
luchd-aidmheil a tha toirt tuiiìe d'an cridhe 's d'an aign« 
do'n t faoghal na do Chriosd ; aig am bheil an air' air 
nithe talmhaidh;" agus mar fia a tha leigeil fhaicinn 
gu foilleir gu bheil iad fathafd ann fan fheoil, is gu 
criochnaich iad ann leirfgrios ì Rom. viii. 8. PhiL iir. 
19. Gidheadh, feoruich do'n mhuinntir fo, 's innfidh 
iad dhuit gu dàna, gu bheil " fpeis agus meas ac air 
<Iriosd thar-g?.ch ni, 'sniorleige' Dia nach bitheadhi" 
ach fad na h uine cha leir dhoibh gu bheil an inntin talm- 
haidh agus faoghalta, chionn nach 'eil iad a' mionrann-. 
facha no toirt fainear oibreachaidh an cndhe. Nan 
ceafnaicheadh iad fin Ie curam, gheibheadh iad amach 
air ball gur ann fan t faoghal is mò th' aca do thlachd 
is do thoilinntin, Luc. xii. 19. is gur ann mu thiomchiol 
an t faoghailfhaotainn agus a ghleidhe' tha chuid is mo 
d'an faothair agus d'an iomguin. Desrbha ni's cinntiche 

na 



94 



Comharan na muinhtir 



CaJb. IV. 



na fo cha ruig fmn a leas iarruidh air duine bhi fathafd 
neo-iompaichte. Gu deonuiche' DiA nach bi chuid is 
mò doluchd-admheil air an fgrios le laimh a pheacai fo, 
gun iad ga mhothacha, no ga thoirt fainear* - Feudai 
daoine bhith, agus tha iad gu tric, air an cumail air an 
ais o Chriosd, le anbhàrr fpels do thiolaca laghail, co 
maìth as ieis a chaithe-beatha fin is mi-laghaile fam bith, 
Mat, xii. 5. Luc. xiv. 18, — 24. 

9. " Mi-run laidir agus farmad an aghai na muinntir 
fin a tha ri tàir no ea-coir oirn," Eoin. ii. 9, 1 r. O cia 
minic a chi fmn moran air a bheil coflas bhi diadhaidh 
a' cuimhneachadh ea-coir is a' gleidheadh iarmaid feirge 
nan cridhc, feadh agus a' dioladh uilc arfon uilc do'n 
mhuinntir a rinn coire dhoibh, 's a' gabhail tlachd ann 
dioghaltas, ge d' tha fo calg-chlreach ann aghaidh iartuis 
an t foiigeil, eifempleir Chriosd agus natuir Dhia, 
Rom. xii. 14, 17. 1 Pead. ii. 21, 23. NeL ix. 17. Gu 
cinnteach far a bheil an t olc fo air'ghoil ann fa chridhe, 
's a' faotainn c^ad tàmh a ghabhail, gun na h ùile dich- 
eal a dheanadh air fhuathachadh, air a chlaòidh agus 
agus air a chui'teachadh . tha'n duine fathafd ann am 
fior dhomblas-fath an t fhearbhadais, agus ann am bas 
a pheacài, Mat. xviii. 34, 35. 1. Eoin iii. 14, 15. 

A leughadair, am bheil ni aiibith dheth fo a' beant- 
uin dhuitfa ? 'm bheil thu 'n aire' pairt air bith do na 
chaidh ainmeacha ? O rannfaich agus ran ìfaich a rìs ; 
agus iarrgu foleimnt* air do chaguis i dheariadh a dleaf- 
naie. I s an-aobhinn dhuit gun amh .:vrus, mas e 's gu 

faighear 



Caìb. IV.. iHo-mnpaì:hte 95 

faigbear thu, 'a diaigh gach aidmheil mhaith a rinn thu, 
fui chumhachd ain-eolais no fao-chrabhaidh, an' clabar 
an t faoghail, an' nimh a mhio-ruin ; air do liona le 
baraii mlioir air t fhireantachd fein ; do chreide' ceal- 
gach ; agus rùn mearachdach is crioch thalmhaidh^gad 
an' fcirbheis Dhia no fuath agad do fhior-theanndachd 
a lagha. Leigi ni airbith dhiu fo fhaicinn gu bu diom- 
hafn t aidmheil, is nach raibh thu fui chumhachd na 
diadhachd. — Is ambuil a ni, 

10. tl Uabhar gun chlaoidh is gun chur fui chois." 
— Nuàir tha daoine 'g iarrui' cliu dhaoine ni's mo na 
cliu Dhia, 's a' leagail an cridh' air meas agus urram 
rìhaoine, 's ni deirbhte gu bheil iad fathafd nam peac- 
aidh, is gu bheil iad nan coigrich do f hioriorapacha, 
'Eoiu k'à. 43. Gal.x. 10. Nuair naeh 'eil daoin' a* 
" faicinn, a' gearan, no ag caoidh ardain an cridhe, tha 
e foilleir gu bheil iad fathafd marbh ann am peaca. O, 
cia daingeann agus laidir an greim a th' aig a pheaca {o 
gu diomhair air moran do chridheachan, a tha nan coig- ■ 
rich orra>fcin co mòr is nach 'eil fhios ac air ! Eohi ix. 
.40. 

11. " An-bharr graidh do fhocair agus do fholas," 
2 Tfm. iii. 4. Is dubh an fuaicheantas fo. Nuair tha 
daoinetcirt do'n fheoil gach ni's miann lei, ga fafucha 
? s ga toileacha, gun ni air bith aicheadh no dhiulta dhi- 
nuair tha iad a' gabhail mor-thlachd nam broinn is narn 
blas a thoileacha; ciod air bhith coflas a th' air a mhuinn- 
tir fìn bhi diadhaidh, tha iad gu h iomlan mi-f hallain, 

Rom. 



t|§ Comharan na muìnntìr Caib. IV. 

Rom. xvi. 18. Tit. iii. $* A bheatha fin a thoilicheas 
an fheoil, cha'n 'eil e comafach gu toilich i Dia. u Iad- 
fan a'sle Criosd cheus iad an fheoii," is tha iad cura- 
mach gu cur na h aghaidh, agus gu cumail fui chois mar 
namhaid, Gal. v. 24. 1 Cor. ix. 25. — 27. 

12. " Leafg-thearuinteachd agus dochas dàna, gun 
bhunachar, gu bheil an ftaid cheana ceart," Taijb. iii. 
1 7. Tha moran a' glaodhach slth agus tearuinteachd, 
suair tha leir-fgrios a' teachd gu h obann nan co'ail, 1 
TeJJ. v. 3. Is e fo a chum na h òighean amaideach nan 
cadal nuair bu choir c'hoibh bhi 'g obair ; air an leapai- 
che nuair bu cholr dhoibh bhi fa mhargadh, Mat. xxv. 
5, 10. Seanr. x. 5. Cha d'thug iad fainear gu raibh 
iad gun ola gus an d' thainig am fear-nua-pofda ! 'a am 
feadh a chaidh iad a cheannach, bha 'n dorus air a dhr- 
uideadh. O b' f hear gu biodh na h oigheaiì io gun 
luchd-leanmhuinn aca ! Ach cia 'n t aite, feadh, cia 'n 
teaghlach ach beag anns nach 'eil iad ri f haotainn ? Tha 
daoin' arfon an reufain is faoine ulla' guchurmar fhiach' 
orra fein gu bheil an flaid ceart : agus mar io cha'n 'eil 
fuil aca ri atharracha, Ytha iad a' bafacha nam peacaidh. 
Atn bheil sìth agad ? Feuch dhomh ciod an ftèidh aìr 
am bheil i air a togail. Am bheil barantas agad air a 
fon o fhacal Dia ? an urr' thu comharan an fhior-chre- 
id'ich a leigeil fhaicinn? am bheil-còdach' agad gu bheil 
m eigin annad nach 'eil ri fhaotainn fa chealgair ? Mur 
bheil, tha do fhith na h ion-eagail duit ni's mò na aon 
trioblaid fan t faoghal j oìr cha'n 'eil namhaid air bith 

aig 



Caib. IV. Mo-lo??ipakhte* 97 

aig an anam is mò na 'n t suh fheolar fd, tha toirt 
buille-bais da, nuair tha i n gean is gaire na eudann. 

Air learn gu cluinn mi nis mo luchd eifde-chd a' gla- 
odhach amach leis na deifcìoDuiI, " Co mata a bhitheas 
air an fabhala." Thoir amach as ar co-thionail gach 
aon do na deich feortai mi-dhiadhai fin a chaidh ain- 
meacha 'n tcifeach ; is thoir a rls amach gaeh aon don 
da-flieorta-dheug chealgairean fein-mhèalltach fin a 
chaidh ainmeacha mu dheire, 's innis domh mu'r tearc 
am fuighkach a bhitheas na dheigh ììn air an fabhala ? 
Cia beag a.n treud a bhios air f hagail, nuair a bhios iad 
fo air fad air an cur a thaoibh leis na gabhraibh ? Aix* 
mo fhon fein deth, do'n àire' lionar a tha gam eifdeachd, 
ch^j'n 'eil an f hiughair is lugh' agam aon f haicinn gu 
brath air neamh dhiu, a tha ri f haotainn am meafg an 
da-flieort'-ar-fhichead fìn a chaidh ainmeacha ; ni's 
lugha na bhios iad air an toirtgu caochla ftaid le h aith- 
reachas agus fior iompacha. 

An co-chur. A nis, a choguis, dean thufa do dhleaf- 
r.as : labhair amach, is ruige' do ghuth anam gach neach 
a leughas no dh' eifdeas na nithe fo. Mu gheibh thu aon 
fam bith air, do na comharaibh fin a chaidh ainmeacha, 
2 s eigin duit bìne thoirt amach,- na aghai gu bheil e gun 
ag neoghlan, Lchh .xiii. 44. Na gabh breug ad bheul, 
is na labhair fith rifan aig nach 'eil fith o Dhia. Na 
toir claon-bhreith arfon an-miann air bith, is na deanadh 
fein-fpeis no baigh rià an f heoil do dhalladh. Tha mife 
raar mhaor o chuirt neimh a' fparragh ort teachd a 
K thoirt 



9§ - Comharan m muìnntir Caìjb 

fchoirt feachad do chòdaich., Tha ml ga d' ghairm ann 
ainm. DhiA gu dol maiJle rium a rannfachadh an tighe 
tha fui amharus. Mar a f hreagras tu air a fhon, air 
do chunthart, innis gu fìrinneach a chor agus a ftaid 
dhafan tha leughadh an leabhair io no ga eifdeachd. 
Achoguis, an e gu fan thu gu tur ad thofd na lcithid 
fo do arn ? Tha mi ga d' mhionnachadh air an Dia 
bheo gu 'n innis thu 'n fhirmrr, Mat. xxvi. 62. Am 
bheil an dulrie iompaichte, no nach 'eil ? Am bheil e 
ceadacha dha fein fuireach ann aon pheaca, no nach 'ei) ? 
Am bheil do rireadh gradh. agus umhlachd 



» °o 



asfus ur- 



ram aige do Dhia thar gach ni, no nach 'eil ? Thio-, 
cuìr a chuis gu bun. 

Cia f had a bhios an t anam [o air a chumail ann am- 
harus ? O choguis, ihig aftigh le d' chòdach. Am bheil 
an duine fo na dhuine nuadh, no nach 'eiì ? Cionnus tha 
thu ga mhothachainn ? An d' thainig atharracha mor 
agus iomlan air, no nach d' thainig ? Ciod an t am, no 
'n t aite, no ciod na meadhona leis an deachaidh an t 
[ atharrach' iomlan fo na.li ath-bhreith a thoirt m'an 
cuairt na anam ? Innis, a choguis ; no mur uir' thu 'n t 
am no 'n tàit' innfeàdh, an urr' thu dearbhadh a thoirt 
feachad o f hacal DiÀ gu bheil an obair deanta ? .An 
deachaidh an duine chur bhar a bhuinn fein ; bhar an 
•dochais mhealltaich agus na sìth mhealltaich as an raijah 
aon uair earbfa ? An d' fhuair e geiir-mhothachadh 
air a pheaca, 's air a ftaid chaillte : 'n do chuir e cùl ri 
pheaca H ris fein, is an d' thug e fuas e fein gu.h iomlan 

do - 



CairJ. IV.- neo-iompaìchte 99 

do Iosa Criosd ? Co dhfu tha chuis mar fo, no tha e 
fathafd fui chumhachd ain-eolais, agus an' falchar na-h 
ain-icheachd ? Nach d' f huair thu na lamhan buan- 
nachd an eas-ionracais? Nach 'eil e ain-eolach air ur- 
naigh ; desrmadach air an f hacal, gradhach mu 'n t 
faoghaì ? Nach do ghlac thu iomad uair ann am breig 
e ? Nach 'eil thu faotainn a chridhe iomad uair airghoil 
le mi-run, a lofga' le an>miann, no 'g aoma gu fannt ì 
Labhair gu foilleir mu thiomchiol gach ni chaidh aiil- 
meachadh : an urr' thu 'n duine fo, no bhean fo, fhao- 
radh o bhi meafg aon air bith do 'n da-fheort'-ar-f hi- 
chead fm a chaidh a chur afios ann ordugh. Ma tha e 
ri f haotainn a meafg aon diu, cuir a thaoibh e ; cha'n 
'eil a chrannchar am meafg nan naomh ; is eigin da bhi 
air iompacha 's air a dheana na nuachreatuir, air nea 
cha'n f heud e air chorair bith dol aileachdo rioghachd 
Dhia. 

A mhuinntir ghradhach, na meallaibh fibh fein, is na 
cuiribli Iamh. nur n anarp, le fìbh fein a dhaHa, 's le'r 
fuilean a dbruideach air ur ìtaid. Cuiribh cathair- 
bhreitheanais afuas nur n uchd fein, thugaibh am focal 
agus a chogui^ cuideachd : «1 Gus an lagh is gus an 
teiileas," Ifai, viii. 20..eifdibh ciod tha 'm facal ag rà 
mu thiomchiol ur ftaid : agus O guidheam oirbh na fguir- 
ibh gu brath do 'n rannfacha gus am faic fibh ur flaid 
gu foilkir. Is ionan agus bàs mearachd a dheana fa 
ghnothach fo. Agus thugaibh fainear gu bheil faill a 
chridhe, carachd a bhuaireadair, agus menlltaireachd a 
K 2 pheacaidh 



ICO Truaighe na muinniir Caib. IV. ' 

pheacaidh, uile nur n aghaidh, is ag co-chuÌdeachadh 
a cheile chum an t anam truagh a mhealla, hr. xvii. 9. 
2 Cor, xi. 3. Eabh. fii. 13. Seadh is tha e co f huras agus 
co bitheanta le daoine bhi air am mealla fa chuis fo, 's 
gu bheil an tuiteamas is mo gu d' theid fìbhfa cuideachd 
am mearachd, ni's lugha na bhios fibh ro-f haicilleach 
agus mionaideach nur ilaid fpioradail a rannfacha 's ro- 
churamach gun bhaigh air bith a chumail ribh fein. 
Air an aobharfm thugaibh ro-aire do'n obair fo : rann- 
faichibh ur cridhe gu ghrunnd : iarruibh ur caithebeatha 
gu mion, mar gu b' ann le coinnlean, agus thugaibh 
gach ni gu thomhas air meigh an teampuill, focal Dia. 
— Na biodh earbs' agaibh as ur cridheacha fein. Ra- 
chaibh ionnfui Dhia, " fear-fgrudai cridhe 's airne 
clainn nan daoine," caam ur rannfacha *s ur fldreachduin; 
wr ceafnachadh agus ur dearbhadh, Sa/m xxvi. 2. agus 
cxxxix. 23, 24. Ma 's e 's nach foghainn gach cui- 
deachadh eile gus an gncthach (o thoirt gu'crich, is gu 
bbeil fibh fathafd ann an ag, leigibh ris ur flaid gu h 
iomlan ri minifteir eigin diadhaidh agus dileas, Mal. ii. 
7. Na gabhaibh fois gus an cuìr fibh ur flainte fhior- 
ruith as an ag, 1 Pead. ii. ic— -O Thus^ a fgrudas an 
cridhe, culr an t anam fo dh' ionnfui na h oibre fo, agus 
cuidich leis c fein a rannfachà ! 

C A J B. 



Caib.' V. »« iempaichie* ZOI 






C A I B. V. 

^' frachainn truaighe eagalaich na muinntir ne& 
iompaìchie* 

IS co eaglach oifcionn cainnt an ftaid farn bheil gach 
aon anam neo-iompaichte, 's gur tric a fmuainich 
mi nan rachadh agam air a chur ann ceiil do dhaoine 
nach raibh iad fathafd air an ath-ghintein, gu raibh m' 
obair deanta. 

Ach tha fiefracha goirt agam gu bheil fpiorad cadail 
àgus fuain' air faotainn greim co daingeann air dsoine 
mi-naomha "(/?£>;;..'. xi. 8. Mat. xiii. 15.) ? s ge d raibh 
iad deirbhte gu bheiì iad fathafd neo-iompaichte, gid- 
htadh gu fuidh iad afios gu bitheanta nan neo-churam, 
gun a bheag do iomguin. Tha 'n air' air a tarruing air 
faibh le folais fheolar, le gnothaiche faoghalta, no le 
curam. an-mianna, 's aigne talmhaidh, Luc. viii. 14. co 
mòr as gu bheiì guth an coguis air a mhùchadh, air 
fheol as nach 'eil iad a' toirt dha do f hreagradh ach ath- 
cLuinge f huar, no rùn faoin gu dean iad uair-eigin aith- 
reachas agus leafacha-beatha, Gv.ìomh. xxiv. 15, 

Air an aobhar fo tha e ro-f heumail cha'n e mhain gu 
Idginn f haicinn do dhaoine gu bheil iad neo-iompaichte, 
ach mar an ceadna gun oidheirpichinn an toivt gu mo» 
thachadh air truaighe eagalaich an tlaid. 



K 3 ^ . % Ach 



102 Truaighe najnuinntir. Caib. V. 

Ach tha mifaicinn cheana gubheil a chùis fo cruaidh 
orm. Ciod an teanga tha comafach air rnetid an tru- 
aighe a leige ris do oigreachan ifrinn, amach o theangai 
an duine Jìvaihhir a tha ga cblaoi fan lafair ùn ? Luc. 
xxi. 24» No co 's urra truaighe na muinntir fin a chur 
an ceill " aìg nach 'eil Dia ann fan t faoghal?" JLphef 
iì. ! 2. Cha'n urra finn fo a chur an ceill, o nach aithne 
dhuinn an fonas neò-chriochnach a tha ri f haotainn f«m 
Dia uile-bheannuichte fin o'm bheil daoin' air an cu- 
maiì amach le'm peacai. " Co (arfa Maois) a thuigeas 
cumhachd t fheirge?" Sahi. xc. 11. 'S cionnus a 
chuireas mis' an ceill an ni fln nach aithne dhomh ? 
Gidbeadh tha fìos againn air gu leor, fhaoilemid, gu 
ballchritb chur air neach air bhith aig a bheil an deo 's 
lugha do bheatha fpioradail no do mhothacha. 

Ach fo far a bheil an.cruai-chàs, gur ann ris a mhu- 
ìnntir fin aig nach 'eil mothacha tha mi niVa dol a lab- 
hairt. So ; rno thruaighe ! a chuid is meafa do dhorsinn 
dhaoine ; a bhi marbh, glan mbarbh am peacadh agus 
ann aingidheachd, Ephef ii. r. 

Ge b' urra mi Fharras a leige' ris do'n pheacach, no 
fealla co f hlathail a thcirt da air rioghachd Neimh, as 
a thug an t Aibhifttir d'ar Slanui'ear air rioghachdan 
an t faoghail fo agus air an glòir : no ge b' urra mi 'n 
còdach a tharruing thar uachdar ifrinn, agus an f hur- - 
nais iochdrach a leige' ris le lan do uabhafaibh, och ! 
eha'n 'cil fuileaia aige-fan gu fo f haicinn, Mat. xiii. 
14, 15. Ge b' urra mi maife na nacmhachd agus gloir 

- an 4 



Caib. V. nèa^ÌGr&pmcÈte. 103 

an t foifgeil a chur gu h iomlan ann ceill, no ge b' urra 
mi uabharrachd agus 'grainealachd a pheacaidh a fgaoile* 
ris da, cha mho is lèir dhafan maife na diadhàchd no 
grainealachd a pheacai, na 's ièir do'n duine uhail da- 
than. Tha e na choigreach do bheatha Dhia, trid an 
ain-eolais a th' ann, a thaobh criias a chri Jhe, Ephef: 
iv. 18. Cha'n 'cil, is cha'n f heud, eolas a bhi aig' air 
nitne Dhia dobhrì gur ann air mhcdh fpioradaiì a thiti- 
gear iad, i Cor. ii. 14. Cha'n fheud a (huilean a Ihi 
air am fofgladh air mhodh (lainteil, ach amhaiiì le gras 
an iompachai; Gniomh._ xxvi. 18. is ann do chlainn an 
dorchadais e, 's tha e 'g imeachd ann dorchadas, <i Eoin 
i. 6. feadh, an folus a th' annfan is dorchadas, e," Mat* 
Ti. 23. 

An leugh mi do'n duine fo a bhmc, no 'n fèid mì na 
chluais trompaid eagdach brcitheanais De, a fhaoileadh 
aon a bheireadh alr a chluafan moCgladh, air uilt fuafgb, 
's air a ghlùine' bualadh àìr a chdle, màj a dh' eirigh 
na gheilt fein do Bheljhafar ? Gicìheadh, mo thruaighe ! 
cha mothaich e dhomh cha'n 'cil cluafan aige gu m' 
chìuinntinn. No'n cuir mi fuas binn-eheol, is an feinn 
mi oran Mhaoìs agus' an Uain ? Cha ghluais fo cui- 
deachd e. An tarruing mi e Ie fuaim bhinn is le nu-, 
aidheachd ait an t foifgeiì ; leis gach cuire, cof-hurtachd 
agus gealla folafach agus prifeil a th' ann ? So uile cha 
druigh air, air mhodh flainteil, mur toir mi dha/ maille 
ris an nuaidheachd. cluafan » chum a chluinntin, Mat, 
xiii. 15, 

Cionniss 



IC4 Truaighe na muinniir Caib. V. 

Cionnus ma.ta dhruigheas mi air na creatuire truagha 
fm ris a bheil mo ghnothach?co mhaothaicheas an cridhè 
cloiche ? Sech. vii. 11, \z. no bheir do r n cholainn mha- 
irbh comas mothschaidh agus gluafaid ? Co 's urra fo 
a dheanadh ach an Dia fìn amhain ata "comafach ' air 
clainn a thogail afaas do Abraham as na ckchaibh," 
M&U iii. 9. " a dhùifgeas na mairbh," 1 Cor. i. 9. | 
agus " a leaghas na cnuic," Nah. i. 5. an Dia fin a 
bbeir atr uifge brùehdadh as a charraig chruafdh, Deuf. 
tììì. 15. is'leis an ionmhuinn na h oibre fin ,tha, _ccfail 
ris fein, mor agus miorbhuileach. oifcionn dòchais 
agus dùil dhaoine : sn Dia fin a dh' aiticheas eaglais le' 
cnamha tiorma, E/ec. xxxvii. 4. 's a phlanndaicheas a 

gharra le crainn- chrionaich, Caib. xviì. 24 is efan 

amhain tha murrach arfon na h oibre fo. " Air an 
aobhar fin tha mis' a' luba mo ghlùin ris an Dja ìs 
airde," Eph. iii.,14. agus mar a ghuidh ar Shnui'ear 
ai" - uaigh Lafaruis^ Eoin xi. 30, 41. is mar a ruith a 
bhan -Shunamiteach gu faidh Dhia arfon a leinibh mha- 
irbh, 2 Righ. iv. 25. isamhlui tha ur minifteir bròi-ìach- 
fa nis a' lubadh a ghluin. oifcionn ur n uaighe, '* -ga'r 
giulan an glacaibh urnaigh, gus an Dia fin tha mhain 
comafach air cabhair oirbh. 

" O Iehovah uile-chumhachdaich, a dh' oibricheas 
agus gun chomas do neach air bith do bhacadh ! aig a 
bheil ìuchair a bha'is agus ifrinn, gabh thufa trua's ào 
na h anama bochda fin tha marbh'fan aite fo, 's abair 
riu teachd amach as an uaigh, mar a thubhairt thu ri 
Lafarus. O Sholuis gus nach feudar teachd am fcgus, 

- foillfich 



C.ùb. V. neo-io'ivpaichte. 1C§ 

foillnch thus' an dorchadas fo N , y s orduich do*n mhadainn 
dealradh air aite'-conui nam marbh fin ris am bherl mis" 
an draa a* iabhairt ; oir is urra thufa fuilean nam marbli 
fein fhcf b la. Thus' a dhealbh a chluas, nach anu uait 
a thigxromas eifdeachd ? abair ris na cluafa fo Ephph- 
atka agus biaidh iad air am fofgla. Thoir fu'lean fea- 
chaJ a dh' fhaicinnV o'rdheirceis, beul a bhlafad t f ho- 
cail, tha milis mar mhil agus cubhrai mir ola ; *s thjir 
mothacha feachad a thoirt fainear cìa maith t fhabhar, 
cia trom do chorruich, is cia do-ghiulan uallach a phea- 
cai. Thoir oriugh ào d' fneirbheiiìche f ai'fneachd a 
dheana do na cnamha tiorma, *s biodh iad air an tionn- 
da, mar thachair dhoibhfan ris an do labhair am faidh, 
gu armailte bhso agus anbharr lion'ar," Efec. xxxvii. i. 

'dc. 

. Ach is eigin domh dol a leige' rìs a mheud agus is 
urra mi do'n diomhaireachd fin nach urra teanga fam 
bith a leige' ris gu ieor, no cridhe fam bith a lan-thuig- 
fiim. — Gu brath mata gus ati iompaichear thu, 

i. " Tha *n t Uile-chumhachd3ch air a dhaighneacha 
fcin a t aghai.'* Cha bheag an cuibhrionn do d thru- 
aighe gu bheil thu gun Dia air bith ann fan t faoghal, 
EpheJ. ii. 12. Cia goirt tha Micab a' caqi', " Thug 
fibh leibh mo dhè, agus ciod tha àgamfi tuille ?" Breith. 
xviii. 24. *S cia mò gu mor a dh' fheudas tus* a cha- 
oi' gu bheil thu fein gun Dia ; oir cha'n fheud thu rà, 
gun an danadas' is mò gu bheil pairt air bith agad 
djìethi Feudai tin' a.rà mu thiomchiòl Dhia, rr.ar 

thuivt 



106 Trvaighe na vruinntir. Caib. V. 

thuirt 5/rkmu thiomchiol Dhaibhi\ " Cha'n 'eiì cuid 
air bith againne ann i Daihhi 's ni mo tha oighreachd 
againn 'ann am mac lej/e" 2 Sa;n. xxi. r. Cia.brònach 
agus goirt an acain 'fin aig Saul na airc, " Tha na Phi- 
iìjthiìch air eir'idh am aghaidh agus rinn Dia mo threig- 
firtn ! " 1 Sam. xxviii. 15. Ach ciod a -ni fibhs' a 
pbeacacha, fan la iìn-an tig Dia gur n amharc, no c' 
ait an teich fibh arfon coghnai ? Ifai. x. 3. Ciod a ni 
fibh fan uair a thig na Philijtinich oirbh fein ; nuair a 
ghabhasan faoghal gubrath a chead dhibh ; 's nuair is 
eigin duibhfa cuideachd ur cead a ghabhail gu brath 
do'n t faoghal ? Ciod ann fin a ni fìbhs' aig oach 'eil 
Dia air bith gus an d' theid fibh ? an gairm fibh air ann 
fin j no'n glaodh fibh ris arfon cuideachaidh ? Och i 
Cf.a g«òù c nuiì, is cùù iuir e ìdir rainear libh, SeatiK 
i. 28, 29. is ann.a cluiireas. e air falbh fi'bh le rà, " Cha 
b' àithne dhomh riamh flbh, , ' , Mat. vii. 23. Iadfan 
aig a bheil fios ciod e Dia bhi aca ri dol gu ionnfui, 
Dia gu beatha f haotainn uaithè ; tha caileig'in do fhios 
aca-fan cia truagh agus eagalach an ni bhi as eugais 
Dia. Is e fo -thug air an duine nacmha fin giaodhach 
araach, " Biodh agamfa Dia, air neo biom falamh : 
faigheam eoìas air fein agus air a thoil : ciod is aill leis, 
agus cionnus a mhealas mi e ; air neo b' fbearr kam 
nach raibh riamh tuigs' agam gu eolas f haotainn air aon 
ni eile." 

Ach cha'n e mharn gu bheil thu as eug'ais Dhia, ach 
tha Dia ann a t aghaidh, EJec. v. 8, 9. Nah, ii. 13. 

O 



Caib. V. nco-ìomp'.itchte. ìoj 

nan feafa Dia na thànth, ge nach deanadh e cuideacha 
fam bitrh leis a pheacach, cha bhiodh a itaid co anbharr 
truaghge d' bheireadh DiA fuas e gu toil a naimhdean, 
a dheana ris na b' aill leo ; ge d' bheireadh e thairis e 
do na ceufadairibh, MaU xviii. 34. a chum a bhi air 
a chlaoidh is air a reuba le h a'bhiiteiribh, chà bhiodh 
fo co leth eagalach. Ach cu*ri Dia e fein ann aghaidh 
-a pheacaich ; agus creid e, " is eèigalach an ni tuiteam 
ann lamhan an De bheo>'* Eahk. x. 31. Cha'n 'eilcar- 
nid cofail ris, no namhaid coimeas da. Co f had is a 
tha neàmh oifcionn na talmhainn, agus cumhachd nec- 
chrioehr.ach oifcionn nep-ni, 's co fhad is firm a tha e ni 
's eagalaiche tuiteam ann lamhan an De bheo, na 'n lam- 
han gach aibhifteir ann ifrinn, is gach fia-bheathaich air 
■thalamh. Is e Dia fein' a bhios na fhear-claoi'ort ; is 
thig do fgrios o lathair an Tighearna, 2 Tejf. Ì. 9. 
" Tha Tcphst domhain agus fairfing, is tha corruich an 
earna ga lafadh mar mruth pronnuifc," Ifai. xxx. 
33. Ivia bhios Dia at aghai, ca bhios air do moH ? 
** Ma pheacaicheas àuirf ann aghai duin' eile, bheir am 
breithe' breitheanas air ; ach ma pheacaicheas duine 'n 
àghai Dhia, co labhras air a (hon ?" 1 Sam. ii. 25. 
« Tha thufa, thufa fein ad chùis-eagail ; agus co ffre- 
a r as ad lathair aon uair 's guni bi corruich ort>" Salm 
Ixxvi. 7. •« Co e 'n dia fin a theafairgeas fibh as a 
lamhan-fan ?" Dan. iii. 15. An urra Mamtnon ? •• Cha- 
'n 'eiìbuannachd air bith aun faibhreas ann la na feirge," 
Seanr. xi. 4.. An urra righre no daoine cumhachdach? 

Cha'n 



IgS Trualghena rÀuiuniir Caib. V. 

Gha'n urra : "glaodhaidh iad fo ris na fleibhte 's ris na 
cre^ga tui|cam orra, 's am falach o ghnuis na Ti tha na 
fhuidhe air an ri'-chathair, is o fheirg an Uain ; oir 
thainig là mor fhcirge-fan, agus co 's urra feafamh :" 

Ta'tjb* vi. 15,-17- 

A pheacaich ! fhaoilinn gu feuda fo dol roi' d' chi i- 
dhe mar fhaighid, flos fhaotainn gur e Dia do namhaiJ: 
O, c' ait an d' theid thu ? c' ait' an gabh thu fafga ? 
clu'n 'ciì ieol air bith agad air bhi tearuinte, gun t airm 
a leaga fios, gun mhaitheanas a ghuidhe, 's gun Chri- 
osd fhaotainn mar do charaid, a dheana' do fhìth ri 
D:a. Mur bhitheadh fo, dh' fheuda tu teiche' do'n 
fhafach, is dol *gu bas le bròn, le an^dochas, agus ic 
doilghios cridhe : ach ann an Criosd tha e comafach 
dhuit trocair f haotainn, feadh tha trocair ann ad thair- 
gfe, 's Dia bhi leat ni's mò na tha e 'n dras a t aghaidh. 
Ach mur treig thu do pheacaidh, is mur pill thu ri Dia 
gu h iomlan le fior-iompacha, tha corruich Dhia ag 
leantuinn riut is tha^ e 'g innfe' gu bheil e t aghai, mar 
tha, e 'g ra leis an fhaidh Efeciel, caib. v. 8. " Uime 
ùn mar fo a dcir an Tighearna Dia, Feuch, tha 
mife, eàdhon mife fein a t aghai." 

t. " Thaa ghnuis a t aghai," Sahn xxxiv. 16. "Tha 
gnùis Df 'n aghai nan daoi, gu'n cuimhn' a fgrios o'n 
talamh." Mo thruaighe iadfan aig am bi gnuis Dhia 
nan aghai. Nuair nach d' rinn e ach fealtuinn air fea- 
chd nan Eiphieacb, cia uabhafach mar thachair dhoibh! 
Efec. xiv. 8. " Cuiri mife mo ghnuis ann aghaidh an 

duine 



Caib. V. MQ-iouipaicnt:. ic$ 

duine fm, agus nì mì na cbomhava 's na ghnà-f hocal e, 
agus gearrai mi e mach a meadhon mo phobuil, agus 
aithnichi fibh gur mis' «n Tigh2AR>-a." 

2. <l Tha a.chridhe t aghaidh ; cir is fuath kis gach. 
uiie luchd-dheanai na h eacorach. A chuine, nnch 
'cil crith air do cbridhe, nnair a fmuainicheas tu gu 
bheil thu 'd chufpair fua : th do'n Utle-chumjiachdaeh ? 
Ien* Xv. i. " Ge do fheafadh Maoìs agus Saimtcl am 
lathair, gidheadh cha bhiodh m' intinn leis a phobul fo ; 
tilg iad amach as mo fhealla," Sech. xi. 8. " Tha grain 
aig m' anamfa dhoibh-fan, is tha fuath aig an anama- 
£tn dhomfa." 

3. " Tha a lamh a t aghai," 1 Sa?>i. xii. 14. ir. 
Tha. a bhuaidhean air fad a t aghai. 

( i.) Tha a cheartas mar chÌGÌdhe' lafrach air a ruf- 
gadh ann a t aghai : " Ma gheuraicheas mi mo chloidhe' 
dealrach, is ma ghabhas mo lamh greim air breitheanas, 
bheir mi, dio^haltas dorn naimhdean, agus luigheachd 
co'n mhuinntir leis am fuathach roi, cuiri mi mo fhaigh- 
dean air mhifg le fuil, &c." Deut. xxxii. 4?, 42. 

Tha ceartas Dhia, co teann as nach faor e air^hor air 
bith an cionntach, Exod. xxxiv. 7. Cha toir Dia maith- 
eanas duit 'fan ainmheach, " cha mheas e air chor fam 
bith neo-chiònntach thu." Exod. xx. 7. iarruidh e uait 
an t iomlan, ni's higha no 's urr' thn leigeil f haicinn o'n 
fcrioptur gu d' thug Criosd dioladh air do fhon, is gu 
bheil coir agads' air gach ni rtati e. Gus arn faigh am 
peacach dufgadb as a chadal fin afiii faa ra"ibh an t aib- 

L hifteir 



II© Truaìohe namuinniir. Caib. V 



hiileir ga luafga, cha lèir dha gu bheil ceartas Dhia co 
teann : tba e faoilfmn gu bheil e air a dheana fuas air fad 
do throcair. Tha ceartas Dhe co teann asgu feum e-di«-. 
ladh f haotainn gus an fheoirling dheireannach : " tha 
è glaodhach feirg agus 'corruich, trioblaid agus amhghair 
air gach aon anam a ni olc," Rom. ii. 8, 9. Tha e 
" maìlacha gach aon neaca nach bcanaich anns na h 
■uile nithe tha fgriobhta fan lagh a chum an dcana," 
GaU iii. ic. 56 nuair a (huidheas an ceartas fo.chum 
breitheanas a thoirt air a .pheacach, O cia eagalach a 
bhios am bìne ! " .Ceanglaibh eidir lamhan agus chafan 
e, agus tilgibh ann iomal dorchadais e : ana fia bitliìdh 
gul agusgio'fcan fhiacal," Mat. xxii. 13. w Imichibh 
uams' amhuinntir mhalluichte, dh' ionnfui teine /hiorru- 
ìth," Mat. xxv. 41. So bìne eagalach ceartais De 5 
agus fo an cruai-cheartas leis an eigin duitfa bhi air do 
dheuchainn, O pheacaich ! agus.-mar is beo Dia, fo 
am bìne 's eigin duit a chluinntin, mur dean thu aith- 
reachas agus mur bi thu air t iompacha. 

(2,) " Tha naomhachd Dhe lan naimhdeanaisa t ag- 
hai," Sahn v. 4, 5. Cha'.n e mhain gu bheil corruich 
no diomb aige riut air uairibh (mar a dh' f heudas bhi 
aige r'a chloinn fein) ach tha fuath daingean, hìdlr, 
agus fuidhich 1 .' aigc dhuit." " Tha gràin aige dhuit 
fein." Scch. si. 8. is do gach ni a ni thu, ge d' raìbh e 
air aìthne' leis fein, Ifai. i. 14". Mal. i. 10. Tha.na- 
tur Dhia co naomh, as gur eigin fuath bhi aige do gach 
peacach air bith amach a Criosd. 



Càib. V. neo-hvifaìchts,- III 

O, cia mor an truaighe fo, a bhi 'n taobh amach do 
ghean-maith, feadh fui chorruich Dhia ! Eccìef. v, 6, 
Hcs. ix. 15. Oir cha'n urra Dia, ni's lugha na mhù- 
thas e a natur, gun bhi t aghai, 's gun f huath thoirt duit, 
mi:r bi thu air t atharracha 's air t athnuadhacha Ie 
gìàs. O pheaeaich ì cionnus a dh' fheudas tufa feall- 
tuin ajr glaine agus naomhachd Dhia ! " Cha'n 'eii na 
reulta glan na fhealla-fan," Iob xxv. 5. " Tha e ga 
irifleacha fein a àh' ainharc air' na nìthe tha gan deanadh 
air neamh," Salm cxiii. 6. Agus cionnus a dh' f heu- 
das an Ti naomha, 's an t fuil f hior-ghlan fo, amharc 
ortfa ? — 'S cha mhò dh' f heudas fuil a bhi agad gu ta- 
gair Criosd do chùis ; oir cha'n 'eiLcuid air bith agad- 
chethfan. Ma tha chuis mar fo mata, nach 'eil thu nis 
ulla' gu ra le h eagal mar a rinn muinntir Bhetfemeij, 
M Co dh' f heudas feafamh ann lathair an Tighearna 
Dia naomha fo !" 1 Sam. vi. 20. - • 

(3) « Tha cumhachd Dhia mar chanan " militeach 
air a fhocruchadh a t aghai." Tha gloir cumhachd 
Dhia ri bhi air a foilìfeachadh an fgrios na muinntir fm 
nach 'eil a' toirt geill do'n t foifgeul, 2 Tejf. i. 8, 9. 
Ni e " a chumhachd aithnicht' annta," Rom. ix. 22. a 
leigeil f haicinn cia uabhafach is urr' e 'n claoidh. Ar- 
fon na crìche fo tha e gan togail afuas M a chum as gu 
foilifich e annt' a chumhachd," Rom. ix. 1 7. O dhuine ! 
9 m bheil thufa comafach air cur ann aghai do Chru- 
thai'ir ? An feas a^ehuifeag ann aghai corrain a bhu- 
L 2 anaiche ? 



1 12 Truaìghe na irMÌnntlr 'Caib. V. 

anaiche ? no'n duilleag fheargta roi' fguaba na garbh- 
dhoininn ? 

A pheacaich, tha cumhachd feirge Dhe ann a t àg* 
hai ; Sahn xc. i r. agus nuair a bhics -cumhachd a~us 
corruich ag oibreacha le cheile, 's truagh aon duin' air 
an tuit iad. B' f hearr dhuit an domhan air Ld a dk' 
eir'idh ann a t aghai, na Dia na aonar a bhi 'n ccrvukh 
rììst. " Tairneanach a chumhachd-fan co dh' £h 



eudas 



a thmgf/nn," Ioh. xxvi. 14. Mo thruaighe efan dan 
e'gin fo a thu : gfinn ìè bhi ga fhulang gu fìorruith'! 
" Ma ni e.fìrì ris, cha'n urr' e freagra thcTrt da aifrn 
aon ann am mìle : tha e glic'an' eridhe, 's fcrVufì an' 
eeart, co riabh a chruadhaich e fein na auhai 's a ffaer 

O O 

buaidh air ? Is e dh' atharraicheas na ilcibhte''s gun 
f hios ac' air, is a tjiionndas iad bun oifcionn na chorru- 
ich ; 13 e chrathas an talamh as aite, 's a chuireas air 
chrith a phropa : ma bheir e aìthne do'n ghrein cha'n 
emgh i; 's tha na reultan air an glafadh afuas leis ? 
Feuch, bheir e kis, agus co ò'h' £ heudas a bhaca ; no 
co their ris, Ciod a tha thu deana? Mur pill D*A air 
falbh a chorruich, cromai. na trein uaibhreich afios fu- 
idh," Iob ix. 3. &c. Agus am bheil thus' iomchuidh 
air b'ar a chum-ail ri leithid fo dc namhaid ? li O ! th*u- 
gaibh fainear fo, fibhs K a tha deana dearmaid air Dia* 
eagal gu reiuV e fibh nur bloide 's gun neach a bhi ann 
dur teafairginn," Salm\. 22. S'triochdaibh do thro- 
cair ; na feafa duflach agus luaithre 'n aghaidh an uile- 
ehumhachdaich : na cutribh dreafan agus droigheann 

rcimhe 



Caib« V. nco-ìcvipaìchie* 113 

roimhe fa chath, mun d' theid e rompa 's mun loifg e le 
cheil' iad ; ach deanuibh greim nir a neart* agus M dean- 
uibh sìth ris, Ifai. xxvii. 4, 5. " Mo thruaighe efan a 
ni itrì r'a Chruthai'ear," Ifaì. xlv. 9. 

(4.) " Tha gìiocas De ann an tì air do mhilleadh." 
" Murpill thu, chuir Dia faobhar aira chloidhe', lùb e 
a bhogha, dheafaich e 3 fnaighde, 's rinn e acuinnbhàis 
air fad uljafigfb," Salmv'ù. 12, 13.— Tha comhairle Dhe 
ann a t aghaidh, a dheaìbh' do fgrios, Ier. xviii. j r. 
Ni e fanoid ort nnair a thig là do theinn ort, Salm 
Xxxvii. 13. Th?„ e faicinn gu bheil an latha dlù ann 
fan tuit-thu gu ìeir-fgrios obann, as nach 'eil gu brath 
tearnadh. 

(5.) " T'aa firinn Dhe air toirt mionn a t aghai," 
Salm xcv, 1 [. Mata efan fìor, ìs eigin duii bafacha rna 
theid t'iu air t aghaf, Luc. xiii. 3. Mur breugaichear 
efaa'na fbàcal, is eigin duit dòl am mugha mur deàn 
tb.'u aithrcachas, Efec. XXXui. tt'. " Mur creid finne, 
gidheadh tha efan a' fantùinn firinneach, cha'n 'eil e 'n 
comas' da e fein aicheadh," 2 Tim. ii. 13. tha e firin- 
neach na bhagra co maith agus na gheallà, mar a dhear- 
bhas e nar fgrios niVlugha na chreideas finn. ìbh' innis 
Dia co foiileir as a dheana cainnt e, ■< Mur nigh eifin 
thu, nach 'etl cui-d agad mailìe ris," Eoln 'xiii. 8. " ma 
chaitheas tu do bheatha reir na' feola gu faigh thubàs," 
Rom. viii. 53. is mur bi thu air i iompacha, " nach d' 
tlie.ìvl thuair chor fam bith aiteach do riogbachd neimh," " 
lìlat. xviii. 3. Agus, rna chreideas no nach creid 
L 3 thus' 



1 J 4 Truaigke ìia muinntìr Caib. V. 

thus' e, feafai Dia aig fhacal. Mar tha ghcalla neo- 
chaochlaideach agus a mhiònn, nan co-f hurtachd laidir 
do'n dreatn a chreideas, Eabh. vi. 18. % amhlui tha iad 
nan ual>has eagalach do'rì dream nach crtid. Innis 
domh, O pheacaich, ciod i do bhafail aif bagraìdh iiab- 
hafach Dhia ; th' air an cur a£os a t aghaidh ? Am 
bheil no nach 'tiì thu creidunn gu bheil iad fior ? Mur 
Iheil, rfià Chricfcui' tl:u acfo mi-chreideach j is air an 
aobhar ùn buini dhuit cùl a char rì jfihm agus ti dochas 
a Chriofduidh. Ach ma tha thu gxn creidfnn, O cia 
cruai' agus do-Iùbai do ehriane, ' nuair tha thu fiubhal 
anios agus afìos am fois> tra tha thu faichin fìrinn Dhia ( 
mionnaicht' àgus kagta ri d' fgrios! air chor as ma 's 
urra 'n t Uile-chumhachdach ann, gu bi tku gu cinn- 
tea'ch air do mhillt' 's air do dhamnadh. O dh^inè-J iha 
leabhav Dhia gu h iomlan a' togail fianuis a t ag.naidh, 
am fad as a tha thu gun naomhacha ; tha e ga d f vihi* 
tcadh anns gach earrainn, is tha e dhuit cofail ri vpia 
EfecJe/, il fgriobht' ann tacbh amach agus ailigh le tui- 
readh, is !e Lròn, is !e truaighe," Efec. ii. \Qi 's cha'a 
'eil ni dhiu fo nach lcan ihu agus Bach glac thu [Deut. 
XXviii 15.) hi's lugha na ni thu aithreachas. " Theid 
neamh agus talamh thairis, ach cha d' theid aon lide no 
aan phuinc do na nitbe fu tbuiris, gun bhi air an coili- 
ànadh," Mat. v. 18. 

A'nis cuir £0 uile ri chreile, 's innis domh mur 'eil 
Haid na muiimtir neo iompaichte truagh agus eagalach 
dc rireadh.- l&tò tha ùnn a' leugha mu thiomchiorcmd 



Caib. V. nco-lovipaìchte. . 115 

a cheangail iad fein le mionnan agus mallacha gn mar- 
bhadh iad Pol, is amhluidh pheacaich, (elfd lo le h 
eagai) tha ulle bhuaiilhean an De ui!e-chumhacbdaich 
air an ceangal 'le ttiìonn gu thus' a mhilltadh, E^hh. iii. 
ib. O dhuine ! ciod a ni thu ? c'ait' an tcich thu ì'ma's 
urra nil-f hiofracha Dhia t fhaotainn amach, cha d* 
theid thu as ; ma fru-afas an Dia fìor r'a mhionnan, is. 
eigin gu bafaich thufa, ni's lugaa na chreidcas tu 's a bi 
thu aithreachas : ma tha do neart aig an Uik-chum- 
hachdach nas urra do chiaoi, biaidh tu 'àn-thruagh a' t 
anam is a d chorp, fad faoghal. nan'faoghal, ni's lugha 
ca bhacas ta an dorainn fj le grad iompacha. 

II* " Tha cruthacha Dhia gu h iomlan a t aghai." 
«« Tha 'n cruthachadh uile (arfa Pol) ag ofnaich agus 
am pèin mar mhnaoi ri faothair," P,oni. viii. 22. Agus 
c'arfon tha 'n cruthacha 'g ofnaich, ach arfon a mbi- 
ghnathachai oillteil gam bhcil e buailteach ann am fri- 
theala do an-mianna dhaoinc peacach ? C' arfon tha e 'g 
Ctfnaich ach arfon faorfa o'n mhi-ghnathacha fo ; oir 
cha'n ann ie thoil a tha 'n cruchacha fui icithid fo do dha- 
orfa ? Rom. vii. : g — z 1. Nam biodh cainnt agus reufan 
aig nabrùidean is aig a mharbh-chruthacha, ghlaòdhadh 
iad amach fui 'n caorfa do-ghiulan {o leis am bheil iad 
air am mi-ghnathacha le droch dhaoine, fad' ann ?.g- 
haidh an natuir agus na criche fin gus an do chruthaich 
Dia iad. Am fad is a bhios Tighkarna nam feachd a 
t agh*i ? bi cinnteach gu bi feachd.an Tighearna ann 
a t aghaì cuideachd. Gus an dean thu cumhnanta.do 

fiuth 



Ii6 Truazghe na muhmiìr. Caib. V. 

fliìth rì Dia, cha'toir Dia gu bràth dhuit cumhnanta 

sìth ris a chruthacha, Job xxii. 21 — 24. Hos. ii. 18. 

20. 

XII. " Tha aig an leoghann bheucach a làn-chum- 
hachd os do chionn." 1 Pead. v. 8. 1 ha thu glaift' 
ann -an ìonan an koghain fin tha ulla' gu fluga ; tha thu 
? n rib an aibhifteir, aig am .bheil thn air do bheo-ghlaca 
chum a thoilc, 2 T;vi. ii. 26. Is e fo an fpiorad tha 'g 
oibreachadh an? clainn na h eas-umhlachd, Eph. 'u. 2. 
ls ann da tha iad nan traiHcan, agus is i thoil a tha iad 
a' deana. 'S efan fear-riaghlai dorchadais an t foaghail 
fo, Eph. vi. 12. aig am bheil uachdranachd ofcionn 
pheacach dorcha agiìs ain-eolach, Is truagh lei-bh na 
h Innfaanaich tha toirt aora do'n Aibhiftrir, ach cha'n 
eil fibh a' toirt fainear gu bheil fibh fein ris an ni 
cheudna ; oir is.i fb trualghe choitcheann na muinntir 
mhi-naomh air fad, gur e 'n t Aibhifleir is clia dhoibh, 
2 Cor. iv. 4. Cha'n e gu bhdl na'n aire urram no aor- 
adh a thoirt da, oirbheir iad dùlan uo aon neach a their- 
eadh e ; gidheadh tha iad fad a h uine ri feirbh'cis da ; 
a falbh agus a' teachd air a fmèide, 's a' caitheadh am 
beatha f'a uachdranachd agus f'a lagh. ** Is feirbhei- 
fichfibh do'n ti fm d' am bheil ubh a' toirt fcirbheis agus 
umlachd," Rom. vi. 16. Cha'n e feirbheis a thoirt òcòa 
Aibhifteir, ach a phrodhait fein, a tha 'n ràn abhreugair ? 
gidheadh is e fo maighflir a tha ga bhrofducha ge j?ach 
'eil e ga fhaicinn, is a cur na chridhe nan ni^jte fin a 
tha c labhairt, Gniomh. v. 3. Eojnvìiì, 44, JNuaira reic 

'/ ludas 



Caib. V. hec-ìompakhte» \ \ 7 

I&dqs a mhaighftir arfon airgid, 's nuair a fpùil na 
Caldeanaich 's na Saheanaich loò, is cinntench nach e 'n 
t Aibhiiieir a thcileachaJh an rùn a bh'- aca na dhean-. 
adh, ach an cridhe fanntach fein a m.afucha ; gidheadh is 
efan a bhrofduich iad ionnfui na h oibre, 's a chuir air 
an aghaidh iad nan aingidheachd, Eoìn xiii. 27. /c5 i. 
j 2, 15, 17. Feudai daoine bhi nam fior-thraillean co'n 
Aiohifteir is gun iad fein a bhi ga thoirt fainear, is a bhi 
fui malhhruidh a*ige-fan nuair tha iad gu h amaideach a' 
faoiìfmn gu bheil iad faor agus fona, 2 Pcad. ii. 19. 

Am bheil tLu fathafd ann ain eolas, gun bhi air do 
thionnda o dhorchadas ga folus? mat3, tha thufui chum- 
hachd an Aibhifteir, Gniomh. xvit 18, Am bhcil thu 
ann ad chaithe-beatha cleachdta ri pe3ca fam bith a chur 
an' gniomh le d' thoil agus 'e d' fhiofracha ? ma tha, 
bi cinnteach gur ann do'n aighi&eir a bhuineas tu, 1 
Riìn iii. 8. Am bhcil do chaithe-beatha ann an ftrì, 
no am farmad, no am mi-run? gu dcimhm ma th,a 's 
efan \k athair dhuit, Èoi?i viii. 40, 41. O mafa cia eag- 
alach do chor i cir ciod air bith folas a bkeii Satan da 
thraillibh fan t faoghal fo, Tit. iii. 3. cha'n 'eil e ga 
dheanadh ach a chum am mealìa na dheigh gu truaighe 
f.iiorruith fan t faoghal eile. Tha an nathàif (mar a 
thainig i gu h Enbb) a' teachd a t ionhfui !e ubhal na 
beul, ach cha leir dhuit an gath bàfar a th' air a chùl. 
Efan a tha 'n dras ga d' bhuaire' ni e do chiaci fathaid. 
O, nach b' urra mi fheuchainn duit cia duaichnidh am 
mabhftir cam bheil thu toirt feirbhds, cia trailkil t 



1 1 8 Truaìghe na muhmtir ' Caib. V. 

obair, is cia neo-iochdmhor an t ain-tighearna fi'n a tha* 
thu toileacha, leis nach 'eil ni air bich co taitneach ri 
bhi ga d' bhrofducha gus an obair fin a ni do fgrios agus 
do dharnna cinnteach, agus ri bhi dèana na furnais fin 
ni's teotha 's ni's teotha, ann fan eigin duitfa bhi ga d' 
lcgfa fad rahìlte do mhìltibh aim-fir ! 

IV. " Tha cionnta do pheacai na luidhe' air do 
mhuin marbheinn, am fad as a tha thu ìKo-iompaichte." 
Anam thruaigh ! cha'n 'eil thufa ga mhothacha fo, ni's 
mò na mhothaicheas cholann mharbh an leac a tha na 
luidhe otra : agus is e thu bhi marbh mar fo fo tha fag* 
ail do thruaighe iomlan. Gun iompacha cha'n fheud 
aon do d' pheacai bhi air an dubhadh amach, Gniomh. 
iii. 19. tha iad uil' air chunntas a t aghai. Tha iom- 
pacha 's maitheanas do ghnà ceangailte r'a cheile. A 
mhuinntir nach 'eil air an naomhacha cha'n 'eil iad air 
chor air bhith air am fireanacha no air an faoradh, 1 
Cor. vi. if. 1 Pead* i. 2. Eabh. ix. 14. O cia eaga- 
lach an ni bhi 'n ainmheach do Dhia 1 Mur 'eil thus' 
a' faicinn fo, feoruich don pheacach a fhuair fealladh 
air a chionnta : O cia trom a chridhe, cia goirt a ghea- 
ran, cia beag fhois, gu3 am.bheil raothachadh aige gu 
bheii Dìa rei' ri? ! 

Cia fuarach air bith (ò leats' an dras, mothaichi' tu 
aon la gur trom an t uaiìach cionnta peacai gun bhi air 
a mhaitheadh. Is clach uabhafach fo, mu 'm feudar a 
rà, " ge b'e neach a thuiteas orra gu briikar e ; ach 
ge b' e air an tuit ife, ni i mìn-luaithre dheth," Mat. 



"Culb. V. noù'ìomp-aicht:* 119 

xxi. 44. Cia goirt a bhuin tcilteannas a pheacai ri'r 
Slanui'ear beannuichte ? dh' fhàifg e 'n fhuil amach as a 
chuifiean, is chràidh e gu ruig am b\s na anam e : 's 
ma rinn e fo fa ghèig uir, ciod nach dean e fa chranu 
(heargta ? 

O fmuainich na thra air do ft^id ! An urr' thu feall- 
tuin air a bhagra fin gun bhall-chrith, bafaichi fibh nur 
peacaidh ! w Eoin viii. 24. O b' fhearr dhuit a'm bas a 
b' eagaìaich air bhith f haotainn, na bafach' ann ad phe- 
acai. Nan deanadh am bas, nuair a bheir e air-falbh t 
uile cho-fhurtachd, do pheacai thoirt air falbh cuidea- 
chd, bu rud-eigin do iholas e; ach leanai do pheacai thu 
nuair a thrèigeas dq chairdean thu, % nuair a ghabhas 
do fholais fhaoghalt' air fad an cead diot. Cha'n fhaigh 
do pheacai bàs maille riut, 2 Cor.v. 10. Taijb. xx. 12. 
mar a gheibh ainmheach bàs leis a phriofunach ; ach 
leanaidh iad thu gu breitheanas a chu'm do dhìte', 's gu 
ifrinn a chum do chlaot. B' fhearr dhuit coilion aib- 
hifteir agus drochfpior?.d a bhi' mu d' thiomchiol na do 
-pheacaidh a luidhe ort„ aniìn, is a dheana greim ort. 
O cia anbharr a phèin a bheir iad fm duit ! O feall air t 
ainmheach na thrà ; feuch cia mor a tha thu 'm fiach- 
aibh do lagli D'hi a *s do gach aon da aitheantaibh ; tha 
ullamh air fad gii greim a dheanadh ort mar am priof- 
unach ! Is ciod a ni thu nuair a dh' eirigheas iad ufÌ* a 
t aghai' ! O fofgail fuile do chogr.is a dh' fhaicinn fo, 
a chum as gu'leige' tu dhiot gach earbs' air bith afad 
fein, as gu tèich^' tu dh' ionnfui Chriosd " arfon did- 

ein, 



120 Truaìghe na muìnntir Caib. V 



.1 



ein 3 a cnum greim à dhcanadh air an dochas a chuireadli 
romhad, Eabb. vi. 18. 

V. " Ann ad ftaid nco-iompaichte, tha t an-mianna 
ccaan-laidir ga d' chumail ad thraill bhochd fui fmachd." 
Gu br'ath gus a bheil thu air do thoirt fui cheanglaiehe 
cumhnainte ri D*A, tha thu ann ad fheirbheifeach is ann- 
r.d thradì do'n pheaca, Eoin viii. 34, 36 Tit. \\\, ?. 
ltoro. vi. 12, i 4, 16, 17. Nis cha'o 'cil ain-tighearu' 
air 'bith ann coimeas do'n phèaca. O cia eagalach is 
graineil ànpbaiv gus an cuir e meirbheifich i Nach crà- 
idheadh e cridhe duine bhi faicinn guidheann, do thrua- 
ghanà bochda garri piana 's gan farucha fein a' tional con- 
naj gu iad fein a lofga ? 'S nach e fo is gua-cbair do 
uile thrìailean a pbeacaidh ? Ann fa cheart am fam 
bheii iad aoibhneach le duais na h ea-corach is a' feinn 
na'ii folas peacach, cha'n 'eil iad ach a' carna feirg 
afuas dhoibh f^in arfon an teine fhiorruith : a' cur tuille 
connai nam furnais, agus a' deana na lasrach ni's braife 
ie bhi tilgeii ol' innte. Co bheireadh feirbheis do'n 
mhaighftir fin aig nach 'eil obair ach traillealachd, h 
aisr nach 'eil duais ach bàs fìorruith ! Rom. vi. 22. 

Nach bu truagh an fealladh cfan air an raibh feilbh aig 
ìegìon do dheamhnaibh ! Nach cridheadh e do chridhe 
bhi ga fhaicinn am meafg nan tuama, ga lot fein is ga 
reubadh r Mar. v. 5. Is i (o do ftaidfa, 'sifq tobair; 
tha gach aon bhuilie dh' ionnfui do chridhe, 1 Tim. vL 
10. Tha gun amharus do choguis an dr'as na cadal ach' 

' nuair 



Caib. V. Kte-ìompaìdie. 121 

nuair a ni bàs agus breitheanus do dhufgadh, an fin 
mothaichi tu goith agus cradh gach aon do na lota fo. 

VL " Tha furnais dioghakais fhiorruith air a teafa- 

cha deas fa d chomhair," Ifaì, xxx. 33. Tha ifrinn 

agus Ieir-fgrios a fofgladh am beoil fa d' chomhair, is a' 

fgaoileadh an gial gu fairfmg as a cheile chum do fhlu- 

ga, caièn v. 14. ga d* fhaicinn air a bhruaich, is a' 

fcithe , gus an tuit thu ftigh. Ma tha fearg duine " mar 

bheueakh leoghainn," Seanr. xx. 2. " ni's truime na 

ghaineamh, ,, caib. xxvii. 3. ciod i corruich Dhia uile- 

chumhachdaich? Ma bha furnais lafrach Nebuchadnefair f 

nuair a chaidh a deana feachd usire ni bu teotha, co 

bras as gu do loifg i iadfan a thainig dlù dhi chum are 

triuir chloinne chur innte, Dan. iii. 19, 22. cia anbharr 

teith àmhuinn loifgeach fraoch-fdrge 'n Uì!e-chumhach- 

daich ! Mal. iv. 1. " Am feud do chridhe fulang, no do 

lamhan a bhi laidir ann fan la fam buin mife riut, ars an 

Tighearna Dia ?" Efec. xxii. 1 4. An urr thu giu- 

lan le lafair fhiorruith ? an urr' thu cònuidh ghabhailann 

teine caithteach ? Ifai. xxxiii. ^4. O pheacaichj ma's 

duine thu, mur clach gun mhothachadh thu, flad ann fo, 

agus beachd-fmuainich : fmuainich c' ait* a bheil thu 

d' fheafamh ; direach aìr bruaich na furnais fo. " Mar 

is beo an Tighearna, 's mar is beo t anam, chan 'eil 

ach cèim eidir thu 's a bhi innte," 1 Sam. xx. 3. Cha'n 

'cil fìos agad nuair a luidheas tu fan oiche nach bi thu 

innte rau'n tig a mhadainn, is cha'n 'eil fios agad fa 

mhadainn nach bi thu innte mun tig an oiche. Am bi 

M thu 



122 1 ruatgnc na muinntìr Caib.-*V. 

tliu co dana 's gu cuir thu fo ann nep-brigh ? Am bu- 
anaich thu ann an ftaid co eagalach, mar nach biodh tu 
ìdir an' cunthart ì Ach ma chuireas tu uait na nithe fo, 
's gun abair thu " Cha'n 'eil gnothach agam-fa ris fo ; ,? 
feall a ris air a chaibdeil roimhe fo, agus innis do rire- 
adh, am bhcil aon fam bith do na comharaibh a chaicìh 
ainmeacha J n fin ri f haotainn ortfa ? Na druid do fhui- 
lean, na meall thu fein ; faie do thruaighe am fad a 
bhio3 comas agad a baca. Sruuainich ciod ebhi. d' dhi- 
obarrach graineil, a d ghin mhalluicht', ad fhoitheach 
feìrge, fam bi Dia, 'm fad is beo e, a' iìor thaomadh 
amach-a chorruich, Ror,i. ix. 22. 

VII. " Gun iompacha tha'n lagh a dorta gach aon " 
da bhagraidhcan agus da mhallachdan àft™ Gai. iii. ic. 
Dsut. xxviii. O cia uabhafach tairneanach an lagha .! 
tha e lafa teine 's pronnuifc a' t eudann ; tha a bhiia- 
thra mar chloidhean ruifgte, 's mar fhaighde gèur air 
an fàthadh ann fa chridhe. Tha e gun tamh a' glaod- 
hach dìoghaltais) is ag iarrui ceartais : tha e labhairt" 
-blàir is bàis ann a t aghaidh. O na plàighean uabh- 
afach, is na bàis "eagalach leis a bheil an canan roarbh- 
tach fo air a luchdacha ! (ieugh Deut. xxviii. 15. &c.) 
's tufa mar bhalì-amais direach fa chomliair na h urchair. 
*< O dhuine, thoir ort gu d' dhaingneach laidir/' Secb. 
istì 12. teich o d' pheacai, greas ionnfui na cathair dhi- 
dein agusan naomh-ionaid, Eabh. xiii. r 3. eadhon ionn- 
fuidh an Tighearn' Iosa Crjosd \ falaich thu feìn ann- 



Caib. V. ii€9'iomp&icht?. 123 

fan, afr neo tha thu caillte, gun dochas gu bràth ri tea- 
fairginn. 

VIII. " Tba'n foifgeul fein a toirt damnai fiorruith 
mar bhìne mach a' t aghai, "s ga cheangal gu daingean 
air t anam," Mar. xvi. 16. Ma dh f hanas tu fan ftaid 
arn bheilthu gun aithreachas gun iompacha, biodh fios 
agad gu bhell.an foifgeul a' toirt bìne moran ni's eaga- 
laiche mach a' t aghai pk tha brifteadh a cheud chumh- 
nainte. 'S nach eagalach an gnothach an foifgeul fein 
a bhi feldeadh amach bhagraidhean a' t aghaidh.agus 
gad dhamnadh ? " An Tighearna bhi 'g èigheach a' 
t aghaidh o fhliabh Shioìn P Ioel iii. i5. Cluinn briath- 
ran eagalach Dhia ; " An ti nach creid biaidh e air a 
dhamna. Mur dean fibh aithreachas theid fibh uil' am 
ratrgba, LtLc, xiii. 3. Is e fo an damna, gun d' thainig 
foìus do'n t faoghal, agus gu bheil barrachd graidh aig 
daoine don dorchadas no don t folus, Eotn iii. 19» an ti 
nach 'eil a' creidlìnn tha fearg Dhe gabhail cònuidh air, 
Ecin iii. 36. Ma bha 'm facal a labhradh le h ainglibh 
fcas'ach, is gu d' f huair gach uile bhrifeadh agus eaf- 
urnhlachd diol-tuarasdail dligheach, cionnus a theid finne 
as ma dì finn di-meas air flainte co mhor ? Eahh. ii. 2. 
3. An ti rinn tàir air lagh Mhaois, bhafaich e gun 
trocair ; cia mor is meafa na fin am peanas air am meafar 
èlan tciiitinneach a fhaÌtàir fu chois Mac Dhe ?" Eabh. 

+ : 
X- 2.3, 29. 

An co-chur-. Agus 'am bheiì fo gun amharus fìor l 

~ ?n e fq ga beachdai do chdr ?—- Cha chinntiche gu bheil 

M 2 Du 



124 Truaìgbe na muìnnttr Caib. V. 

.Dia ann, na gur e. 'S nach fearr dhuit mata do mui- 
3ean fhofgladh agus f haicinn am fad as a.dh' fheudas 
t-u a leigheas, na thu fein a dhalladh agus a chruadhacha 
gus am roothaich thu fa dheire na nithe uabhafach fin 
nach 'eil thu 'n dràs a' creidfinn. Ma tha fo uile fior 
ciod is ciall duit bhi ri maille na kithid do chunthart ? 

Eifd cicd tha Dia 'g rà ; * ; Nach 'eil eagal agaibh 
romnam-fa, deir an Tighfarna, nach 'eil baìlchrith 
4>irbh am lathair ? /er, v. 22. O dhaoine peacach an cuir 
&bh ann neo-brigh an fheirg a tha ri teachd ? Mai, 
ìii. 7. Tha mi deirbhte gu bheil ?m a' teachd anns 
.nach meas fibh eo fuarach i. Ach'ciodfo? tha na 
deamhain fein a' creidfm aeus a' crìthneacha, Sheum, 
ii. 19. 's am bheil fibhs air ur cruadhacha ni's mo na 
iadfan ? An ruith fibb air bile na craige ? An cluich 
ibh aig toll na nathrach ? An cuir fibh ur htwH ann 
xiead na nathrach nimhe ? An damhs fibh air na h cibhle 
gus an loifgear fibb ? no'n dean fibh cluiche ri corruich 
caithteach, mar gu biodh fibh co-dheas an d' theid no 
sach d' theid fibh as uaipe ? O cuthacH gun a choimeas ! 
Lamh ris fo, is duine glic fearcutbaich Sholahnh, a thil- 
geas aithinne teine, faighdean agus bas, is a their « Am 
bheil mi ach ri fpurt" is ri fearas-chuideschd ? Seanr. 
XXvi. 1 8. Cha'n 'eil neach fam bith co mor air boiie 
ris a pheacach thoileil, Luc. xv. 17. a tha mairfinn na 
ftaid neo-iompaichte, gun umhail airbith, mar gu biodh 
3 chor gu lan-cheart. An duin' a ruitheas gubeul-dois 
a chanain, k a thilgeas anam air falbh an' cluiche no'n 

fpurt, 



Caib. V. . rwc-hmpaichte. *%$ 

fpurt, tha e ciallach, fuidhichte, tuigfeach, air a choi- 
meas ris an neach fin tha fathafd a' dol air aghai na ain- 
gidheachd, Sa/m lxviii. n. oir t* tha e sineadh amach a 
himhe 'n aghai Dhia, 's ga neartachafein ann aghaidh 
an Uile-chumhachdaich : tha e ruith na cho'ail, eadhon 
air a mhuineal, air bolga tiugh' a fgeithe," loh xv. 25» 
26. An gliocas a bhi ri fugra ris an dara bas, no dol 
le danadas do'n locha fin tha lofga le teine 's le pron- 
nufc ? Taìjb. xxi. 8. Ciod a their mi ? Cha'n urfa mi 
cainn't f haotainri no coimeas, a chur an' ceill cuthach. 
oilkeil an anama fm tha dol air aghai le dànadas na 

' pheacai. - 

Duifg, Daifg, Eph. v. 14. O pheacaieh ! eirigh, is 
gabh gu teiche' : chaV 'eil ach aon dorus air am feud 
thu uol as, agùs is e fm dorus cumhann an iompachat 
agus afl f hior-aithreachais. Mur piìì thu gu neo-cheal ■ 

-gach o t uilè pheacai, mur tig thu dh' ionnfutdh Iqsa 
Chriosd, mur gabh thu efan mar " an Tighearna t 
f hireantachdfa," 's mur gluais thu maille ris an' aaora- 
hachd is an' nuadhachd beatha ; mar is beo Dia, cha 
chiftntìche gu bheil thu 'n dràs an' taobh amach do ifrinh, 
na gu bi thu 'n ceann beagan dolaithe 's do dh* òichean 
an' taobh afligVdhi. O focruich do chridhe gu fmtio 
aineach' 'air do itaid. Nach airi do fhonas no do thru- 
aighe bhith-bhuan air cail-eigin do fmuainteacha ì 
Gnbh ath- fhealladh air truaighe na muinntirneo-iom° 

...paichte. Mur do labhair ari Tighearna leamfa, na 

toir feairt orm \ ach ma 's e do rircadh facal Dhkì gu 

M 3 hìktà 



1 2 6 Truaìgbe na midnntlr, Caib. V. 

bheil an truaighe fo uiT air do cheann, fmuainich ciod 
ari cor ann fa bheil thu. Am feud duine na cheill fui- 
reach na leithid fe do ftaid, gun na h uiie cabhag na 
ehomas a dheana gu dol as ò leir-fgrios ? O dhuine ! co 
chuir drui'eachd ort, GaL iii. i. nuair a tha thu coma- 
fach air fealltuinn romhad air do chor a thaobh an t faog- 
hail fo, air do chunthart f haicinn roi' laimh, is air do 
<Jhorainn a (heachnadh ; ach mu thiomchiol gnothaiche 
cuìdreamach na ficrruitheachd, tha thu caoin-fhuarach 
agus fuar, mar nach buineadh iad idir dhuit ? — Ciod fo, 
an ni faoin duitfa buaidhean Dhia bhi air fad ìeagta ri 
ò' mhilleadh ? A n urr' thu bhi ceart as eugais f habhair ? 
an urr' thu dol as o laimh, no giulàn le chorruich ? arn 
bheil thu cluinntin a chruthachaidh ag ofuaich fui'ad, 
agus ifrinn a' mèananaich gu d' mluga, 's an faoil thu 
fathafd gu bheil do chor gu maith ? Am bheil thu 'n 
sàs ann laodhar an leoghain bheucaich, fui chumhachd 
a pheacaidh, ann am priofun graineil, air do chuibhrea- 
cha le an-mianna, 's ag oibreacha' damnai dhuit fein ; 
li nach ion duit fmuaineachadh air na nithe fo ? An cuir 
,thu an' neo-brigh uile uabha r an an lagha, a mhallach- 
dan, a bhagraidhean, is a bhuiliean bàfor, mar nach 
biodh annt' ach cluiche cloinne-bige ? An dean thu 
fanaid air ifrinn agus leirfgrios \ no'n òl thu cupan fearbh 
fraochfeirg' au Uile chumhachdaich ? 

" Crioflaich afua3 a nis thu fein mar dhuine ; feorui- 
chi mife dhiot, agus thoir dhomh freagra," Iob xl. 7. 
Am bheil targaid fam bith agad a ni do dhion o bhuill- 



Caìb. V. nec-ìorMpaichte* 127 

ean do Chruthai'ir ? An faoil tliu gur cuifeagan a 
fhaighde, no gur conna mofgainn a lanna marbhtach ? 
Am bheil thufa co uaibhreach a.s gu meas thu ghathart 
roar afbhuain, is gu dean thu fanoid air nuair a chrathas 
e a lann ? Am bheil thu co faor do eagal as gu dean 
thu fpìd air a fhaighde corranach ; Iob xli. Am bheil 
thu cofail ris an each a bhreabas an talamh, is a ni aoibh- 
neas na neart, a' dol ann co'ail nam fear fui'n armaibh ì 
Am bheil thu deana fanaid air eagal, is co faor do gheilt 
as nach pill thu air t ais o chloidhe Dhia, nuair tha a 
fhaighde ga'n crathadh a' t aghaidh, a fhleagh loinn- 
reach agus a fgiath ? Iob xxxix. 21 — 23. Ach mur 
dean aon chuid bagra no gairm an f hacail do drmfga 
no do chur fui gheilt, tha mi bsachdai gu dean bas agus 
breitheanas e. O, ciod a ni thu nuair thig Dia na chor- 
ruich amach a t aghai, 's a dh' f huilingeas fu na nithe 
fin a tha thu 'n dras a' leugha 's a' cluinntin ? Ma 's e 
's nuair a chaidh naimhdean Dhaniel a thilgeil an' garai' 
nàn leoghann, iad fein is am mnai is an clann, gu d' 
rinn na leoghainn an fluga 's gach cnaimh dhiu bhrifte 
mu'n d' rainig iad iòchdar na garai, Dan. vi. 24. ciod a 
thachras dhuitfa nuajr a thuiteas tu 'n lamhan an De 
bheo, 's a bhruthas agus a mhion-phronnas e thu na 
chorruich, ad mhìlte blòidean ? 

O mata na dean ftrì ri Dia ? «'* Dean aithreachas agus 
bi air t iompacha," 's mar fin cha tig aon ni ort do na 
nithe (o, Ifai.lv, 6, 7. " Iarruibhs* ~a n Tighearn* 
am feadh ata e r'a f haotainn ; gairmibh air am feadh 

ata 



J23 Seolai* gu iompacha. 

ata e 'm fagus : Tre'geadh àn t aingidh a mKghe, 's an 
duine eacorach a fmuainte ; pìlleadh e chum an Tigh- 
earna 's ni e trocair air, is a chum ar Ds-ne, oir bheir 
e maitheanas feachad gu faibhir." 

C A I B. VI. 

Ann fa hhcii Seo/ai* gu icmpacha* 

Marc. X. 17. Agus thaìnig.neach na ruith, agus lcig 

fe efeìn air a ghluinihh dha, agus dh y fheoruich e dheth, 

' A mhaigifìir ?}ihaith, cìod "à ni mi, chum 'sgnfaigb- 



eam a hbeatha mhairtheanach mar oighreachd f 

T% /TUN leugh thu na Seolai' fo, tha mi 'g earail 
■*•*•*»- ort, feadh, tha mi fparragh ort am fìanuis Dhia 
's nan aingle naomha, gu cuir thu romhad an leantuinn 
(co fad as a bhios do choguis cinnteach gu bheii iad frea- 
garach do f hacal De 's do ftaid t anama) 's gun iarr 
thu cuideacha 's beannacha Bhia chuman deanadh eif- 
eaehdach. Agus mar a dh' iarr mis' an Tighearna, 
's mar a chuir mi mo chomhairle r'a f hacal ciod na feo- 
lai a bheirinn dultfa, is amhlui dh' f heumas tufa na feo- 
lai fo a ghabhaìl le fuim, le h urram, agus ]e rùn geill 
a thoirt doibh, mar is airi facal an_DE bheo air fhao- 
tainn. 

A nis mata thoir aire ; Suidhich do chridhe " air 
na h uile bhriathra fin mu 'm bheil mife toirt fianuis 
duit air an la diugh j oir cha ni faoin fo, tha t anam 

ana 



Caib. VI. SsoIaP gu icmpacba*. *2f 

ann earbfa ris," Deut. xxxii. 46. Is. i fo crioch gach 
ni chaidh a labhairt gu ruige fo, a chum as gu cuireadh 
iad thu air piileadh agus air gnathachà na meadhona fla 
a dh' orduich Dia chum t iompachai. Cha chuirinn 
dragh oirbh, is cha " chlaoidhinn ro' an am {10^," Ic 
fealla thoirt duibh air ur truaighe fhiorruith, ach amhain 
air ghaol as gu tugainn oirbh dol as uaipe. Nam biodh 
fibh cheana ceangailte uur truaighe gun chomas leafa- 
chai, bu trocatr leigeii leibh, is gun an co-f hurtachd 
brònach fin a th' agaibh fan t faoghal fo a bhuintinn 
uaibh. Ach feudai fibh fathafd a 'bhi fona, mur eulr 
fibh le'r deoin cùl ri mcadhona na flainte. Feuch, tha 
rnis' a' cumail an doruis fofgailte dhuibh ; eir'ibh, gabh- 
aibh an ruaig : tha mi<:ur flighe na beatha ro'ibh, glu- 
aifibh innte, 's *' bithi fibh ~beo, agus cha'n fhaigh 
fibh bas," Deut. xxx. 19. ler. vi. 16. Is goirt leam 
a fmuaineacha gu dean fibh fìbhfein a mhurt, is a thil- 
geil do ifrinn, nuair tha Dia 's daoine glaodhach ribh 
mar a rin Peadar ann an cùis eile r'a mhaigMir, 
M Caomhainn thu fein." 

Eifd mata, O pheacaich ! is mar bu mhaith leat a 
bhi air_t iompacha 's air do fhabhala, lean gu curamach 
na feolai fo tha thu dol a dh' fhaotainn. 

Seola I. " Dean thu fein cinnteach nach feud thu 
"gu brath dol do neamh ann fan flaid neo-iompaichte fin 
fam bheil thu." " An urra neach air bith eìl' ach Criosd 
do fhabhala ? 's tha efan ag innfe' dhuit nach fabhail e 
gu brath thu, mur bi thu air t ath-ghintein agus air t 

iompacha 



130 Scdaì' gu ìompacha. Caib. VL 

iompacha, Mat. xvili. 3. Eoin 'nu 3. Nacli 
cfan aig a bheil iuchraichc neimh ? is arn feud thufa 
faotainn aftigh gun a chomas? Oir cha toir efai 
comas do neach air bithf dol aftigh gun bhi air atharrach- 
aàb,~air iompacha, air athnuadhacha. 

Seola II. Dean dicheall air fealla ceart agus geur- 
mhothacha fhaotainn air do pheacai. ,, Gus am bi daoine 
fgì agus trom-luchdaichte, air am bioradh nan cridhe, 
's tinn leis a pheaca, cha tig iad ionnfui Chriosd, na 
fhlighe fein, a dh' fhaotainn fois is leigheis ; agus cha. 
mhò dh' fheoruicheas iad le fuim, " Ciod a ni fin r" 
Mat.yCx. 28. Gniomh. \u 37. Mat. ix. 12. Is eigin 
doibh iad fein a mheas nan daoine marbha mun tig iad 
ionnfui Chriosd a dh > fhaotain beatha, Eoìn v. 40. 
Oidheirpich air aa aobhar fìn do pheacaidh air fad a 
chur an ordugh fa d' chomhair ; na biodh eagal ort ara 
faicinn, is deanadh do fpiorad fgrùda geur gam faotainn 
amach, Salm lxxvii. 6. Rannfuich do chridhe 's do 
N chaithe-beatha ; mion-cheafnuich thu fein agus t uile 
fìdighr; Salm cxìx- 59. chum as gu ^£^0^* tu gu foilleir 
. do ftaid. Iar coghna Spioraid De, (agus mothacha air 
do dhoiilefein) oir is i obair-fan gu h araid^do pheacaidh 
ris duit, Eoin xvi, 8. Sgaoil an t iomlan ann lathair 
dp choguis, gun an guil do chridhe 's do. fhuilean. Na 
fguir a dh'sana ftrì ri Dia 's ri t anam fein, gus an eigin 
duit glaodhach amach o iochdar do chridhe mar a rinn 
fear coimhead a phriofuin, <l Ciod a ni mi chum 's gu 
fabhalar mi ? XrtthmL xvi. 30). Chum na criche fo, 

«' 'Smuainicb 



Càiti. IV. Ssola'? gu iornpacha. 131 

".Smuainìch-airlionaireacbd dopheacai." Dh' fhail- 
DÌch cridhe Dhaibbi 1 riuair a fmuainich e air fo, 's a 
thug e faìocar gu raibh a pheacai ni bu lionaire na falt 
a chinn, Sahn xl. 12. Thug fo air ath-chuinge ehur 
afuas arfon iionaireachd trccaire caomha Dhe, Salvi ìi. 
I. Cha'n.'eil a ctiairbhinn mharbh ni's grainea)a le 
cnuimtiibh gluafadacti na tha 'n t anam mi-naomha le 
an-mianr.a falaeh. Tha 'n ceann, an cridhe, nafuilean 
is am beul, gu h iomlan fan dia. Seall air t ais j ciod 
an t aite, no ciod an t am anns nach raibh thu ri peaca ? 
Seall aftigh ; ciod an ceatfa anama no cuirp a th' agad 
nach 'eil air a phuinfeanacha lspeaca ! Ciod an dleafnas 
a rinn thu riabh nach raibh cuid do'n phuinfean fo air 
a mheafga leis ? O, 'cia anmhor a nis an t ainmheach 
t ,am bheil thu, an dèigh bhi ga mheudacha gach mionaid 
do d' bheatha, 's gun a pheigtiin bu Iugha dheth riabh 
air a pa'gheadh ; is gun chomas agad an dràs cuideachd 

_a bheag a dh'.ola dheth ì Seall air truaiil'eachd do na- 
tuir ; feall air mi-ghnathacha do bheatha. Cuimhnich 

..do pheacai dearmaid, do pheacai deanadais, peacai do 
fmuaiute, do bhnathra.. 's do gtiniornhara, peacai t 
oige,."agus t aoife. Na bi cofail ri aon a chaidh roi a 
mhaoin, is air am bheil eagal dol a rannfachadh a leab- 

.hair-cunntais. Leugh teiileas do choguis^gu cùramach: 
ftumai na leabtiraiche fo bhi luath no mall air am fofgla, 
Tai/b. XX. !2. 

«« Smuainich air gach ni tha 'g antromacha do phea- 
cai, gur iad naimhdean Dia do bheatha, 's naimhdean 

beatha 



Bg* SeolaV gu iompacha. Caib. VI. 

beatha t anama • feadh 5 agus naimhde coitcheann a 
chinne-daoin' uile," Cionnus a tha Daiòhidh, Efra, 
Daniel, agus na Leihhltich ag antromachadh am pea- 
caidh, o'n eaf-onoir do Dhia, 's o'n ea-coir ata ìad a' 
deana da lagh' da throcair, ìs do gach rabhadh a thug 
e feachad nan aghai ? Neh. ix. Dan. ix. Efra ix. O, 
'n cron a rinn am peaca fan t faoghal ! Se fo an nam- 
haid a thug afteacb am bas, a fpùill is a thràillich aa. 
ciniìe. daoin', o chuidich an t aibhifteir. is a chladhaich 
ifrinn, Rom. v. i 2. 2 Pead. ii. 4. Eoin viii. 34. Is c 
fo an namhaid tha cur an t faoghail thar a che-ile, tha 
eur ea-sìth eidir an duine 's na creatuirean, eidir duine 
's dui-ne, feadh eidir duine 's e fein ? a' cur a chuirp ann 
aghaidh ananama, na toii ann aghaidh an reufain, na 
h an-miann, ann aghai nacoguis: feadh, ni's meafa na 
fo air fad, a' cur naimhdeis eidir Dia agus an duine, le 
bhi fagail a pheacaich araon fuathach le Dia agus fua- 
thach uime, Sech. xi. 8. O dhuine ! cionr.us a dh 
fheudas a/n peaca bhi co faoin a d' fhuilibh ? Is e fo an 
namhaid a dhoirt fuii Mhic Dej a reic e, a rinn fanoid 
air, a fgiurs e, a chaith file' na eudann, a lot a lamhan 
a reub a thaobh, a bhrùth anam, a bhris a chorp, is 
nach do fguir ga chrà gus 'n do cheangail, gus 'n do dhìr, 
gus 'ndo thairn'ich, gus an do cheus, agus gus an dochuir 
egu nàire foilas e, Ifaì. liii. 4 — 6. So am puinnfean nim- 
heil fw, a tha co laidtr as gu d' rinn aon bhraon deth (a 
thuit air freamh a chinne daoin') an fliochd air fad a 
mhilicadh, Rom. v. 18, 19. So am mort'ear fuilteach 

fin 



Caib IV. Sio'a? gu iompacha. ì 3 3 

fin a mharbh na faidhean, a loifg na fianuifean, a chuir 
gu bas na h abftoil, na priomh-athraiche, 's na h uile 
rigbridh agus uachdarain. Is e fo a fgrios bailtean, a 
.fhluig rioghachdan, is a chuir crioch sir moran chinne- 
nch. Ciod air bhith an ionftrumeint, is e 'm peaca bha 
do ghna ris a mhiìleadh, Rom. vi. 23. Am bheil thu 
fathafd a' faoilfin gur ni faoin e ì Nam biodh Adhamh 
is a (hlioehd air fad air an togail as an uaighibh, ìYan 
cuirp air an carnadh afuas ri ncamh, is gu rannfuichte 
mach ciod am mort'ear an-iochdmhor a bha cionntach 
annsna bhà-'n fo do fhuil ? gheibhte mach gu raibh an 
cionnta gu h iomlan ann an fgèith a pheacai, — Smuain- 
ich alr natur a pheacai gus am bì eagal agus grain aig 
do chridhe dha ; agus fmuainich air uabharrachd agus 
antromacha gach aon do d' pheacai fein : mar tha iad 
ann aghai gach rabhaidh a f huair thu o Dhia, ann 
aghai' t athchuinge fein ann aghai' trocair, ann aghai 
cronuchaidh, ann aghai foluis, ann aghai graidb, ann 
aghai do bhriathra fcin, do gheallaidhean, do rnhoidean, 
agus do chumbnantan, &c. Agair do chridhe gu teann 
arfon nan nithe fo, gus an gabh e naire dheth fein, is 
an trèig e gach barail f haoin a th'aige air f hireantachd 
fein ; Ejra ix. 6. 

*• Smuainich air tcillteannus a pheacai." TÌia e 
glaodhach afuas ri neamh ; tha e 'g iarrui dioghaltais, 
Gen. xviii. 21. Is e dhiol-tuarafdail bas agus damna 5 
tha e tarruing mallachdDHiA airan anamis air achorp, 
Gaì. iii. io. Dcut. xxviii. Tha'n aon is fuaraiche do 
N # 



tz^. Seolai^ gu icmpaoha. Calb. VI. 

d' bhriathra no do d' fmuainttì peacach ga d' lhagail 
buailteach do f heirg is do chorruich fhiorruith anDE 
uik-chumhachdaich, Rom. ii. 8, 9. 7!^?/. xii. 36. O 
mata cia anbharr an t uallach fcirge, cia annbhar an 
cuidrcam mhallachd, is an t ionmhus dioghaltais a tha 
na mllte do mhiltibh peac' a chuir thu an' gnlomh a' 
toilltinn ! Rom. ii. 5. Shì?um, v. 3. O, guidheam 
ert, thoir breith ortfein, mu'n toir Dia breitheanas 01 t, 
1 Ccr. xi. 31. 

4i Smuainich air failchead agus grainealachd a pheacai." 
Tba e duaichni mar ifrinn ; iìor iomhaigh aguo cofias aa 
Aibhiflcir air a tharruing air an anam, 1 Ecin iii. 8, 10. 
Chuìieadh e barrachd oillt ort thu fein fhaicinn ann an 
graìnealachd do natuir, na ge d' f haice' tu 'n t Aibhi- 
iieir. Cha'n 'eil òtrach air bith co falach, cha'n 'cil 
cairbbinn co brèun, no plàigh no loibhre fam bith co 
oillteil ris a pheaea, atin fa bheil thufa ga d aornagain 
fein, is ga d' f hagail ni's graineala lc Dia na dh' f heu- 
das ni air bith fa chruthacha bhi leatfa, Iob xV. 15, 16. 

An gabha tu lofgann a' t uchd ? an tuga tu fpeis di ? 

feuch, ni's graineala na tha fin duitfa tha thufa do 
naomhachd fhior-ghlain De, Mat, xxiii. 33. gus am 
bhei) thu air do ghlana le fcil Iosa, 's le cumhachd grais 
na h ath-ghineamhuinn. 

*t pfciòan na h uile peaca, thoir atre fhonraichte do'n 
dithis fo i- peaca gin, no truaill'eachd natuir, .agus am 
peaca fra ann fan ufa lèat tuiteam." 1. TruaiTeachd 
natuir. h diomhain a bhi gezrra nam mcan^an mur 

x d' 



(Eaib. VI. SèoìaP. gu ìompacha* 135 

d' theid atn freamh a fpionàdh a' bun. Is diomhain a 
bhi taomadh an t fruthain mur d' theid cofg' a chur air 
an tobar. Racha t aithreachas (mar a rinn aithreachas 
Dhaihhi') gu ruig freamh a pheacai, Salni li. 5. Cha 
tig an cridhe 'm feafd gu ftaid cheart gus am bi lan- 
mhothach' aig' air uabharrachd a pheacai ghin. Air 
fo focniich do chridbe ; 's e fo tha gad dheana 
mall gus na h ui!e ni m.uth, agus- foaomai gus na h 
uile do-bh-airt. Rem. vii. 15. 'S e fo tha fgaoile.' 
claon-bhreith, dorchadais, uabhair agus mi-chreideimh 
air feadh t inntin ; naimhdeis, neo-fhuidheachais, ain- 
dheoineachd air feadh do thoile ; mi-mhothacha, 
marrbhead, neo-dhìlfead air feadh do choguis ; agus 
liaigie 's GÌchuimhn , air do mheodhair. Is e fo, ann aoa 
f hacal, a chuir gach aon chuibhle do t anam as a riagh- 
ailt, is a rinn e, 'u àite bht na ionad cònuidh aig naom- 
hachd, na thorr aingideachd is na ifrinn pheacaich, 
Shemn. iii. 6. Is e fo a fhalaich, a thruaill, agus a thug 
mi bhuil as do bhàllaibh : a thionndaidh iad gu bhi nan 
ionftrumeinte do eaiìonracas, agus nan feirbheifich do'n 
pheaca, Rom. vi. 19. Is e fo a lion an ceann le inn- 
leachda faoghalt' agus t-ruallidh, Mic. ii. 1. arrlamh Ic 
irt, Ifìi i. 15. an t fail le fannt is macnus, 2 Pead. 
ii. 14. agus an teanga le puinnfein nimheil, Shcum. iii. 
?- 'S c dh' f hofgail a chluas gu breugan, miodal agus 
cora falach fatach, is a dhruid i 'n aghai teagaifg na bea- 
tha., Secl\ v\i i p, 12. - I§ e dh' fhag do chridhe na 
ionad-deilbh' aimWtis, na thorr aingidheachd, Mat. xv. 
N 2 , • 19. 



136 Seslaì' gu ìo?npacha. Caib. VI. 

l^. air chor as gu bheil- e gun tamh a' bruchda mach 
uilc, 2 Pead. ii. 14. co naturra 's co bitheant' as a chuir- 
eas tobar amach uifge, ler, vi. vii. no thilgeas an fhairge 
fuas a falchar," Ifai. lvii. 20. Agus am bheil thu -fathafd 
toilichte leat fein, is a' faoilfmn gu bheil do chridhe- 
ceart ? O, na fguir gu brath a fmuaineaeh' alr do thru- 
aill'eachd naturra gus an caoi' thu, cofail ri Epbraìm, 
do ftaid, ler. xxxi. i3. is am buail thu air t uchd 
ie naire 's le bròn, mar a rinn-am Publìeanach, Luc* 
xviii. 13. a' gabhail gràin diot fein mar a rinn lob, is 
a' deanadh aithreachais ann duflach agus ann luaithre, 
Iob xiii. 6. 

2. " jSmuainich air a pheàca fin gus am bheil thu 'm 
bitheantas buaikeach, 3gus ann fan ufa na cheile Icat 
tuiteam :" faigh amach na.h uile ni tha ga antromaeha ; 
's leig ria do d* chridhe gach aon bhagra thug Dia na 
aghai. Fograidh aithreachas air falbh gach aon pheaca, 
ach gu fonraichce raaigidh e 'n leannan peacai d' am bi 
barrachd fpèia againn, is bhcir e oidheirp thar gach ni 
ftlr cur as da, Salm kmi» 23. O, -deah dicheal air a 
pheaca fo dheana fuathach ào t anarn, agus dùblaich t 
f haicill agus t oidheirp na aghaidb, . a chionn gur e fo 
tha ,toirt na h eas-onoir is mè do Dhia, 's ga d' chur 
feln fa chunthart is mò cuideachd. 

Seola III. " Thoir oidheirp do ghnà air geur- 
mhothacha bhi aig do chridhe air do thruaighe." Leugh 
a rìs agus a fìs an caibdeil air tboifeach air {o, agus dean 
xnar gu b 9 ann a fcriobhadh air do chridhe. 0, beachd- 

aich 



Caìb. VI. Seokf gu iompada. 137 

aich air do thruaighe gus an glaoclh do chridhe mach 
arfon Chriosd, co durachdach as a dheana duine bhiodh 
ga bhathadh arfon teafairginn. Is eiginn do ^11^001' 
an cunthart f haicinn, agus an tinneas is an truaigh' a 
mhothachainn, air neo 's leigh gu'n mheas nan fuilibh 
Criosd, Mat. ix. 12. Nuair a bhios an cionntach air 
a ruaga le dioghaltair fàla, 's ann an fin a ni e diancha- 
bhag gu cathair na didein. Is eigin do dhaoine bhi air 
an toirt a^dh' ain-deoin ionnfui Chriosd, air neo cha 
treig iad an ionracas feui, is cha tig iad. '3 ann Ie Hor 
eigin agus airc»a bha am mac £ruidhdìl air aontacha gu 
pilleadh, Lue. xv. 16, 17. Am fad as a fhaoileàs Lao- 
dlcca i fcin a bhi beartach agus faibhir, is gun f heum 
air -on ni, cha'n 'eil faod orra ntaith a dheana : is eigin 
di bhi ìan.mhothachail gu bheiì i truagh agus dall agua 
bochd agus lomnochd mu'n gabh i os laimh teachd ionn- 
fni Chriqgd arfon òir agus eudaich agus fabh-ihùl ga/ 
Ugheas, Xaijbr. iii. $7, i3. Air an aobhar fìn cum 
fui!e do chogùis fofgailt' a dh' fhaicinr. do thruaighe co 
fpilteir, is co anmhor as a dh' fheudas tix'. Na tugadh- 
uabhas air bith ort do muiìean a dhruideadh air an t 
fealladh. Is fearr dhuit an tvuaighe tha ftithe' riut 
f haicinrrau dras, na mhothacha na daeigh fo. 

Se ola IV. " Cum do ghna ann a t aife nach ? eil neart 
no innleachd air fcith agad air thu fcin a mabha!a.' , 
Na fmualflxch gu brath g.u dean t urnaigh, do leugha, t 
eifdeachd, t aidmheìl agus do leafachadh, air choi air 
bith do leigheas. Feumai' fcu na nithe fo'ghnathacha 
N 3 gu 



& 



Scola? gn ìompacha. 



Càib. VI. 



gu curamach, ach tha thu caillte mur u' theid thu ni's 
faide, Ro?n. x, 3. Ma leigeas tu do thaice ri ni cir bith 
ach Criosd, dh' fhalbh thu, Gnìomk. iv. 12. Is eigin 
duit cùl.a chur ri d' ghliocas ftin, ri t fhireantachd 
fein, ri d' neart fein, agus thu fein a thijgeil gu h iom- 
lan air Criosd mar a thilgeas fnamhaich' e fein air an 
uiige, air neo cha'n fheud thu bhi a : r do theàmadh. 
Am 'fad as a bhics earbs' aig daoin' afda fein, is a bhios 
iad ri bun as ara fireantachd fein, agus as an deagh oibre, 
cha tig iad air mhodh flanteil ionnfui Chriosd, Luc. 
xviii. 9. PLiI.'ùì. 3. Is.eigin duit f haicinn nach 'eil 
ann ad bhuannachd ach caiidach agus aolacb, nach 'eil 
ad neart ach an-'ainne, 's a t f hireantachd ach òtrach 
agus brotneaga, mu'm fcud co-ehearìgail teann air bith 
a bhi eidir thu fein agus Crìosd, Phìl. iii. 7, 8., 9. 
2 Cor. iii. 5. Jfui. Ixiv. 6. An urr' a cholann mharbh 
cuibhreachan a bhais f huafgla, 's a h eudachmairbh a 
chratha dhith ? ann fin ftuJai'thus thu fein a leigheas, a 
tha marbh am peaca 's aan eaf-aontas, gun ch:imas air 
bith air aon fci; bheis thaitneach a thoirt do d Chruthai'- 
ear ann fan iìaid fm, Rom. viii. 8. Eabh xi. 6. Air an 
aobihar fih nuair a theid thu gu ufriaigh, gu fmuaineach, 
no dleafn?s air bith eile gus a bheil thu air do fheoìadh, 
imich amacli afàd fein, is leig di thaice ri co'nadh an 
Spiora'd, a' cuimhneacha nach ft-ud thu, ann ad neart 
fcin, ni air bith a dheana bhios taitneach le Du. Gid- 
headli na dearmaid uair air bith do dhleafnas agus do 
èhichcall fein. Luldh aig an tobar, agus feith ris an 

Spiorad 



Caib. VI» Siclai' gu hmpnèka, 139 

Spiorad na fhlighe feim— Nuair a bha 'a caillteanach a' 
leugha 's ana an (In a chuir an Spiorad naomh Pkilip da 
ionniui, Gnioink. viii. 28, 29. Nuair a bha na deifcio- 
buil ri urnaigh, caib. ir. 31. nuair a bha Comdius agus 
a chairdean ag eifdeachd, caib x. 44.. 's ann an fin a 
thuirling an Spiorad naomh orra 's a lion e air fad iad. 
Oidheirpich thu fein thoirt fuas do Chriosd ; gnath- 
oidhtirpich urnaigh agus fmuaiiieach ; oidheirpich ib a 
dheana co maith agas \% urr' thu, roìÌe agtìs mìle ùair ; is 
nuair a bhios.tu ri dicheal air do dhleafnas a choiliona 
co maith as a dii' fheuoas tu; ihig Spiorad anTiGHEARN* 
ort, agus cuidichidh e leat an ni fin a dheana nach 'eil 
thu air clior air bich murrach air a dheana le d' neart 
fein, Seanr. i. 23. 

Sìola V. " Airbali cu:r cùl ri t uile pheacai." Ma 
bhtir thu fuas thu fein do chleachduinn aon pheacai tha 
th u cailke, È&m._ vis 57. ls diomhain dnit fuil a bhi 
r.gad ri beatha o Chrtosd ni's lugha no thrcigeas tu 
aingidheachd, 2 Tim.Aì. 19. Treig do pheacaidh air 
neo cha'n f haigh thu trocair, Ssaar y ^%sm. 13. Mur 
bi thu air t f huafgladh o d' pheacai chan fheud tliu bhi 
air do cheàngal ri Criosd. Ma bu mhaith lcat folas 
f haotainn air neamh, na gleidh Delilah ni'sfaide t uchd. 
Is eigin duit do pheacaidh a threigfinn no t anam a chall ; 
rna choiglcas tu uirread as aon.pheaca, bi cinnteach nach 
coigil Dia thufa. Na toiiìch ri leth-fgeul air bit-h a 
ghabhail ; an dara cuid is eigin do d' pheacai bafacha, 
no 's eigin dukfa bafachadh air aa fon, Sa/m kviii. 2 r .. 

m 



140 Swla? gu iompacha* Caib. VF. 

Ma cheadaicheas tu dhult "fein acli aon pheaca, cia fua- 
rach, cia diomhair air bith e 3 ge do thagair thu eigtit, is 
ge d' raibh rhile ìeth-fgcul agad air a fhon, is eigin oo 
bheatha t'anama dioladh arfon beath' a pheacai firì ; 
Efec- xviii. 2 1; agiis baralaich fein mur bi e tuill 's daor 
afr a cheannach ? , 

O pheacaich ! eifd agus thoir fainear : Ma threigeas 
tu do pheacai, bheir Dia dhuit a Mhac. Is nach rnaith 
a mhalairt fo ? Tha mis' a toirt fianuis duit air an là o, 
ma bhafaieheas tu, nach e cion Slanui' ear a . bhi air a 
-dhcafacha 's beatha air a tairgfe dh'uit is coireacb ris, 
ach a chionn gu do roighnich tjhn (leis ni h ludhaìch) 
mort'ear air thoifeach air Slanui'ear, peac' air thoifeach 
air Ck.icsx> ; is gu d' thug thu barrachd fpeis do dhor- 
chadas na do fholus, Eoin iii. 19. Rannfui mata do 
chridhe le coinnlean, mar a rimi na h Iudhaich an Xigr 
hcan ro'n chaifg arion laibhinn : dean dichca'l aìr do 
pheacai fhaotainn amaeh ; imich do d' fheomar uaigneis 
agus- cnuafaich do fhlighe : — Ciod an t oìc a bha mi 
onatbacha ? Ciod an dleafnas a thaobh Dhia air.an 
raibh mrdeana deaimaid ? Ciod am peaca fan raibh mi 
clonntach snn aghai mo choimheavfnaieh ?— -Buail a nìs 
mata na gcthan an' cridhe do pheacaiih amhlui mar 
bhu'm loab ri Abfalom, 2 Sam. xviii. 14. 

IKIa feas air chor airbith ag ambarc air do phèacìa, no 
ga thionnda mar ghreirn milis fui d' theangai, lob xx. 
12. ach tilg amach e mar phuinnfean le fuath agus h h' 
cagal Och ! ciod a bhuannachd a bhcir do pbeacai dhuìt 



Caib. VI. Seo-Un' gti kmpacba. 341 

gu biodh e co cruai leat an cuiteacha ? ni iad miodal 
riut, aclvmarbbaidh iad thu j ni iad gàir* a t eudjinn, 
ach gearraidh iad do fgornan ; ruifgidh iad cloidhe , 
D:-je ann a t aghsidh, is tairngldh iad corruich an Uile- 
chumhachdaich air do ch'eann. Fofglaidh iad ifrina 
air do ihon, is carnaidh iad conna fuas innte chum do 
lofga. Feuch a chroich a dheafu'ch iad fa d' chcmhair ! 
O buin r-iu mar a bhuineadh ri Haffian j fchofr an fgrios 
fin orra feio» a' b aili ieofan a thoirt ortfa : uait iad, 
ceus iad, is biodh Cìucsd amhain na Thsghearn' ort. 
Seola VI. " Dean roghain fhokimnt' agus fhiorruith 
do Dhia, mar do phòrfan agus mar do ihnnas ;" ]J:^Ì 9 
xxvi. 17. Leis gach 'uii' acradh agus urram ad chomas 
aidich an Tighearna mar do Dhia. Cuir an fapghal le 
ghloir, le onoir, le fholas agus le inbhe air an dara iaimh ; 
agus cuir Dia le uile fhochairean is Ie uiie bhuaidhean 
air an laimh eile j 's feuch gu dean thu gu ciallach 
fuidhichte do roghain, Iafl?. xxiy. 15. Gabh t fhois 
amhain an' Dia, Eoin vi. 63. fuidh afios fuidh a fgàile, 
Caìnt. \\. 3. tionndadh a gheaìlaidh agus a bhuaidhean 
a mheith ann aghaidh an t faoghail gu h iomlan. Soc« 
ruich air do chridhe gur leojr am porfan dhuitfa Dia j 
's nach feud thu bhitruagh am fad as a bhios efan agad. 
Gabli cmar do fgiath, agus mar do dhuais anbharr mor. 
Is fearr dhuitfa Dia na aonar na''n faoghal gu h iomlan j 
is air an aflbhar fin dean thu fein lan-thoiliohte ieis. 
Roighnicheadh daoin eile urram agus inbhe 'n tfaoghail, 
ach iarr thufa do flionas ann sn geAn-maith Dhe, f s 

ann 



ig 



142 Seolai' gu iompachj. CaÌb. VI. 

an.ii an dealradh a ghnuis a bhi air a thogail air t anam, 

Salm iv. 6, 7. 

A pheacaich thruaigh !, chlaon thu o Dhia, agus 

bhrofduich thu a chorruich is a chumhachd a t àghai ; 

gidheadh biodh fios agad, à thaobh ro-mhead faibhfei's 

'<■■'■ ■ 
a ghrais, gu bheil e tainHe' bhi' na Dhia dhuit ann 

■ 
an Criosd, 2 Cor. vi. 17, 18. Ciod mata t'ha thu 'g 

ra ns [q? An aill leat an Tighearn' a b,hi na Dhia 

dhuìt ? Ma's àilì, thig ga ionnfui trid Chriosd agus 

gheibh thu e, Eohi xiv. 6". cuir cul ris gach folas,' 

prodhait, agus cliu peacach gam bheil thu ftriochda, 1 

Tef. I 9» tilg M fo as an cathair àgùs cuir gloir Dhia 

fuas ann ad chridhe naa aite. Thoir dha, mar is cubhai 

doDHiAfhaotainn, an b.àttis urnunaich' ann a t aigne, 

ann ad mheas, ann ad rùii, oir cha'n fhuilin^ e ni fam 

bith a chur an' coimeas ris. Rom i. 24. Salm Ixxni. 



25- 

Seola VII. li Gabh ri^s an Tighearn' Iosa, na 

uile oifigibh, 'le uile mhi-ghoireas, mar do Thighearna- 

fa, 's mar do " Shlanui'ear," Air na cumhnanta "fo 

mhain tha Criosd ra fhaotainn. A pheacaich, rinn 

thu thu-fein a fgrios gu buileach ; tha thu bait' ann an 

doimhne truaighe, as nach 'eil thu comafach air thu fe\n 

a theafairgihn ; ach tha Iosa Criosd comafach agus 

lùla' gu cuideacha leat, is gu faor ga thairgle' fein duit, 

Eabh. yiì. 25. Eoin iiì. 36. Cia lionar air bith co' 

pheacaidh, air meud an uabharachd, no airfhad~'s gan 

raibh iad a' cur dragh ort, gidheadh tha maiih'eanas 

ì'ff'us 



C*ib, VI. l Sco!ai r gu fhipacha. 1 43 

a«ms ilaint , agad gu cinnteach ri fhactainn, mur cuir 
thu gu h amaideach cul ris an tairofe fo tha mis , ann 
ainm Dhia toirt feaehad dhuit. Tha 'n Tighearn' Ios' 
ag iarrui ort feailtuinn aiifan is a bhi air do fhabhala, 
Jfai. xlv. 22. •* tcachd da i-onufui-fan, is nach cuir e 
air chor air bith cùl riut," Eoin vi. 37. feadh, tha e 
guidhc'* ort a bhi rei' ris, 2 Cor. v. 20. Tha e glaodhach 
anns na fraidi.bh, tha e bualadh aig do dhorùs, a' furail 
ort gaohail ris, agus do bheath' a chaitheadh maille ris, 
Scanr. 20. Taijb. iii. 20. Ma bhafaicheas tu, is ann 
a chionn nach b' aill leat te*achd do ionnfui-fan arfon 
beatha, Eoin v. 40. 

A bls gabh an Slanui'ear fo th' air a thairgfe' dhuit, 

is tha thu air do dheana fuas gu fiorruith ; a nis thoir 

do thoil afuas da, 's cha'n urr' an faoghal gu h iomlan 

ur fgarachdainn. Na feas amach arfon gu bheil thu 

neo-airi' ; tha mis' ag innfe' dhuit nach 'eìl ni fan t 

faaghal is urra do fgrios mur 'cil thu neo-thoileach. 

Labhair mata ; am bheil thu deonach bhi air do chean- 

gal ri Criosd ? am bheil ihu toileach gabhaìl leis anns 

gaeh aon daimh agus dreuchd, 1 mar do Righ, mar do 

Shagart, agus mar t Fhaidh ? An àill k-at e cuideachd 

leis gach uiie mhi-ghoireas agus dhocair a dh' f heudas 

a bhi na dheigh ? Na gabh Criosd k builk-tuairmeis; 

ach fuidh afios ann toifeach agus cunnt an cofdus. Am 

bheil thu toikach gach ni th' agad a thilge' fios aig a 

chofaibh ? am bheil thu toikach dol roi' gach aon chun- 

thart 



144- Seola? gu ìompacha. Caib. VI. 

thart air a mon agus maille ris ? am bhell thu toileach 
do chranncnar a bhi maille ris, ciod air bhith a thach- 
ras ? am bheil thu toileach " thu fein aicheadh, do 
chrann-ceufai' thogaiì, àgus efan a leantuinn }"- Am 
bheil thu toileach gu fuidhichte, gu faor, agus gu dain- 
geann dlù-lcantuinn ns anns na h uile flaid, agus ann$ 
na h uile am ? Ma 's e 's gu bheil, m' anams' arfon t 
anama-fa, nach d' theid thu gu fiorruith am mugha, 
ach gu bheil thu air t aifeag o bhas gu beatha, Eoin 
iii. 16. So a chùis ris a bheil do mlainte gu h araid 
ann earbfa, thu bhi ann an cumhnanta daingeann mar 
fo ri Iosa Criosb; agus air ann aobhar fin ma tba gradh 
agad dhuit fein, feuch gu bi thu diìeas do Dhia ague 
do t anam fein fa ghnothach fo. 

Seola VIII. " Thoir fuas t uile chumhachd, t uile 
cheatfai, is thu fein gu h iomlan, dhafan." Cofail 
riufan a "Thugeadhon iad fein do'n Tighearna, 2 
Cor. viii. 5. " Thugaibh ur cuirp nam u beo-iobairt 
fuas doDHiA," Rom. xii. 1. Tha'n Tighearn' ag 
iarrui, cha'n e ur cuid, ach fibh fein. Air an aobhar 
fin thoir fuas dhafan do chorp le uile bhallaibh, a^us t 
anam-leuile cheatfai, a churn as gu biodh efan air a 
ghlorachadh ann ad chorp agus ann ad fpiorad, oir 
buinidh iad araon dhafan, 1 Cor. vi. 20. 

A ris : is eigin duit gach ni bhuineas duit fan t faog- 
bal a thoirt fues dafan. Ma ghleidheas tu ni fam bith 
air ais o Chriosd, ni fin do mhille', Luc. xiv. 33. 
Mur treig thu na h uile nithe (an' rùn is an' deafacha 

dè 



Carb. VI. SìqÌci? gu iompacha; , 145 

do chridhe) cha 'n fheud. thu bhi d' dheifciobul dafan. 
Is eigin duit fuath thoirt do t athair agus do d' mhathair, 
agus do d' bheatha fein cuideachd, ann an coimcaa rifan, 
agus co fad as a fheafas iad na aghai, Mat. x. 37. Luc* 
xiv. 2 6, &c. Ann aon fhacai, is eigin duit thu fìin 
thoirt fuas da f 's gach ni tha. agad, gun a bheag a 
chumail air ais, air neo cha'n fheud thu cuid fam bitk 
a bhi agad annfan. 

Seola IX. <« Dean roghainn do lagh is do aitheanta 
Chriosd mar riaghailt do fmuainte, do bhriathra 's do 
gniomhara," Sa/m cxix. 30. 'S i fo roghainn gach 
neach a bhios air f hior-iomprtcliadh : ach an' fo, feu- 
mai tu na tri nithe fo thoirt fainear. 

1. li Is eigin duit an rioghneachadh air fad." Cha'a 
f heud thu gu bràth dol do neamh le bhi toirt umhlachd 
amhain do chuid diu' : leugh Salm cxix. 6, 128, 160. 
Eftc. xviii. 21. Na faoile , neach air- bith gur leor a 
chuid is ea-truime, 's is ufa dheana do aitheanta Dhia 
thoirt fai-near, is na dleafnais fm tha draghail, no cofdail, 
no mi thaitneach le'r natur a leige' feachad. Feumai 
tu an t iomhn diu' gbabhaii, air neo gun bheag idir. 
An duin' a bhios air f hior-iompacha, ge d' raibb an 
f haicill is mò air mu na dleafnais is cuidrirniche, gidh- 
eadh tha fuim aig a choguis cuideachd do na peacaidh 
Ì5 lugha, 's do gach aon d-Icafnas, Salm cxix. 6, 113« 
Mat. xxiii. 23. 

2. Cha'n e mhain gu feum thu 'n coimhead gu h iom- 

lan, ach mar an ceadna " anns gach aon am j" ann do- 

O cair 



*4^ Seoia? gu iompacha. •;' Cai'ò. VI. 

cair is ann focair ; am fiiuch k ann tioram. Tha 'm 
fior iompachan tulchuifeach na fhlighe, feafaidh e daing- 
eann aig a roghainn, cha tionndaidh e chul-'aobh ris a 
ghaoìth, is cha ghabh e cleachduinn an t faoghairarfon 
a chreideimh. " Ghreimich mi ri d' theifteas ; coimh- 
eadai mi do reachd gu bràth gu crich mo (haoghaih 
Ghabh mi t aitheanta mar 'm oighreachd gu fiorruith <; 
bheir mi do ghna fainear do fiatuifean," Salm cxix, 3 (, 
33, 44, 93, 111,117. A nis cha'n ann gu faoin a dh' 
f heumas tu fo a chur romhad, ach gu fuidhichte 's gu 
daingeann. Thuirt am mac eaf-umhal " Theid mi, 
Thighearna," ach cha deachaidh e, Mat. xxi. 30. Bu 
mhaith a gheall iadfan a thubhairt, " Gach ni labhras 
an Tighearn* ar Dia riutfa, ni finne e." Agus theaga 
ru raibh an run a reir an aidmheil ; ach nuair a thainig 
a chùis gu ait' a deuchainn, bha e foilleir nach raibh an 
cridhe togarrach gu dheana mar a gheall iad, Deut. v. 
27, 29. 

3. " Thoir fainear na dleafnais araid fin is mò tha 'n 
aghai dc chridhe, 's na peacaidh araid fin d'am mò do 
fpeis ; agus feuch am bheil do chridhe leagta ris a cheud 
chuid a dheana, *s a chiud eii 51 a fheachna. ,, Ciod tha 
thu J g ra ri d ? leannan peacai ; ri d' phe?.ca prodhaittach ? 
Ciod tha thu 'g 1 à ri dieafnais chofdail, chunthàrtach, 
agus fhearbh do 'd natur ? Ma tha thu ftad ann fo, is nach 
eil thu cur romhad, le gras Dhia. an f heoil aicheadh is 
dol air t aghai, tha do chridhe fathafd mi-f hallain agus 
cealgach, Saim xviii 23. agus cxix. 6. 

Seo la 



"Caib. VI. Seelai* git iombacha. 1 47 

Seola X. (i Thoir faicill nach cuir thu dàil ann a 
t iosipacha, 's gu cuir thu mu tbiomchioì gu grad agus 
gu dùracbdach. ,, " Rinn rni deitir, is cha d' rinn mi 
maille," arf* Daibki\ Saim cxix. 60. Cuimhnich le 
ball-chrith air ftaid nan òighean amaideach n3ch d' 
thainig gu& an raibh dorus na trocair air a dhruideadh, 
Mat. xxv. 1 1. agus air Fe!/cx a chuir Pol air falbh gu 
am eile, nach deachai riamh a dheonacha dha, Gniomh. 
xxiv. 25. O thig aftigh, am feadh a theirear ris an 
dìugb, eagal gu bi na nithe fin a bhuineas do d' ftiìth air 
am falach gu fiorruith o d* ihuiIeHn." An dràs tha 
troccùr a' fuirgheadh ort ; an dràs tha Criosd a' fèithe' 
gu bhi grafmhor dhuit, agus Spiorad Dhia ri 2cà riut : 
an dras thà coguis ga d' bhvofdacha : an dràs tha am 
rnarga' fofgailte 's feudai tu ola f haotainn ri cheannach : 
an dras tha Criosd air a cliur gu faor ann a d tha-irgfe. 
O grad dbean greim air cuire na trocair. O ! gabh ris 
an dras ma b' aill leat a dheana gu fiorruith. Ma chui- 
reas tu cul ris a chuire fo, feudai Dia mionnacha na 
f heirg nach blais thu gu brath d'a fhuipeir, Luc, 
xiv. 24. 

Seola XI. " Feith gu coinnfeafach air an f hocal, 
mar mhcadhon £ .lòmpstèbai,^ Sheum. i. 18, 19. 1 Cor. 
iv. 15. Feùh, tha mi 'g rà, cha'n ann amhain gu 
bitheant', ach gu coinnfeafach ; le togra, rùn, dòchas 
egus £ughair gu bi tha air t iompacha leis. Do gach 
'aon fearmoin bu choir dhuit dol le leithid fo do fmuainte ; 
" O s iha dpchas agàm gu d' thig Dia nis afleach ; tha 
O 2 , dochas 



H 8 Seolaì* gu ìompaeha* Caib. VI. 

dochas agam gur e 'n diugh an t am, gur e fo an duine 
leis an toir Dia dhatliigh mi." Nuair tha thu teachd 
ionnfuidh orduighean, tog do chridhe fuas mar fo ri 
Dia; " A Thighearna, gu ma h i foant fabaide, 
gu ma h e fo an t am fam faigh mife gras gu r«* ath- 
nuadhacha. biodh e air a rà, gu raibh air an la fo. 
neach air a bhreith dhuitfa !" 

Seola XII. " Aontaich leis an Spiorad fan uair an 
toifieh e ìi oibreacbadh air do chridhe." Nuair a thòi- 
ficheas e ri d' pheacai is ri d' ftaid a leige' ris duit, Q 
feuch nach caifg thu e ; ach oibrich maille ris, agus guidh 
air Dia an geur-mhothacha fo thoirt air aghaidh a chunv 
iompachai. " Na mùch an Spiorad," i Teff. 5. 19. 
Na cuir doìlghìos air bhith, no bacadh air. Feuch nach 
caifg thu oibreacha, no geur-mhothacha, le droch cuid* 
eachd no le dàmhair ghnothaiche faogbalta. Nuair a 
mhothaicheas tu trioblaid air bith ort fein arfon peacai, 
no eaga! air bith mu thiomchiol do ftaid fhiorruith, guidb 
air Dia nach dealuich iad {q gu bralh ri d' choguis, 
gus an tarruing iad air falbh do chridhe gu buileach o 
pheaca, 's an toir iad thairis e dh' ionnfui Chriosd. 
Abair ris,, "AThigheaìna, gabh air t aghai l.e t 
obair, agus na fguir na meadhon. Ma tha thu faicinn 
nach ? eil mife fathafd air mo lot gu leor, is nach 'eil mi 
fui hhrille-cndhe gu leor arfòn mo pheacai, lot rni, 
Thighearna, ni's doimhne ; ruig iochdar mo thraaiU'* 
cachd^ agus claoi gu tur mo pheacai." Mar fo thoir 



<£aib. VI. òeolai' gu hmpacha* 149 

fchu fcin afuas do oibreachadh an Spioraid, agus fgaoil 
do fhiuii a ghlacail a ghaoithe. 

Seola Xllf. M Cleachd urnaigh dhùrachdach ri 
Dia, gu curamach agus gu coilionta." An ti nach 'eil 
ri urnaigh, cha'n 'eii ann ach peacach mi-naomh aingidh, 
Iob xv. 4. is an ti nach.'eil coiliont' ann an urnaigh, 
cha'n 'eil ann ach cealgair, Iob xxvii. 10. Is e aon do 
na ceud nithe fam bheiì iompacha foilleir, gu cuir e 
daoine jni urnai?h, Gniomh. ix. 1 1. Air an aobhar fin 

O O ' 

cuir thufa mu thiomchiol an dleafnais fo : na kig le la- 
tha dol tharad anns nach cuir tbu thaoibh cail-eigtn do 
u'me, moch agus an-moch, arfon aora fuidhicht , agu* 
foleimnt' a thoirt do Dhja ann an uaigneas. Air aa 
doigh cheadna gach aon latha, gairm do theaghlach le 
cheìle gu coiiicnta, gu aora thoiit do Dhia n.aiìle riut. 
Mo thruaighe thufa ma gheibhear do theaghlach-fa 'n 
aire' nan teaghlaiche .fin nach 'eil a' gairm aìr Dia, 
_ Ier. x. 25. Ach cuimhnich nach ruig crabha fuar agus 
marbh leth an rathaid gu neamh. Bi durachdach agus 
dian-Ieantuinneach. Bheir dian-leanmhuin agus ftrìdh, 
amach buaidh ; ach as eugais £0 cha toir thu gu bràlh 
amach roighachd neimh, Mat. xi. 1 2. Feumai cu cru- 
ai-fpairn a dheana gu dol afteach, Luc, xiii. 24. agus 
gleachd Ie deoir agus 3th-churfige, cofail n Iacob, ma b' 
a'fllleat gu racha tu air falbh le beannacba, Ger,\ xxxii. 
24. le Hq[. xii. 4. As eugais gràis, tha thugu fionuith 
caillte, 's air an aobhar fin is eigin duit cur ma thiom- 
thiol, agus a chur rornhad nach gabh thu diultadh. 
O 3 An 



- , . .-'--■'".'■,■- 

} 5° Seoiat 1 gu hmpacha, Caib. VL' 

An duin.e fin tha lcagta ris fo f haotainn, d' an cainnt, , 
;«. Js eigin domh gràs f haotainn, is gu brath cha fguir- 
mi gus am faigh mi e ; iarrui mi, feithi mi, gleachdai 
mi ri Dia 's ri m' chridhe fein, gus an dean e m' ath- 
nuadhacha le cumhachd a ghrais :" — is e fo an duinc 
th' air an rathad dhireach gu gras f haotainn. 

Seola XIV. <s Treig do dhroch chuideachd, Seanr. 
ik} 6. ag«8 feachainn gach aobhar agus cion-f ath peacai," 
Sèarif, xxiii. 31. Cha phill thu gu bràth o pheaca gua 
an feachainn thu gach flighe 's gach buaire tha ga d' 
tharruing d'a ionnfui. Gu bràth gus an àichei' thu 
thu-fein an fhad fo, cha bhi siìil agam ri t iompacha. 
Ma bhios tu ri cluich' air a bhruaich, is a' cur do chois 
ann am beul an rib, theid t anam gu cinnteach a ghlaca. 
Nuair a bheir freafdal Dia finn ann luib buairi' nach ò' 
urra fìnn a fncachna, feudai fùil a bhi againn ri coghnadh 
araid, ann an gnathacha nam meadhona : ach nuair.a 
bhuaireas finn Dia, le ruith d'ar deoin am builfgean 
cunthairt, cha'n 'til e gealltuinn na leithid fin do bhu- 
aire gu cam e fuas finn. Agus do na h uiie buaire, 
cha mhor gu bheil aon air bhlth is cunthartaiche 's is 
meafa na droch cuideachd. O cia tric a mhilleadh leis 
fo a mhuinntir a b' fhearr coflas ! O na h anama, na 
teaghlaiche, na h oighreachda, 's na bailtean a chaidh a 
mhille' leis fo ! cia lion peacach truagh, bha^air an duf- 
ga 's air an foillfeacha, dircach uìla' gus an t Aibhifteir 
a threigfìnn, is an deigh an cas a fhaoradh as a rib ; ach 
a bha na dheigh fis air fad air an tarruiag air an ais, 

agus 



Caib. VI. Seola? gu iomfacha. 151 

agus air an.deana nan cloinn do ifrinn feachd uaire' nis 
mo na bha iad roimhe? Ann aon f hacal, cha'n r eilearb3* 
air bhith agam afad, ni's lugha na chrathas tu dhiot do 
dhroch chuideachd. Tha Criosd ag rà riut mar thuirt 
eaon uair ann feadh eile, " Ma tha thu g am iarrui-fa, 
leig leo fm falbh," E§in xxiii. 8. Ris fo tha t anara 
ann earbfa ; treig iad fm, air neo cha'n f heud thu bhi 
beo, Seanr. i%, 6. Am bi thu ni 's meafa na r à t ain- 
mhidh, gu ruithe' tu air t aghai 's tu faicinn an Tìgh- 
earna le cloidhe' ruifgte fan t flighe ? Aireanih xxii. $1* 
Biodh na brìathra fo air am buala gu domhain air do 
choguis, Sgriosar companach nan amadan, Seanr. 
xiii. 20. Labhair Dia fo, agus co bhacas e? 'S an 
ìuith thus' an' comhair do chinn gu leir-fgrios, ann diagh 
do Dhia coiìion tabha thoirt duit ? Ma dh' atharraich- 
eas Dia 'm feafd do chridhe, chìtear e o mhùtha do 
chuideachd. O, faathaich agus feachainn an flochd a 
fniuig coilion mìle anam afios gu truaighe. Biaidh e 
cruaidh ort gun amharus dol as ; biaidh do chompanaich 
'ri fanoid air do chrabha, 's ag oidheirpeacha do liona le 
fuath ann aghai diadhachd ; mar ni mi-fholafach agus 
tuirfeacm Gnathaichidh iad gach mjodal agus mealla 
nan innleachd ; ach cuimhnich thufa rabhadh an Spior- 
aid naoimh : «* A mhic, ma bhrofduicheas, peacaich 
thu, na h aontuich leo : ma their iad riut, Thig ieinne, 
tilg do chrannchar afteach nar meafg : na h imich ann 
fan t flighe maille riu ; cum do chas air a h ais o'n càfan ; 
feachainn e, na fiubfeail ann, pilìuaithe, agus imichrom- 

had 



ij* Argumeinte guiompachd. Caih. VII. 

had i oìr tha flighe nan aingidh mar dhorchadas, cha'n 
'eil fios aca ciod tha toirt tuifii dhoibh : tha iad a' 
luidhe 'm plaid arfon fala, 's a' luidhe' 'n uaigneas ar- 
fon an anama fein," Seanr. i. ìo — 18. sgus iv. 14 — 
19. 

Mar fo dh' innis mi dhuit ciod is eigin duit a dheana 
chu.n bhi air do fhabhala. Nach toirgu gcill do ghuth 
an Tighearna ì nach eirigh thu 's nach cuir thu -mu 
thiomchioT n3 h oibre? O dhuine, ciod am freagra bheir 
thu feachad, no cicd àn leth-fgeul a bhios agad, ma 
bhafaicheas tu ie h aingealtachd air a cheann mu dheire, 
'n diaigjb dauit eolas fhao ; :ainn air fiip-he na beatha ! 
Cha'n 'eii eagal orm gu d' theid thu air feacharan, mur 
dean do neo-churara agus do leifg fein do mhille', le 
dearmad a dheanadh air na meadhona fin a chaidh co 
foilieir *a fneola dhuit. Duifg mata, C lurndaire, 's 
leig air t obair ; toifich agus bi deanamh, is bithidh an 
Tighearna maille riut. 

C A I B. VIL 

Ann fa bheil Argumeìnis gu Io?;-ipaeha. 

GE d' bu leor na cha'dh a chur an ceill cheana, mu 
thiomchiol fe'umaìachd an io??ip>:chaidh> agus 
truaighs na muinntir neo-io??ipaichte, gu thoirt air 
creatuir reufant' air bith cur mu thiomcbiolgrad plulle' 
ri Dia, gidhcadh o'n tha fios agam gu bheii cridhe 'n 
cSuine co aingidh agus do-ìubai ? mheas mi iomchui cuid 

arg.umein.te 



Gàib.VIt. Argumeinis gu ìompacha* ijj 

argumeinte gu icmpaeha, thoirt feachad ann deigh narrt 
meadhona ? s nan feolai* a chaidh ainmeacha cheana. 

fi A Thìghearna, na treig mi nis ann am oidheirp 
dheireannaichl mara anam air bith aleugh gu nuige fo, 
's nach d' fhuair fathafd mothacha ; 'nis aTHiGHEAR- 
na, dean greim air agus dean t obair. A nis glac a 
chridhe 's dean flrì ris, gus an abair e Thug thu bua/dh, 
tir h ireife thu na tmjk. — A Thighearna, nach d' 
rinn thu dhiomfa iafgair dhaoiue, agus fhaoithrich mi 
fad na h uine, 's cha do ghlac mi bheag. Och ! gu 
caithinn mo fpionna gun ni airbith do bhuannachd ! A 
nis nuairtha mi toirt na h urchair mu dheire, fèas thus 
aTHiGHEARNA' Io3A, air an traigh, agus feol dhoinh 
cionnus- agus c' ait' ann fgàoil mi mo lion. Ciùdich 
leam na h anama fin air a bheii mt 'n tòir a chuartacha 
le argumeinte, co laidir 's nach feud iad dol as. A nis, 
a Thighearna, thoir dhomh moran anama, nis thoir 
dhomh tarruing phailt ! O Thighearna Dhia ; cuim- 
hnich orm, guidheam ort, agus neartuich mi acli an aon 
uair fo, O mo Dhia !" 

O cia lionar na h argume'tnte dh' fheddainn a ghnath- 
acha fa ghnothach fo . ? Ma tha gliacas air bith fan t 
faoghal, is e fo e, aithreachas a dheana 's teachd ?iteach: 
ma tha ni air bith ceart ; ma tha ni air bith reufanta, 's 
e fo e : 's ma tha nì fam bith ann fan t faogual, a th-a 
cuthaich auus amaideach agus mi-rcufanta, 's e thu bhi 
dol aìr t aghaidb ann ad Jìaìd neo-iotvpaichte. Guidheam 
•rt mata, mur bu mhaith leat thn fein a fgrios gu toileil, 

_ . fuidh 



154 Argumeinie guiompacha. Caib. VII. 

fuidh afios, agus cuidrimich, leis na chaidh a ra chaidh 
8 ra cheana, na h argumeinte fo ìeanas. 

i. " Tha 'n Dia chruthaich thu gu reghafmhor a' 
toirt cuiri' dhuit." 

({.) " Tha a natur iochdmhor agus trocaireach ga 
d' chuireadb," O cia iochdmhor agus teo-chridheach 
Dia ; cia pailt, ofcionn a bheag air bith is urr*a finn' a 
fmuainteach, a throcair ! Tha" i ni's airde na neamh, 
ciod a dh' fheudas finrie dheana ? ni "s doimhne na if- 
rinn, ciod a dh' fheudas lìnne thuigfnm ? Iob xi. 7, 8, 
9. " Tha e lan do iochd agus do g'h.as ? fad-fhulan- 
gach, agus faibhir an' trocair. ' Salm ixxxvi. 15. Nach 
laidir an argumeint fo gu peacaicn a tharruing do ionnfui? 
•* Piliibh ris an Tighe,arna ar Dia oir tha e iochdmhor 
agus trocaireach, mali a caum fairge, agus fiibhir ann- 
an giàs." " Co an Dia is cofaiì riutfa, a inhaithea* 
aingidheachd ?" Mic. vii. i 8. — O pheacacha, faicibh 
ciod an Dia ris a bheil ur ghnothach : ma s è 'sgu dean 
frbhs' ach piiie', " piUidh cfan a ris agus ni e ioch& 
oirbh : ceannfuichidh e ùr n eaf-aontais, agus tilgidh e 
ur peacaidh ann an doimìine na fairge," rarin 19. 
Piliibh riumfa, arfaTiGHEARNA nam feart, agus pilìidh 
mife ribhfa," Mal. iii. 7. Secb. ì. 3. Cha'n e idir 
meud na baralach a th' aig peacaich atr trocair D-hia 
tha gam milleadh, ach gu bhcli iad dio-chuimhneaeh. 
air a cheartas, agus earbfach a trocair air (heol nach 'eii 
1 air a gealltuinn. Ge d' tha throcair ofciònn fmuainte, 
JfaL\v. 9. m©r, j. GhrQit,. sxi. 13. lieoaih-or, N.eh. ix. 



Caib. VII. Arguwehite gu ìompacha. 155 . 

19. caomb, Sahn xxv. 6. clnnteach, IfaLlf. 3. fior- 
ruith, &z/*» ciii. 17. Ifaì. liv. 8. ghe-ibh thufa còir air 
an iomlan, mas e 's gu piìl thu — Am bheil thu toileach 
teachd afteach màta ? Feuch, chuir Dia uabhafan a 
thaoibh r chuir e fuas cathair thrccair, tha e sìneauh 
amach flait-fhuaicheantais a (hith : bean d'i agus bi beo. 
An deanadh duine trocaireach a namhaid a mharbhadh, 
àgtu e na luidhe' aig a chafaibh, ag aideachadh a 
chionnta, y s a' giiidhe' trocair ? Nach lugha gu mor a 
ni Dia nan gras ? — Cuimhnich ciod e ainm, Exod. 
xxxiv. 7. agus fiosrachà nad naomh, Neb. ix. 17. 

(2.) " Tha na h uile gairm agus gealla folafach a 
tha e toirt duit ga d'chuireadh." O cia durachdach tha 
throcair ga d' leantuinn ! cia teann, cia togarach tha i 
'n tòir ort ! "Pill, Ifrael chùl-flcamhnach, ars' an 
T'ighearna, agus cha toir mis' air mo chorruich 
tniteam ort ; cir tha mi trocaireach ars' an Tig- 
hearna, 's cha ghiei mi gu fiorrurth mo chorruich; 
amhain aidich do chionnta. Pillibh, O chlann chùl- 
fkamhnach, ars' an Tìghearna, oir tha mife pòfda 
ribh ; pillibb, agus leighifì' mis' ur cul fleamhnachai'" 
ler. iii. 11 — 14, 22.. " Mar is beo mi, ars' an Tig- 
'hearnaDiA, cha'n 'eil tlachd agamsamhas an aingidh, 
ach is i mo roghainn gu pillcadh e o fhlighe, 's gu biodhr 
e beo. Piiìibh, -piliibh o'r droch {hjighibh, oir ciod 
uirne bhafaicheas fibh, thigh Ifrael ?" Efec. xxxiiL 
1 1. " Ma phiìleas an t aingidh ò uile pheacaidh a chuir 
e h\ gniomh, is-gu coirnheid e mo reachdfa uile, J s gu 

dean 



156 Argwhthite gu iompach*. Caib. VIL 

dcan e an fini n a tha dleafnach agus ceart, bxthidh e 
gun amharus beo, cha'n f haigh e bas. Cha toirear 
zomra ris air uile pheacaidh a chuir e 'n gniomh : .na 
fhireantachd a rion e, bithidh e beo. Piliibh, agus 
tiondaibh o'r pcacaij 's mar fin cha dean aingidheachd 
vvr fgrios. Cuiribh air falbh ur n uile pheacaidh, is 
deanuibh dhuibh fein cridhe nuadh agus fpiorad nuadh, 
oir ciod uime bhafaicheas fibh, O thigh Ifrael, oir 
eha'n 'eil tlachd agams' am bas an neach a bìiafaicheas, 
ars' an Tighearna Dia, air an aobhar fin piilibh 
f>bh fein, agus bithibh beo." E/ec. xviii. 21, 23. 3C — < 

3 2 - 
O cia trocaireach na briathra f o ! guth Dhia, agus 

cha'u e guth duiue ! Cha'n e fo bèus daoine, gu'n iar- 
radh, an t uachdaran an' deigh na traill' a chuir corruich 
air. O gun eifde' tufa 'n diugh a ghuth, nuair tha 
e ga d' leantuinn agus a' furail trocair ort ! 

2. " Tha geatai neimh air am fofgla dhuit, is na 
•doirfc fiorruith air an fgaoile' gu fairfmg, a chum as gu 
feuda' tu dol afteach do rioghachd Dhe." Tha Cri- 
osd a nis a' labhairt riut mat a rinn Iefebel vì Ahab t 
" Eirigh agus gabh feilbh," 1 Righ. xxi. 15. Gabh 
fcalla do ghloir an t faoghail eile mar tha i air a leige' 
ris ann fan t foifgeul, dirich Pi/gah, fliabh nan geallaid- 
hean, is tog fuas do fhuil gu deas is gu tuath, gu 'n ear 
is gu *n iar, agus faic am fearann maith iln tha 'n taobh 
thall do Iorda?i, 's an fliabh maith fin ; feuch pharra* 
De, air uifgeacha le rfuthaibh gloire. Eirigh, agus 

innfe 



Caib. VII. Argumeinte gu hmpacka.^ 15 j 

imich feadh an f hearainn, air f had agus air a leud, oir 
am fearann a tha thu faicinn, bheir Dia gu forruith 
dhuit e, mas e 's gu pill thu, Gen. xiii. 14, 15, 17. 
Ceadaich dhomh a rà riut, mar thuirt Pol ri Agrippa, 
" Am bheil thu creidfinn nam Faidhean ?" Ma tha thu 
do rìreadh a' crcidiìnn, dean ach fealla ghabhail do *' na 
nithe gloirmhor fm a th' air an labhairt mu tniomchiol 
cathair an De bheo." Salm IxXxvii. 3. is biodh fìos 
agad gu bheil iad fin ulle 'n fo air an tairgfe' chuit an' 
ainm Dhia : co cinnteach as is beo Dia, buinidh iad 
gu forruith dhuitfa, ma phiileas tu 's ma bhios tu air t 
iompacha. 

Feuch a chathair fin aig a bheil gloirmar fliolus, agus 
Dia mar theampul ! Feuch a geatai fgaoilte, 's gach 
aon a faotainn cuiri' gu faor gu dol afteach ! ■'« O ama- 
dana, is mall-chridheach gu creidfinn !" an cuir fibh 
cùl ri gloir fhorruith ? an diult fibh dol afteach gu phar- 
ra's, nuair tha'n cloidhe' lafrach iin a chuireadh aon uair 
gu'r cumail amach, an' dràs, margub'ann, ga'r niom- 
ain aftigh? tyla dhinltas, an dara cuid cha'n 'eil creid- 
eamh agaibh, air neo cha'n 'ei! ciall agaibh. 

Nach dean fibh ach aire thoirt do na nithe fin, a th? 
air an tairgfe*" dhuibh : " rioghachd gloire," 1 Tejf. ii. 
12. " rioghachd sìth," Rom xiv. 17. " rioghachd fhior- 
ruith," 2 Pead. i. 1 r. O rioghachd bheannuichte gun 
amharus ! an fo gabhai tu cònuidh; ann fo rbghlai tu gu 
fìorruith, agus cfciri Dia thu d' fhuidhe' air ri-chatbair 
gloire, Mat. xix. 28. Cuiridh e lelaimh fein crùn rioghail 

P - air 



158 . Jr^u.^Uite gu kmpacha. Caib. VII. 

air do cheann, is cha'n e crùa fgithich ; oir snn fan aite 
fm cha bhi peaca, 's ni mò bhios fulangas, Taifo, xxi. 
27.~agus xsiii. 3 — 5. "Cha'n e crùn òir (oir chabhi meas 
air bith air fo fan là fin,) ach " crùn beatha," Sfieùm, i. 
12. " crùn fireantachd," 2 Tim. iv. 8. n crùn gloire," 
I Pead. v. 4. feadh, " cuiri tu umad gloir mar thrufgan," 
1 Cor. xv. 43. agus " dealrui tu mar a ghrian fna fpeur- 
aibh, ann an gloir t AtMar," -Mntt. xiii. 43. Amhairc 
a nis àir do^cholainn ghraineil, air a chrèi fin a bhios na 
lòn do na daclaibh': biaidh a cheart fheoil, a cheart 
chrc fo ni's dealruiche na na reultan, Dan. xii. 3 — Ann 
; th-ghairid, biaidh tu air do dheana " cofail ri Aingle 
Dhe," Luc- xx. 36. agus " dearcai tu air a ghnùif-fàn 
aun am fireantachd," Salm xvn. 15. Amhairc a nis 
ann taobh aitigh dhiot, agus innis domh, Am bheil thu 
fathafd a' creidfinn ? Mur 'eil, is eigin do d' choguis 
a rà gur an-crcìdeach thu, oir is e fo Focal Ds. 

Ach ma their thu gu bheil thu creidfinn, innis domh~ 
nis, ciod e do riìn. An gabh thu ris an ni fo tha d' 
thairgfe mar do fhonas ? An cuir thu cul ri d' phrod- 
■hait pheacaich, ri d' fholas toirmifgt' ? An faìtair thu 
air urram an t faoghail % an fpion thu thu-fein a' gla- 
caibh do fliolajs ? Am bheil thu toileach gabhail ri 
raafla 's ri bochduinn, ma tharlas iad ort ann fan t flighe 
gu neamh, agus Criosd a leantuinn le caithe-beatha 
ìriofal agus fein-aich'eil ? Ma tha, k ìeafcs' -an t iom* 
ian, agus is leat e gu fiorruith. 

Nach 



Caib. VII. Argitmsinte gu iompacha. 159 

Nach gloirmhor mata na bheil ad thairgfe ? Nach 
airidh air damnadh efan a theid air aghai 's a bhafaicheas. 
nuair tha fo uil' aig' arfon a thogail ? An gabh thu Dia 
air f hacal ? An leig thu uait do ghreim do'n t faoghal, 
an glan thu do lamhan o 'n pheaca, 's an dean thu greim 
air a bheatha mhairtheannaich ? Mur dean, innfeadh 
_do choguis duit mur 'eil thu air dhiobhail ceille, nuair 
tha thu deana dearmaid air roghainn co maith, leis am 
feuda tu bhi fona gu fiorruith. 

3. " Bheir Dia fochairean do-lahhairt duit fan t 
faoorhal a tha lathair, 1 Cor. iii. 22. Eahh. xii. 22 — 24. 
Ge d' raihhTiomlaineachd do fhonais air a ghleidhe' 
gu faoghal eile, gidheadh bheir DiA'dhiut nithe nach 
'cii fuarach ann iaimh." 

Saoraidh e o thrailleachd thu, Eoin viii. 36. fpionaidìi 

e thu a' gìac an leoghainn ; Col. i. 13. bruthaidh an na- 

thair d.j ftiail, ach bruthaidh tufa a' ceann 4 Gen. iii. 15. 

faoruiih e thu o'n t faoghai olc a tha lathair, GaL i. 4. 

Cha dean focair do fgrios, agus chadcin dòcair do fgaradh 

uaithe-fan, Ronr. viii. 35 — 38. faoruidh e o chumhachd 

na h uaighe thu, Salm xlix. 15. agus ni e righ nan uabhas 

na theachdaire sìth dhuit. Bheir e air falbh ara mal- 

lachd o'n chiann-cheufai ; Salm cxix. 7?. bheir e air 

docair agus trioblaid fein am moìl a fhèideadh air falbli, 

is an inntin a ghlanadh, Dan. xii. 10. Ifai. xxvii. 9. 

Ni e do thcarnadh o dhìtc 'xi l.agha, 's am mallachd a 

thionnda gu bhi na bheannacha dhuit, Ronu vi. 14. 

Gaì. iii, 14. Isann aige tha iuchraichean a bhais agus 
P 2 *na 



i6o Argmneinte gu iompacha. Caib. VII. 

na h ifrinn, agus is e dhruideas agus cha'n urra ne3ch 
fofgla, Taijb. ili. 7. agusJ. 1 8. druididh e am beuly^, mar 
a rian e aon uair beul nan leoghann, Daa. vi. 22. air 
chor as nach -bi thus' air do chiurra lcis an dara bas, 
Tàijk H.'n. 

Ach cha'n e mhain gu faor e thruaighe thu ; bheir 
e dhuitmar an ceadna fochaireau do-ìabhat;t. Bheir 
e e-ftin dui: ; biaidh e ria eharaid agus na Athair dhuit, 
2 Cor. vi. 18. is grian agus is fgiath dhuit e, Sahn Ixxxiv. 
1 f, ann aon f haca!, biaidh e na Dhi-a dhuit, Gen. xvii. 
7. agus ciod tuille, dh' f heudar a rà ? Ni e dhult gach 
ni dhfheudasDiA fein a dheanadh. Efan aig am bi 
righ mar athair po mar charaid, biaidh fùil aige ri gibh- 
tean rioghail uaithe. Ach ciod iad prionnfuidh' agus 
righre talmhaidh air an coimeas ri Dia ! Mar tha efan 
neo-chriochnach an'gloir is an cumhachd ofcionn anduf- 
laich fo, is amhìui bhelr e da rèir Cin fonas neo-chrioch- 
nach da luchd-muinntir ofcionn ni's urr' iadf.m a thoitt 
do'n mhuinntir da'm bhei) fpèis aca. " r Bheir e dhuibh 
gvas is gloir, is cha chum e uaibh abn ni o^aithj" Salm 
b:xx r v. 1 •. Gabhaidh e fibh nur n pighreachàn air a 
gheallaidhean, Eabb vi. xj. agus daighnichidh e leibh a 
xhumhnanta gu fiorruith, Ier. xxxii, 40. Ni e ur faor- 

adh o gach ni is urra 'n lagh, a choguis, no an t Aibh- 
-ifteir a chur nur n aghai, R6m. viii. n> 34, Bheir e 

dhuibh faor-chomas teachd na f hianuis, gabhaidh e n'r 

pearfa, 's èifdidh e ur n urnaigh Eph. iii. 12. agus i. 6. 

1- Eoin v. 14. Gabhaidh e cònuidh maille ruibh, bheir 









Caib. VII. ■Àrgumdnte gu iompacha* 161 

e dhuibh a rùn, agus cumaidh e co-chomun coiliont 
agus cairdeil ri'r n anarn, Esin xiii\ 23. agus xv. i$. 
1 ÌS(5//z i. 3. Biaidh a chluas fofgailte, biaidh a dhorus 
fofgailtè, 's biaidh a ftòr fofgaiite 's gach acn am dhuibh. 
Biaidh a bbeannacha do ghna maille ribh, agus bheir e 
air na h uile nithe co-oibreacha chum ur maith, Salm 
cxv. 13.. Ro?n. viiii 28. 

4. " Tha curnhanta na trocair air a^thoirt co iofalair 
arfon as a tha e comafach." Chrom Dia arfon pheac- 
ach co iofal as a dh' fheuclaflh e. Cha'n f heud e bhi 
na ùghdar peacai, no fmal a tharruing air gloir a naomh- 
achd ; agus, gun fo a dheana, cionnus a dh' f heudadh 
e teac.hdi ni b' iue na rinn e ? -Leig e dheth nithe ea- 
comafaeh a cheud chumhnainte, fer. iii. 23. Mar. v. 
56. Gniomk. 7.v\. 31. agus iii. 19. S*anr. xviii. 13. 
Cha'n 'eil e p g iarruidH oìrbh ni air bith mi-reufanta no 
ea-comaiach mar chumhnanta beathap Pui 'n cheud 
chumhnanta bha da ni mar f hiacha oirbh ; 1. " Làn- 
Ih a thoirt do cheaitas £>e arfon peacai na h uine 
cbai feachad." 2. Umklachd f hoirfe agus iomlan a 
thoirt nur pearfai fein do gach puinc do'n lagh, ann fan 
uine ri.teachdr" Bha iad fo ie cheile neo-chomafach 
dhuinne, Rom, viii. 3. ach feuch co trocaircach as a rinn 
Dia 'n tueachadh. An lan-diola fin a dh' f heudadh 
e iarruidh oirne, tha e toileach a ghabhaiì o'n Urras fm 
a riniì e fein a dheafacha, 2 C'or. v. 10. Tha e 'g innfe' 
gu d^ fhuaif e diola, lob xxxiii. 24. 1 Tim. ii. 6. '* 
nach 'eiì e 'g iarrui nì air bith oirbh ach gabhail r'a 
' P 3 Mhac 



ì6i _ Argiunelnie gu iàmpaeha. Caib. VI L 

Mhac, is gu bi e " na f hireantachd agus na fhaoirfe 
dhuibh," Eoin i. 12. i Cor. i. 30. Agus arfon umhlachd 
far. uine ri teachd, tha e toiìeach acntacha le 'r n an- 
'uinneachd, is gun bhi ro-theann gu 'r failinn a chomh- 
aracha. Cha'n 'ei! e feafamh aig foirfeachd mar chumh- 
nanta beatha. Ge d' tha e 'g innfe' gur e a f o a dhlighe, 
tha e toileach trcibh -dlilreas a ghabhail -na aite, Gen. 
Xvii. 1. Seànr.'wt, 20. Ge n'ach urr' thu 'n t ainmheach 
air fad a phaighe', gabhaidh e uait a reir do chomais ; 
an toil arfon a ghniomh,~agus an rùn arion a choilionaiV 
2 Cor. viii. 12. 2 Chron. vi. 8. Eub.b xi. 17.- — Seadh, 
ma thig fìbh da ionnfui trid Chriosd, is gu focruich 
fìbh ur cridhe chum a thoìleacha, 's gu deanifibh ur n 
uile dhlcheall* na fheirbheis, bheir. e eliu agus duais 
dhuibh, ge d' raibh an foìtheach air a mhihV nur 
lamhan. 

O ! .f.fcuaifrichibh air iochd ur Cruthai 'ir ; Ieigibh ' 
dhomh a rà ribfi mar a thuirt a fheirbhifeach ri Naanur^ 
O athair, nan abradh am faidh riut hi mor eigin a 
dhearia, nach deana tu e ? nach mò gu mor na fin rfuàir 
tha e 'g ra ruit amhaih Ionnuil agus bi glan ? 2 ìlìgh.- 
v. i 3. N-in iarra Dia ni eigin teann cruaidh agus ea- 
galach afr d,ò faitnhfa caum dol as o dharhna fi orruith, 
nach _deana' tu e ? Ge d' iarradii e o'rt do laithean air 
fad a chaithe' ri bron ann ara fuar-f hafaich, thu k'in a 
chlaoi Ie gort, no toradh dochulrp a 'thoirt feachad ar- 
fon peaca t isnama," nach gabha' tu gu toileach flainte 
ihliorruith, ge b'e fo feir. àn cumhnanta ? Nan deàna 

do 



Calb. VII. Argumiìnte gu iompacba. 163 

do chruthai'ear air an do chuir thu corruìeh, do chumail 
re aon bhliadhna, air leabai chraidh, agus an' fin iarr- 
uidh ort do pheacaidh a threigfmn, gabhaiì ri Criosd, 
agus feirbheis a thoirt da car beagan do bhli^nai, rnar 
tha e car raar f hiach' ort fan t foifgeul, air neo ruidhe' 
fan ftaid fo fad iaoghal nan faoghai, cach gabha' tu gu 
toileach an cuire, gun f huireach fr.da fan ioma-chomh- 
àirle ? O pheacaich, pill agfts bi beo ; c' arfon a bha- 
faicEeas tu, ouair tha beatha ri faotainn arfon a gab.fe- 
ail ; nuair thatrocair, mar gu b' ann, a griofadh ort gun 
a diulta ì Nam b' urr' thu ra gun amharus, «J À- 
Thighearka, bha flos agam gu bu duine cruai thu ?" 
Mat. xxv. 24. Bha m eigin òo kth-fgeul agad ; ach 
nuair a ch' ifiich DiA neirrih e fein co rnòr, is a chrcm e 
co iofal, co 's urra (rmd a ra as do kth, mas e 's na 
dhèigh fin uìie gu feas thu mach ?■— Os-barr, 

5. 4i Far àm bhei! thufa lag, tha Dia tairgfe' dhuit 
grars a churn do dheana comafach." Shìn rci mach mr> 
lamb, 'is cha d' thug aon neach fainear," Seanr. i. 24. 
Ge d' tha thu air do thilge' fan t flochd thrliaighe fin, as 
nach urr' thu fein gu brath teachd amach, gidheadh 
tha Criosd a' tairgfe' còg-hna leat ; tha e fineàdh amach 
a iaimh^ dhuit, is ma bhafaicheas. tu 's ann a chiopn 
gu bheil thu cur cuil r'a chuideacha. *' Feuch, tha 
mis' am fheafamh a : g an dorus agus a' bualadh, rna dh' 
f hofglas neach air bith dhomh, thig mi *&e£cn,M Taìfj. 
iii. 20. Ciod e ge d' raibh thu bochd agu's truagh, 
agus cUll, agus ruifgte j tha Ceucsd a tairgfe' leighis 

arfon 



164 Argumeintc gu 'tompacha. Caib. V IL 

arfon gach aon do t uireafuibh, tha e furail ort fhirean- 
tacha agus a ghrais. " Comhairlicheam dhuit òr a 
cheannach uamfa, chum as gurn bi thu faibhir ; agus 
^trufgan geal, a ch.um as gun eòdaichear thu ; agus ung 
do (lìuile le fabh-fhùì a chum as gur lèir dh n't," Taijb* 
iii. 17, i8. Am bheil thu cur an' cnll gu bheil fo 
cruaidh a chionn nach 'eil agad ni airbith leis an cean- 
nuich thu ? Ma tha, biodh fìos agad ga bheil an ceaa- 
rtach fo '! gun airgiod agus gum luach,' , Ifai 'lv. 1. Tha 
c ri fhaotainn le iarruidh agus le ghuidhc', trid gnàth- 
acha durachdach agus coilionta nam meadhona fin a òh' 
orduich DtA, Seanr. ii. 3, 4. Tha DiA.'g iarrniùh 
ort eolas a ghibhail air, agus eag*l a bhi agad roimhe. 
Am bherl thu'g ra gu bhcilt inntin daii is ào chridhe 
cruaidh, air chor as nach 'eil thu comafach air fo a 
dheana ! Tha mi 'g innfe' dhuit gu bheil Dia tairgfe' 
t inntin a fhoiìlfeacha, 's eagal-fan a chur.ann ad chridhe; 
ma 's e fo do roghainn, Scanr i. 29. " ~Do bhri' gu 
d' fhuathaich iad eolas, agus nach do roighnich 
iad eagal an Tigkearna ;" fo far am bheil 
an fhiulinn. Air chor as ma bhios daoine n?n 
coigrich air Dia, agus aineòlach, gur ann a chionn 
nach 'eil " toil ac' eolas a ghabhail air a fhÌighe," lob 
xxi. 14. " Ma tha thu 'g èigheach ann deigh eolais/ 
ma tha thu ga iarrui mar airgiod, &c. ann fin tuigi tu 
eagal an Tighearna, 's gheibh thu eoias ÌJhia,';' 
Scanr. ii. 3,-5. Nach maith an tairgfe fo ? " Pillibh 
air'm achafan fa, feuch, doirti mi mach mo fpiorad 
chugaibh," Ssanr. i. 2.3. Ge nach urra fibh ni air 

bith 



Caib. VII. Argiwiehite gu iompacha. 165 

bith a dheamdh usibh fein, gidheadh feudai fibh na h 
uik nithe dheana \t Spicrad-fan ga'r cuideacha ; 's tha 
e t^irgfe' dhuibh a . choghnaì, trid ^nathacha dicheallaeh 
air na meadhona. Tha Dia 'g iarruidh oirbh *' fibh 
ftin ionnlad agus a ghlanadh,*' Ifai. 1. 16. tha fibhs , » 
ag ra gu bheil fibh co neo-chomafach air fo, as a tha 
'n lijbardair a bhreice cbur uaithe, Ier. xiii, 23» Ach 
tha D j a tairgfe' ur glanadh, air-chor as tna buainaicheas 
fibh neo-ghlan, gur anrì ie'r n an-toil fein a thachras e. 
Efec. xxiv. 13. «« ghlan mis thu, agus cha raibh thu 
glan," Ier. xiii. 27. O lerufahm % nach bi thu air do 
dheana glan ? c'uin idir a bhitheas e ?" Tha Dia ag 
feithe' gus an aill leibh bhi air ur gkna, gus an gabh 
fibh a thairgfe, 's gus an kig fibh leis na nithe fin a 
dheanadh annaibh agus air arfon, nach urra fibh a 
dheanadh air arfon fein. Cha'n 'eil fios agaibh ciod a 
niDiA air ur n ath-chuinge, ma leanas fibh e gun 
f hois, agus ma bhuanaicheas fibh ann urnaigh, Luc, 
xi. 8. agus xviii. 5. Ged' eifd e ribh tamul, gidheadh 
beir e freagra dhuibh ann am iomchui, is ni e mu dheire 
trocair oirbh ; oir cha d' iarr neach riabh gnuis DrA 
Iacoh ann diomhain, Ifaì. xlv. 19. 

Co-dhunadh an lomlan. 

A Nis, mo bhraithre, leigibh ris domh ur n intinnj 
"^ ciod tha fibh a cur ro'-ibh a dheanadh ? An d 

theid fìbh airair n aghai J s am bafaìch fibh ? no, £n 

cnir 



■ Àn Co-dbuna 1 65 

cufr fibh mu thiomchioll iompacbaidh iomlain a^-us 
ghrad, is an d.'an fibh greim a'r a bheatha mhahthean- 
naich ? Cia f had a ni fibh maiil' ann an Sofom ? " Cia 
f had a (heafas fibh eidrr da bharail ? i Rlgh. xviii. 2 f. 
Arn bheil fibh fathafd ann aff co dhiu' is e C 



I03D 110 



Barrabas, co dhiu' is e folas no claoi, co dhiu' is e 
fearann Cbabu/, 1 Rigb. ix 13. no pharras De, rogh-' 
ainn is taitniche ? — Am feud thu bhi 'n amharus ali 
bith co dhiu is fearr Abana agus Pbarpbar, aimh- 
niche Dbamafcuis, na uile fnruthaibh Edein ; no 
Co dhiu 's fearr clàbar a pheacai na uifge na beatha, 
glan mar ghloine, teachd amach o ri-chathair Dhia 
is an Uain ? An'urr' an faoghaì gun amuarus na nithe 
fin a dheanadh air do fhon a ni Criosd? An feas e 
laimh riut fad fiorruifheachd ? An d' thtid folas, fear- 
ann, ionmhus agus umm a'fios d V n uaigh leat ? Sa/m 
xlix. 17. 1 Tim. vi. 7. Mi;r d' thtid,. nach .iomchui 
fealltuin mu'n cuairt arfon ni tigin a ìeanis riut ? Ciod 
is ciall duit a bhi fan ioma-ch.ornhair.le mar fo, air t ais 
ao-us air I ao-hai ? A chlann amaideaeh ! cia f had a dh' ! t: 
f hanas fibh mar fo fan tuìir-rionm? An eigin domh ur 
fagail airi a cheann mu ahtire cofail ri Agt'appa, gun 
bhi ach dlù air bhi nur Criofdui'ean ? Ma dh' fhagas 
inj 'n fo fibh, tha fibh g\i brath caillte ; mur Criofdui'- 
ean.fibh gu h iomlan, cha Chriofdui'ean fibh idir. Tba 
leth-rùn agaibh ur caithe bcatha neo-churamach a lcige' 
dhibh, is cur mu thiomchiol giulain naoimh agus fhaic- 
ilhch } b' fhearr leibh gu biodh fibh cofail rÌ cuid eile, 

'* 



Ati Co-dhuna. 167 

's gii b' urra iìbh a 'oheana mar a ni iadfan ; aeh cla fbad 
a dh' fhanas fibh aig a leitbid fo do rùn faoin is do 
ghuidhe dhiomhain ? C' uin a thig fibh gu rùn lan, 
daingean agus tul-chuifeach a bhi nur Criofdui'ean do 
rireadb ? Nach 'eil fibh faicinn mar tha 'n t Aibhifteir 
ga'r mealla le bhi toirt oirbh dail a chur nur n iompa- 
cha ? Cia f had a chujrn echeana fibh ann flighe 'n aimh- 
leis ? Cia lion bliadhna bha fibh a' cur ro'ibh jcafacha ? 
Crod nan deana Du ur £earra nos ann fan uine f o ? 

Guidhim oirbh na cuiribh air falbh mi gun f hreagra: 
na tugaibh iomra air an uine ri teachd ; is eigin domh 
11 r toil fhaotainn air ball. Mur 'cìl ur rùn fuidhichte 
nia, nuair tha Dia ri ftrì ribh, tha e moran ni's ea- 
ccilalche gu bi fibh. toileach na d.htigh fo," nuaira b-hios 
na fmuainte (o air dealacha ribh, is a bhios fìbh air ur 

Ì'cruadhacha trid mealltoireachd a pheacai. An sìn fibh 
dhornh ur lamhan ? an toir fibh feilbh do'n Tighearn' 
Iòsa gu h ullamh is gu h iomlan ? Am bheil fibh toil- 
each fibh fein a nafgadh an' cumhnanta ris ? Ciod tha 
libh ag ia? Ma tha fibh fathafd a' cur dail fa chùìs, 
chaiìl mife mo ìhaothair, is thig gach ni rinn mi gu neo- 
brigh. Guidhim oirbh, na^ leigibh dha fo tachairt : 
thigibh; tilgibh aftcach urcrannchar; deanaibh rog- 
hainn : ." So an t am taitneach, fo latha na fiainte; an 
diugh ma dh' eifdcas fibh a gbuth " — Com' nach b' 
e fo an la o^n tionnfgain do fhonas ? Com' an gabha tu 
do dhanadai fuireach la ni 's fa'de fa chunthart eagalach 
a bheiì thu ? Ciod nan iarra D s a air an oi'che fo uait t 

anam ? 



*68 An Co-abuna.. 

anam ì « O gu b' aithne dhuit, an àd Ia fo fei'n, na 
nithe bhuineas do d Pnitli, mu'ra bi iad air am falach od 
fhuilibh," Luc.xh.^z.. 'S e fo dola, 'schVn 'eil 
anlràch la, Eoìn ix. 4. Fhuair daoin' eiì' an latha fein, 
is f huair iad na dheigh fin am bìne, 's tha thus' a nis 
air do thoirt ionnfuidh an t faoghail a thilgeil do chrann- 
ehair arfon fi orruithcachd. Cuimhnich gur ann ii d' 
ghiulan ann dras tha do chor fad faoghal nar. faoghal 
ann earbfa. Mur dean thu roghainn ghlic àn' dras, 
tha thu caillte gu fiorruith. Bi faicilleach mata mu d' 
roghainn, oir biaidh do chor da reirgufiorruith futhainn, 
Luc. x. 42. àgus xvi. 25. Seanr. i. 27—29. 

Is am bheil fo gun amharus fior ? Am bheil heatha 
agus bas ad roghninn ! Seadh, tha e co fior as a dh' 
fheudas firinn a bhi-th, Deui. xiii. 14. c' arfon mata 
Rach bi thufa fona? Ciod ach do dhearmad no do dhiulta 
toileil fein U urra do bhaca. " Feuch ann fo tha uifge," 
(ars' an Caillteanach ri Philip) " cìod a bhacas mife 
bhi air mo bhaifte'?" Air an doigh cheudna, ftrudai 
mife ra riutfa, Feuch ann fo tha Criosd, ann fo tha 
trocair, maitheanas agus beatha : ciod a bhacas tufa bhi 
air do fhaora 's air do fhabhala? O pheacaich ! an loifg 
thufa, 's do mhanheanas ad thairgfe? Nach toir thu fuas 
thu fein doCHRiosD, nach cuir thu cùl ri d' pheacai, • 
nich aicheidh thu thu-fein, is nach tog thu chuing is an 
crann-ceufaidh, agus th'eid-an Iatha leat. Seadh, ma 
ni thu fo, is Jeat Criosd, maitheanas, FÌth, beatha, 
fonas, ma h ufle nithe. 'S nach maith is fhiach dhuit 

gabhail 



An Cc-dhuna. ì 5$ 

gàbhdil n leiihid fo do thairgfe ? C' arfon a (heafas tu 
ann ag, no an' ìoma-cbomhairle ? Am bheil ag air bith 
r.ach fcarr Dia na diomhanas, agus gloir na peaca ? C' 
arfon a thrcigeas tu do Pnonas, Is a pheacaicheas tu 'n 
aghai t anama fetn ? C' uin a chrathas tu dhiot do leifg, 
Ìs a cnuireas tu do leth-fgeula air cùl ? " Na maoi' thu 
fein as an la-marach," oir cha'n 'eii fìos agad c' ait ara 
feud an oi'che nochd do thafgaidh, Seanr. xxxii. I. 

A mhuinntir mo ghraidh, tha 'n Spiorad naomh anii 
dras a' ftrì ribh, ach cha dean e flrì ribh an' cònuidh. — 
Nach co mhothaich thu, dhuine, do chridhe blath leis 
an fhacal, is nach beag nach do chuireadh mar f hiacha 
ort do pheacaidh a threigfinn U teachd ionnfui Dhia ? 
'Nach do mhothaich thu cuid do fmuainte maith a' glu- 
afad ad chridhe, bha toirt rabhai dhuit air do chunthart, 
is ag innfe' dhuit c' ait an criochnaiche' do ghiulan mi- 
f haicilleach agus aingidh ? Theaga gu bheil thu cofail 
ris an leanabh Sa'muel, aig nach raibh fios, nuair a ghla- 
odh Dia ris aon uair agus a rìs, gu b' e guth an Tigh- 
earna bha ann, i Sam. iii. 6, 7. Gidheadh is iad na 
fmuainte fo cuìre, gairm agus ftrìdh an Spioraid : O, 
ceap an feolmara, agus aithnich latha do ftikh. 

Ann dras tha 'n Tighearn' Iosa, le glaca fgaoilte, 
ullamh gu gabhail riut ; agus a' guidhe ort leinne, 
teachd da ionnfui. Cia durachdach, cia trccaireach, cia 
iochdmhor tha e glaodhach rl'ut ! Cia grad tha 'n eag- 
lais a' mofgla le fuaim a ghutha ? " 'S e guth mo 
ghraidh ata ann V* Caìnnt. ii. 8. O ! an cum thufa 
Q_ cluas 



170 An Co-dbuna. 

cluas bhodhar r'a ghuth ì Cha'n c an guth ùn % bhrift- 
eas na ccdair, is a bheir air na fleibhtc clifge', a chui- 
reas an f hafach air chrith, 's a fgacileas an dealanach, 
leis a bheil e labhaift riut ; cha rnho is c tairneanach 
Shinai th' ann, ach guth ciuin agus samhach : cha'n e 
guth fleibh Ebal, guth mallachaidh agus uabhais a th' 
ann, ach guth fleibh Geri/hn, guth beannachaidh, agus 
ait-fgeula, Deut. xxvii. 12, 15. Cha ' - ? n e guth na 
trompaid no a chogaidh a th' ann, ach teachdaireachd 
ùth, ò Righ na sìth, Epb. vi. 15. 2 Cor. v. 18, 20. 
Shaoilinn, nuair tha chùis mar fo, g-un abra tufa lcis an 
leannan, " Dh' f hailnich mo chridhe nnair a labhair e," 
Cainnt. v. 6. Feudai mi rà riut, O pheacaich, mar 
thuirt Marta r'a piuthair, " Tha a-m Maighflir a' 
1 teachd, agus tha e ga d' ghaiim," Jfo?V. xi. 28. O, 
eirigh a nis gu grad le Muire, 's thig da ionnfui. Cia 
folafach agus cia facr a chuire ! " Ma tha tart air neach 
air bith, thigeadh e m' ionnfui s' agus òladh e," Eoin 
vii. 37. Seanr. i. 2 1. Tha e fofgladh a thaoibh gu ioc- 
fhlaint' a thoirt do gach neach, is cha'n 'eii e bacadh 
aon, « Co air bith leis an aill, thigeadh e is gabhadh e 
uifge na beatha gu faor," Taijb. xxii. 1 7. Co air bith 
ata -glic thigeadh e 'ileachann fo. Thigibh, ithibh do 
m* aran, òluibh do 'n f hion a mhai'fgi mi," Seanr. ix. 
4— -6. " Thigibh a m' ionnfui-fa &c. gabhaibh mo 
chuing orbh^ agus foghluimibh uam, agus gheibh fibh 
fois dur n anamaibh," Mat. xi, 28, 29. " An ti thig 
-nnfui, cha tilg mi air chor fam bith amach e," 

Eoin 



An Co-dhuna. * 171 

E'An vi. 37." Cia goirt a tha e caoi na mumntir tha 
cur cùil ris ? " O Ierufakm, a Ierufalem l cia minic a 
b' ail! leam do chlann a chruinneacha r'a cheile, mar a 
chruinnicheas cearc a h eòin f 'a fgiathaibh, agus cha 
b' aill leibh ì" Ma\ xxiii. 37. « Feuch mife, feuch 
mife, fgaoil mi mach mo lamha fad an là do chinneach 
eaf umhal," Ifai. Ixv. 1. 2. ' O, tiìgibh- fibh feirt a ni's 
fa dheire ann an g'acaibh a ghraidh, agus bithibh gu 
bràth tearuinte. 

Fcuch, O chlann nan daoine, dh*~f hofgail an Tigh- 
earn' les' a nis am priofun, is tha e teaehd dur n ionnfui 
mar na K uachJarain ionnfuì nan abrtjòl, '"" Gnìomb. xvi. 
59. agus a' guidhe' oirbh teachd arnach. Nam b' 
ann a pharras, no a luchairt a bhiodh Criosd ga'r 
gairm, cha b' ioghna ge nach biodh fibh toileach ; 
(is g'dheadh cia furaft' a bha Adhamh air à mhealladh 
as fm !) Ach is ann o'r priofun, a dhaoine, o'r geimh- 
ìibh, o jtfmh'leas agus o dhorchadas, a tha e ga'r gairm, 
Ifzi. xlii. 6, 7. agus an e nach tig fibh ? Tha e ga'r 
gurm gu faoirfe, Cal, v. 13. agus nach eifd fibh ris ì 
Tha a chuing ea-trom, a lagh furaft, a fheirbheis faor, 
Mat. xi. 30. Shsum. 1. 25. 1 Cor. vii. 22. Agus cia 
beag air bhith tlachd a th' agaibh ann dras do flighe 
Dh i a, ma chreideas fibh e fein, mothaichi ftbh gu gair- 
r';i gu bheil i làn do mlth agus do molas, blaiii fibh 
aotbtineas do-labhairt ; agus gheibh fibh fonasnco-chrioch- 
aàcn irìfote, Sea?:r. iii. 17. Salm crdr^ 103. 111. 163. 
ì Pead L $. 

Q " A 



1*2 An Co*dbuna. 

A mhuinntir ionmhuinn, is duilieh leam dealacha 
ribh ; cha'n 'eil fios agam cionnus a bheir mi thairis fìbh. 
Tha mi nis ulla' gu co-dhunadh, ach bu mhiannach 
leam mu'n fguir mi an cumhnanta fo a nafgadh eidir 
Criosd agus fib.hfa, mu'n d' theid mi air 'm ais a dli* 
ionnfui mo mhaighfti!*, le gearan goirt gu do chuir fibh 
cùl ri m' theachdaireachd. Ach is fuarach cul a chur 
riumfa, tha fibh a cur cuil ri trocair Dhia, rHochd an 
t SFanui' ir is ri gras an Spioraid, Gniomb. vii. i r. 

Ach, ge do ghlaodh mi fada ribh is ge do chiult fibh, 
an aon uair fo fathafd cogai mi fuas mo ghuth mar 
thrcmpaid, agus glaodhai mi o ionada ard' a bhaile, mu'n 
toir mi 'n èighe thruagh agus dheireannach gu do ìùg 
mi gu buileach dhiom fibh. Aon uair dk glaodhai mi 
'n deigh pheacach gun mhothacha, chura is ma tha e 
comafach gu duifginn iad : « O thalaimh, a thalaimh, 
a thalaimh, cluinn briathra 'n Tichearna," fer. xxii. 
29. Mur 'eii fibh leagta ri bafacha, thugaibh ajre, mar 
gu b' ann, do'n chuire dheireannach a gheibh fibh o 
throcair. Feuch, ann ainm Dhia, tha mi'fe gu fottas 3 
reic na teachdaireachd ribh. ft Eifdibh rium v O chlann, 
eifdidh ri teagafg, agus bithibh glic, is na cu'ribh cùl 
ris," Seanr. viii. 32. 33. 

«« Ho ! gach aon air am bheil tart, thigibh a chum 
nan uifgeacha ; agus efan aig nach 'eil airgiod ; thigibh, 
ceannuichibh agus ithibh : feadh, thigibh, ceannuichibh 
fion agus bainne, gun airgiod agus gun luach. C' arfon 
2 ch&itheas fibh ur n aJrgiod arfon an ni fin nach aran, 



An Cz-dhuna, ■ ì7| 

agus ur faothair arfon an ni fin nach f afuich ì Eifdibh 
gu durachdach riumfa, agus ithibh an ni is maith, agus 
biodh ur n anam làn do fholas, Claonuibh ur cluas agus 
thigibh am ionnfui-fa ; eifdibh, agus mairrìdh ur n anam 
beo, 's ni mife cumhnanta fiorruith ribh, eadhon trocaire 
LÌnntesch Dhaibhidh, Ifai. lv. i. — 3. 

Ho ! gach neach tha tinn le gnè air bith eacail no 
cràiJh, Mat. iv. 23. 24. no th' air a bhuaire' le droch 
fpiorad, ardain, feirg, no an-miann, no fainnt, thigibh. 
a chum an Leigh, is thugaibh leibh ur daoinc tinne : 
feuch an' fo tha efan « a leighifeas gach gnè thinneis* 
agus gach gne eacail a meafg a phobuiL' , 

Ho ! gach aon tha m' peaca, gach aon a tha 'm buaire 8 
gach aon a tha 'n cruai-chas air bith no an' trioblaid, 
cruinuichibh fibh fein a chum Chriosd, agus bithidh e 
na Chaiptin oirbh ; tearnaidh e fibh o theanndach an 
lagha, agus faoruidh e fibh dhioghaltas. Feuch, tha 
e na thearuinteachd chinnteach dhuibhis na aite-didein, 
Eabh. vi. 18. Salm xlviii. 3. Cuiribh uaibh ur peaca, 
's teichibh da ionnfui m'un glacar fibh le corruich an 
Uile-chumhachdaich. 

Ho ! gach peacach aln-eolach, thig agus ceannuich 
f abh-fhul a chum as gu bii leir dhuit, Taifb. \\\. ig c 
Cuir uait gach Jeth-fgeul j tha thu gu fìorruith caìllte, 
ma dh' f hanas tu fa bheachd am bheil thu, 2 Cor. iv. 3. 
Ach gabh ri Criosd mar t f haidh, agus bheir e folus 
duit 3 ìfai. xlii. 60 Eph. v. 14. Glaodh ris arfon eolais, 
rannfuich f hacal, meoruich fteidh do chreideimh, irifiich 
Q^3 thtt 



1 74 dn Co dhur.a. 

thu te'ra na ktbair, agus teagaifgidh e dhuit a fìigbe, 
; s ni e glic tbu chum fiaintè, Mat. xiii. 36. Luc. viii. 
9. Eain v. 49. Ach murgnathaich thu gu durachdach 
pa meadhona, 's ga fuidh thu fios gulunndaeh, a chionn 
nach 'eil agad ach aon talanta, ni e do dhìte mar fheir- 
bhifeach leaig agus aingidh, Mat. xxv. 24 26. 

Hol gach peacach an-diadhai, ciod air hith thu, thig 
afteach agus bi beo : pill ris an Tighearna, 'a ni e 
trccair ort. O, gabh os laimh pilieadh agus teachd, 
thus' a fhaìaich do bheul le mallacha 's le mionnan is le 
brtugan ; biaidh gach gnè pheacaidh agus blafphehn 
" air am mailheadh dhuit," Mar. iii. 28. ma philleas 
tu gu h iomlan is ma thig thu dh' ionnfui Chfuosd, Ge 
doJbha- thu co neo-ghVn ri Magdal.cn, " cuir uait d.a 
nco-ghlain' as do fhealla, 's t adhaltrus o d 5 chridhe," 
's tboir fuas thu fein do Chriosd mar fhoitheach naomh- 
aehd, iomchui' arfon a fheirbheis ; agus an' fln ge d* 
raibh do pheacai mar fcarlaid bithidh iad mar olaìnn, 
is ge d' raibh iad mar chorcar biaidh' iad geall mar 
fhntachda, Luc. vii 47. Jfaì'u 18. Eabh. ix. 14. 

Eifdibh, O mhifgeara, tl cia f had a bhitheas fibh air 
rnhifg ? cuiribh uaibh ur deoch laidir," 1 Sam'u 14. Ge 
do bha fìbh roimhe fi g<i'r nacirneagan nur failche fe-in>, 
pillibh a nis le h aithreachas, agus cuiribh gu buileach 
cul ri'r n. an mianna, 's bithidh fibh air ur failteacba 
leis an Tigh.earna, 2 Cor. vi. 17. Thugaibh afuas fibh 
fein do Chriosd, a chum ur beath' a ehaithe , gu raea- 
isrra, gu cothromacb, agusgu diadhai : deanuibh greim 

W 



An Gù-dhuìm, 



J 75 



air f hireantaehd-fin, ftriochdaibh da uachdranachd, is 
cia graineil air bith a bha fibh, nì efan ur n ionnlad 
agur ur glanadh, Taìjb. i. §. 

Eifdibh, O chuldeachd dhiomhain, aig am bheil 
tlachd an' companas aingidh agus amaideach, a chum ur 
beath' a chlirìch' àirFafbh ann aig aighear is ann fugra, 
thigibh afteach air iartas gliocais ; roignichibh i feia 
agus a ilighe, is mairri fibh beo, Seanr. ix, 5. 6. 

Eifdibh, O luchd fanoid, eifdìbh guth a"n Tig"h- 
earna ; ge do rinn fibh fanoid air diadhachd, 13 air a 
luchd aidmheil, ge do rinn iibh cair air Criosd agui ah- 
a ilighe, gidheadh ribhfa tha e glaodhach fibh-fein a 
chruinneacha fui fgiathaibh a throcair, Seanr. i. zi, 23. 
Ann aon f hacal, ge d' raibh fibh am meafg na cuid is 
meafa do 'n aire' mhi-dhiadbai, i Cor. vi. 9. 10. gidh- 
eadh air dhuibh fior-iosnpacha, biaidh iìbh air ur gla- 
nadh, biaidh fibh air ur naomhacha' 'n ainm an 1 igh> 
earn' Iosa, agus le Spiorad ar DiA-ne, rann, 1 1. 

Ho ! gach fear aidmheil fuar agus faobh-chrabhach, 
thufa nach 'eil ach ad Chriofdui mheo-bhlath agus leth- 
bhruich, is a tha ftad ann an codas na diadhachd, thoir 
thairis do d' bhacaiche 's do d' leth-dheanadas, bi ann 
ad Chriofdui gu h iomlan, bi eudmhor agus dean aith- 
reachas ; a<ms ann fìn cia graineiì air bith a bha thu le 
Criosd roimhe fo, biaidh t.u nis ann ad thoilinntin da 
chridhe, Taijb.vn. 16. 19. 20 

A nis thugaibh fianuis gu deachaj trocair a thairgfe' 
dhulbh, M Tha mi gairm nearoh agus talamh gu fian- 

uiè 



Ì76 dn Co-dhuna. 

uis a thogail nor n aghaidh air an là diugh, gu do chuir 
ini mu'r coinne' beatha agus bas, beannachadh agus 
rnallachadh ; uime fmn roighnichibh beatha, chum àS 
gu mairre , fibh beo," Deut. xxx. 19. Cha'n urra mis' 
ach cuire tho'irt duibh agus rabha • cha'n urra mi ur n 
eigineacha gu bhi fona, na 'm b' urra dheanainn e. 
Cìod mata 'm freagra chulreas ftbh leamfa cìh' ionnfui 
mo mhaighftir? Leigibh dhomh labhairt ribh ann am 
hriathra feirbheifich mhaith Abraham^ " Agus a nis 
ma bhuineas fibh gu caoi'neil agus gu firinneach ri m' 
mhaighitir, innfibh dhomh," Gen. xxiv. 49. — O gu 
freagra fibhs' a nis co taitneach as a rinn Rebecca, rann 
57» 5^* ** Agus thubhairt iad gairmi finn a mhaigh- 
deann, agus feoruiche fmn da beul fein. Agus ghairm 
iad Rebecca } 's thubhairt iad ri i, An d' theid thu leis 
an duine fo ? agus thubhairt ife, ' Theid mi leis," — O 
gu faighinnfa 'm freagra ceudna uaibhfa ! C' arfon is 
eigin domhs' ur dite' Mat. x. 14, 15. nuair tha mi 'n 
tì co mor air ur fabhala ? C' arfon a bhios gach cuire 
J s gach flrì tha trocair a' deana ribh, air an tionnda gu 
bhi n an antromacha d' ur cionnta, 's nan co-chuideucha 
d'ur truaighe ? Thugaibh fein breitheanas : àn faoil fibh 
nach bi dìte na muinntir fìn an-bharr eagaìach, a theid 
air an aghai nam peacaidh, ann ueigh èa h uile mead- 
hon agus dichealì a bhi air an gnathacha chum am pill- 
eadh ? Cha'n 'eil ag air bith nach bi e ni 's ',« fo-iom- 
chair' do T/jirus agus do Shidon, feadb> do Shdom 

agus 



An Cù-dhuna. i *}f 

agus Jo Ghoni>rnha- t ann là bhreitheanuis, na dhuibh- 

fey' Ì#tf/. XI. 2 2, 24. 

A mhuinntir mo ghraidh, mata iochd air bith agaibh 
air ur n anama truagha, grad cheanaibh greim air an 
ffocair fm a tha nur tairgfe: na cuiribh fibh fein ann tuille 
ctìnthairt, agus natugaibh, dhuinne tuille peine. Mata 
ughdaras air bith aig an Dia chruthaich fibh os ur 
cionn, thugaibh gei'.l da aithne 's ti.igibh afteach : Mtìr 
b' aill leibh tarcuis a dheanadh air gras agus dcrus na 
troc.ur a dhruideadh oirbh feia, grad dheanaibh' aith- 
reachas agus bithibh air ur n iompacha. Na leigibh le 
neamh fcafamh fofgailt' air ur fon an' diomhain : na 
leigibh leis an Tighearn' Iosa gach feud prifeii a th' 
aige chur m'ur coinne 's iarruidh oirbh ceannach gun 
airgiod agus gun luach, ann diomhain ; na Itigibh le 
mhìnifteirean is le fpiorad ftrì dheana nbh an' diomhain; 
's ur fagail mu dheire gun iompacha ; air eagal tu tig 
am bìne fo mach nur n aghai, " Tha na builg ah an 
lofga', tha 'n luaith air a caithe' kis an teine, tha 'm 
fear-Ieaghaidh M a leaghadh an' diomhain, oir cha'n 'eil 
na h aingidh air an tarruing as ; droch airgiod goiri 
dao'.neriu, do bhrigh gu do dhinlt an TighiìARn' iad,' s 
hr. vi. 29, 30. 

O athair nan uile fpiorad, gabh thus' ad ìa'mh fein 
an chridhe fin tha tuille 's cruaidh air mo fhonfa, crea- 
tuir iag agus ea-treorach. Na fgmr thufa ge do fguir 
mife ; ni an lidc 's lugha uaits' an gnothach ; oir cha'n 
'ci! ni farà bith cruaidh air do cburahacbd. O thus' 

aig 



17^ An Co-dhurtì'u 

aig a bheil iuchair Dhalbhidh ; a dh' fhofglas agus cha 
'n urra neach druideadh, fofgail thus' an cridhe fo rrtar 
a rinn thu cvidhe Lidia, 's leig le Ri' na gloire dol 
afteach j 's gu gabhadh e feilbh air an anam. Na leig 
leis a bhuaireaJair a mhealla le neo-churam no le dail, 
'na leig dha glidneach' as an aite fo, no fhuil thoirt bhar 
nam briathra fo, gus an gabh e rùn fui ìhictue gu treig 
e pheacai, 's an dean e greim air beatha, air na cumh- 
nanta fin air a bheil thufa ga tairgfe. Ann a t ainmfa, 
O Thighearna Dhia, thionnfgain mife fan t faothair 
fe, agus ann a t ainm tha mi nis.ga co-dhuna. Na leig 
do 'n ùine fin a bh'ftilich mi m'a tiomchiol, a bhi gy 
buileach air a call ; na leig do gach fmuainte, do gach' 
curam, is do gach faothair a ghabh mi, bhi air £ad an' 
diomhain. A Thighearna, cuir do lamh aileach 
[ agus bean ri cridhe na ti tha ga leugha fo, no ga eifd- 
eachd, agus^uir da ioanfui do Spiorad, mara chuir tliu 
Phìlip ionnfuidh a chaiilteanaich nuair a bha e na chrar- 
bad a' leughadh an fhocail : is ge nach bi Sos agams' 
air gu brath am fad is beo mi, gidheadh guidheam ort, 
O Thighearna Dhia, faicear air an la Jìn, ann fan 
gairmear fìna uile gu cunntas, gu raibh cuid do anama 
air an iompacha l'eis an obair fo, agus deonuich gu feud 
cuid feafamh agus ann fln agus a rà gu do chuir na h 
argumeinte fo iompaidh orra gu pille' riutfa. Amen 9 
Amen ! 

Erail 



Earail àraiJ do Cheannarta Theagk/aichean. 

A Mhuinntir ionmhuinn, cha'n 'eii fiughairag^rB 
**■■** u-r toirt gu brath gu flaini' as eugais naomhachai, 
no gu d' theid am feafd ur cur ann feilbh an' fonas mur 
bi fibh 3n' toifeach naomha. Tha fics aig Dia nach 
'eil an dochas is lugh' agarn gu faic mi aon aghaidh 
3gaibh gu bràt'h an neamh, mur bi fibh air ur n iompa- 
cha 's air ur naomhacha, 's air ur ckachduinn ri diadh- 
achd. Guidiiim oirbh mata, bithibh diadhai nur pearfa 
fein, agus diadhai nur teaghlaiche. 

j. Nur pearfa fein. Feuchaibh gur e ur curam araid 
Criosd a chur afuas nur cridheacha : feuchaibh gu 
ftriochd,ur gnothaiche faoghait' air fad, dhafan ; is gu 
bi fibh fein.is gach ni bhuineas duibh deas gach am a' 
feitheamh air a fueirbheis. Ma bheir fìbh dur deoin, 
am bitheantas, agus le fios duibh, fardach do pheaca 
ism bith, tha fibh caillte, $aìm\x.r\ìu 21. Efec. xviii. 
10. Feuchar gu gabh fibh gu neo-chealgach lagh 
Chriosd mar riaghailt ur fmuainte, briathra, agus 
griiomhara. Striochdaibh an duine gu h iomlan, eidir 
cholann agus inntin, gu dileas dafan, Salrn cxix. 34, 
Rom'. vi. 13. Mur 'eil fior fpèls agaibh do aitheantaibh 
Dhia gu lèir, cha'n 'eil ur cridhe fallain, Salm 
cx : x. 6. O, thu^aibh gach oidheirp gu iomhaigh 
Dhe fhaotaina air 2 bualadh oirbh an' taobh aftiglu 

Tòifichibh 



iSo Earaìl do Cheannarta Theaglaichean, 

Tòlfichibh aig a chridhe, air neo tha fìbh a' togail gun 
aon (teidh. Deanaibh dicheal air atharracha ilaìnteil 
fliaotainn o'n taobh aftigh, air neo 's diomhain gach 
fdrbheis a n! fibh o 'n taobh amach. Oidheirpichibh 
ann fnv cumhachd na diadhachd a leigel fhaicinn nur 
caithe-beatha. Gu ma h e urram agus eagal Dia ur 
ceud churara agus ur curam fonraichte. So dleafna3 is 
mò air bith. Feuchaibh nach bi aon neach agaibh mj- 
chrabhach, no ri dearmad air urnaigh, oir is combara 
cinnteach fo gu bheil neach gun Chriosd, gun ghras 
aige, 9 s gu bheil e na fhior choigreach air eagal Dia, 
Salw v. 7. Na leigibh d'ur Biobuil cadal diomhanach-; 
feuchaibh gu bi fibh gach la a' còra ri facal Dia, Eo'm 
v. 39. Cha'n 'eil gnothach aig àn duine fin gu brath 
ri fonas aig nach 'eil tlachd ann naomh reachd De, 's 
nach 'eil ga rannfacha fin, is a chridhe fein, a dh' oìek* 
agus do Ta, Sal;n i. 1 , 2; 

Ach cha'n 'eil an' eagal DiA gun feirc do dbaoine, 
ach leth ar dleafnais, feadh cha'n 'eil ann ach cealg 
ghraineil. Cha'n fheud finn dòir un lagh' a roinn. 
Feuch mata gu dean thu ceartas agus gu gradhaich thu 
trocair ; gu ruith cothrom agus gradh air feadh gach 
aon cheim do d' ghiulan. Bi meafarra anns na h uile 
nithe; 's thoir geanmnui'eachd agus ftuamachd leat gach 
taobh a theid thu, Bìodh firinn agus glaine, focair 
agus modhalachd, neamhalachd agus cuidream, a' cnr 
maife do ghna air do chòra. Biod foighidin agus iri- 
fleachd, aon-fhilteachd agus treibh-dhireas a' dealradh 

anns 



Earail do CheannartaTheaghlaichean. i&t 

anns gach earrainn do d' choluadar. Feuch gu dio- 
-chuimhnich is gu toir thu maitheanas anns gach ea- 
coir, is gu diol thu maith arfon an uilc, mar bu mhaith 
leat a bhi 'n aire' cloinne De. Bi ciuin agus feirceil 
ann a t achafan, agus cuir an dreach agus an feadh is 
fabharaiche 's urrainn thu air giulan do bhraithrean. 
Bi mall gu gealladh aeh cinnteach gu mionaid ann an 
coiliona. Leig le cuiineas agus neo-cliionntachd, fe 
fuairceas agus le natur fo lubaidh agus faor o cheilg, 
do ghiulan a dheana taitneach do na h uile dhaoinc. 
Thoir do d' luchd daimh an gradh, an t urram, an dieaf- 
nas, ar. t feirc, a chaomhalachd agus an curam, a bhui- 
neas doibh anns gach daimh fa leith f haotainn. Is e fo 
do rlreadh diadhachd. Tha mi fparragh oirbh uile 'n 
lathair an De is ro-airdc, nach bi aon air bith agaibh 
ri mionnan, no ri breugan, no fpèifeil mu dhroch chuid- 
eachd, na f hear fanaid, no mi-runach, no fanntach, 
no mifgeach, no geocach, eaf-ionraic na ghnothaiche, 
neo-ghlan na caithe-bcatha, a' dufgadh ai'rèite, ri gaid, 
no cul-chaine, no ri an-cainnt agus trod ; oir tha mi gar 
deana cinnteach o'n Dia bheo, gur leir-fgrios agus dam- 
nadh is crioch dhoibh fo air fad, Seanr. xiii. 2C. Sheum. 
v. 12. Taj/h. xxi. 8. ! Cor. vi. 9, 10. Gal v. 19 — 2r. 

2. Nur teaghlaiche. Efan a chuir Cr.iosd na afuat 
■chridhe, cha dean e desrmad air a chur afuas na 
theaghlach cuidcachd. Biodh gach aon teaghlach 
na theampul do Dhia, na cho-thional Criofdui, 1 
1 Cor. vi. 19. gach tigh na thigh urnaigh. Abra gach 
ceann teaghlaich mar thuirt Jo/hua, " Bheir mis' agus 
R rao 



iSz Eara'il do Cheannarta ThsagKlaichean. 

mo theaghlach feirbheis do 'n Tighearna ;" caih. 
Xxiv. 15. agus cuireadh e roimhe le Daibhi' gu gluàis 
et e na f hardaich le cridhe fior-ghlan ceart," Salm ci* 
2. Do thaobh fo, leigibh dhomh a fparragh oirbh : 

Ann toifeacb. Diadhachd a bhi nur teaghlaiche, 
cha'n an-n rnar leth-obair, (a ni fibh air ur focair nuair a 
bheir an faoghal agus u' gnothaiehe ccad duibh) ach mar 
obair fnuidhicht' agus fhonraicht' an teaghlaich. Na 
cìeanaibh dearmad air urnaigh ni 's mo na air ur lòa air 
na traithibh fuidhichte. Am bheil aon air bilh do'r 
teagl»]aic]he ria.ch faigh uinegu'm bia' ghabhail ? a dhuìne 
thruavgh ! nach co furas duit uin* f haotainn gu urnaigh 
nam biodh tu co toileach ? 

A ris, Socruichibh a'r ur cridhe gu bheil ur n anama 
fcin air an ceangal afuas'ann an anamaibh ur teaghlaich. 
Tha iad air 3n earbfa ribhfa, 's :na bhios iad air an call 
le'r neo-churam, theid an iarruidh air ur lamhan. A 
dhaoine, mur 'eil iìos agiibh air, mothaichi fibh fathafd, 
gu bheil curam anamanna na churam mor, is gu bheil 
fuil anamanna na tbrom-chionnta. O dhuirie, 'm bbeil 
iad fo agad ri fueagairt air an fon, is nach 'eil thu toirt 
o-ach oidheirp air an fabhala, chum as nach faighear atn 
fuil ann a d' fgcith ? Nach dean thu tuijl' arfon rian 
ariama nach bafaich na ni thu arfon nam brùide b^s'or? 
Ciod tha thu dcanadh arfon do chlòinne 's do.nieirb-helf- 
each ? tha thu toirt doibh bèidh agus "dibhe iomchui air 
an natur ; is nacrT'eil thu deana fo cuideachd arfon t 
ammhidhean ? tha thu gan ìeigheas agus gan eiridin nu- 

air 



Earaìl do Cheannarta Theaghkicheaiu 18$ 

air a bhios iad tinn ; agus nach *eil thu ris fo cuideschd 
arfba do bhruidean ? — Thugaibh mata gu fonraichte 
fuinear.- 

1. Gu bi 'm focal gu foleimrit , air a leughadh, agus 
failm air an feinn nur n acra-te^ghlaich, Eoin v. 59. 
Sahn cxviii. 15. Faic Crio^d a' feinn le theaghlach, 
eadhon le dheifciobuii, Maf. xxvh 30. 

2. Biodh gach aon nur teaghhichibh air an gairm gu 
cunr.ùs co teann, cbd a bhuil a tha iad a' toirt as an 
f hocal a tha'iad ageifdeachd no a' leugha, 's abhitheas 
iaJ Rid (jhnothaeh air bith lcìbh fein a dh' earbas fibh 
riu, Is dleafnas ro f heumau fo, agus meadhon araid a 
thoirt air gach neaeh P ur cùram buil mhaith a dheaija 
do na chluinr.eas iad, agus a ghleiche nan cnimhne. 
Faic eifemp'e'r Chriosd a' gairrn a theaghlaich mar fo 
gu cunntar, Mat. xvi. ! 1. 1 $. 15. 

3. Gabhsibh cunntas tric do na h anama P ur curarn 
rru thicmcUol an Haid fpioradail, (ann fo feumai fibh 
bhi nui "luchd leanmhuinn air Criosd, Mat xiii. 10. 36. 
5!. Mar. iv. ic. 11.) rannfaichibh amach an cor, 
ìeigibh x\i doibh gu tric an cionnia 's an truaighe thaobh 
natuir agus am fcurn a th' ac' air iompacha 's air ath- 
ghineamhuhin^a cìuun bhi air an fabhala'. Thugaibh 
fabha dhoibh le fUim, mu thiomchiol am peacai, thugaibh 
mifheach dhoibh anns gach toifeach leafachai, Itanuibh 
iad gu duraehdach, is na tugaibh fois dcibh gu Diaih 

, gus am faic f*.bh atharracha flaintetl air teachd crra. Is 

cleafnas ro-chuidrenraach fo, ach tha eagal orm gu bheil 

R 2 e 



184 Earaìldo Cheannarìa Theaghlaichean. 

c g« r o.uabhafach air a leigeil air dearmad. Nach 'eìl 
do ehoguis ag radh, e \ Is tus' an duine ? 

4. Thoir aire theann gu bi 'n t f àbaid air a naomh- 
aeha le d' theaghlach gu h iomlan, Exod. xx. 10. 
LeSh. xxiii. 3. Tha ioma teaghlach bochd aig nach 'eil 
moran uine ri fheachnadh ach fo. O builichibh ur f a- 
feaidean ann faoithreachaco durachdach (a dh' f haotainn 
eolais, agus a thoirt feirbheis do'r Cruthai'ear) as a tha 
fibh a' deana ntsr gnothaiche facghalt' air làithean eile, 
'& cha'n 'eil e3gal nach foirbhich ieibh. 

5. Gach aon là, moch agus an-moch, biodh urnaigh 
fhokimnte, mar ìobhairt mhaidne agus f heafcair, air a 
cur fuas annsgach aon do'r teaghlaichean, Sahh xcii. r. 
2. Excd. xxx. 7. 3. Luc. i. 9. 10. Thugaibhaire nach 
faighear fibh ann aire' nan teaghlaiche fìn nach 'eil a' 
gairm aìr Dia j oir c' arfon a bhios corruich Dhia air 
a dortadh air ur teaghlaichean-fa ì ler. x. 25. O 
theaghlaiche truagha, tha gun Dia fan t faoghal, a tha 
gun aora nur tighibh ! Ambheil coilion eafbhui, coih'on 
trocairagaibh, mar theaghlach, is nach bi urnaigh-teagh- 
laich agaibh cuideachd ! Gun urnaigh teaghlaich, cionnus 
tha imhfa " 'g urnaigh leis gach gnè urn,ugh agus ath» 
ehuinge," Eph. vi. 1 8. — Na h abair, " Cha'n 'eil ùm' 
agam." Ciod an ìeth-fgeul £0 ! Nach ann a chum * 
feirbheis a thoirt do Dh i a 's t anam a fhabhaladh, a 
tha t uine gu h.iomlan air a deonucha dhuit ? Is gidh- 
eadh am bheil thu 'g rà nach 'eii ùin' agad chuige fo ? 
Ma gheibh thu cridhe, cha'n 'eil curam nach faigh thu 

uine. 



Earaildo Cheannarta Theaghlaìchean. 185 

uine. Cum o à' bhia', no cum o d' chadal i, mu 'm bì 
i uait arfon na h oibrc fo. — Na h abair, " Cha toir mo 
ghnothaiche cead dhomh :" cha'n 'eil gnothach air bith 
is mò na thu fein a fnabhala, 's na h anama ùn a chaidh 
earbfa riut a thearna. Cha chail-gnochaich idir feithe' 
ri urnaigh. Is ann le urnaigh gheibh thu beannacha do 
'n iomlan, Ier. xxix. II, 12. 2 Sam. vii. 29« agus ciod 
is fìu do ghnothaiche mur toir Du dhuit a bheannacha ? 
— Na h abair, " Cha'n 'eil mi comafach :" buiiich an 
aon talanta 's bheir Dia dhuit an tuille, Mat. xxv. 24. 
lìfc. Tha cuideacha agad ri f haotainn gus am bl thu 
ni 's comafaiche. No mar 'eil atharracha do fheol agad, 
is eigin duit dol maìlle ri d' choimhearfnach is mò comas; 
thug Dia gealla fonraichte do urnaighann an co-chuid- 
eachd, Sheum. v. 4 — 12. Gniomk. xii. 5. 10. 12. 2 Car. 
i. 1 1. air an aobhar fin is eigin duìt na h uiie co-throm 
a ghabhail air an dlealhas fo a choiliona. 

6. Cuiribh gach aon nur teaghlaichibh air urnaigh 
dheana 'n uaigneas. Bithibh furstchair gu bheil iad ga 
thoht fo fainear. Ma bhios e feumail, faighibh dhoibh 
riaghaih g'an cuideacha gus ann urr' iad deanadh as a 
h c-ugai?. Seoluibh dhoibh cionnus a ni iad -urnaigh, 
lc bhi toirt fainear dhoibh am peacaidb, an uireas'uidh, 
agus an tiolacaidh ; oir is iad (o cungai' na h uiie ur- 
naigh.— -So a chleachduinn a bh' aig Eoìn, agss aig Iosa, 
Luc. xi. 1. isfc. 

7. Cuiribh afuas ceafnacha Rur teaghlaichibh, air a 
chuid 28 lugha uair fan t feachduin. Am bheil fuim 

R 3 idir 



iS5 Earall do Cheanmrta Thj^-h! ' vsle fH. 

idir agaibh do iastas an Ui!e-chairìhachdaich, fibh a 
" thca-gafg na nithe fo gu curamach do'r cloinn, agus 
labbairt m? an timchiol nuair a fhuidheas lìfeli nur tfg> 
hcan ?" De%$. vi. 6, t?c. is ur " dann a thògail ftu-.s 
a'nn fàn t flighe fan còir dhoibh gluafad :" Seanr. xxii. 
6. An do chb'udhaich Dia Abraham co mor, " arfoh 
«* a chlann is a theaghlach a theagafg," Gcn. xviiii. r'cj. 
is a chionn g\i ralbh aige moran do « fheicbheifrèìie atj* 
B'n raibh eolas," (rnair tha cuid ga eidir-theangacha) 
GV,v. xiv. 14. 's an d' thug e dha gtalla co mor a'r a 
fiiòri foj 's am bl-eil thufa gim toiì pairf a 
bhì agàd aon chuid fa chiiu rto fa gfheatla ?• An do 
ehuir Crjosd onoir air cea&àcha - iaciid fein, 

L,ic ii. 4A is nnch cuìr thuV ann fuim e le bhi gà 
Òleàchduihn i 1 - — Na h abair <{ Tfaa tad neo-churamach, 
13 cha'h ionnfuioh ìad :" c' arfen a fbùàir thns' uohda- 
rus ach a chum a . ghnathachadh àrfòn Dja agus leas 
an anama-fan ? Gairmì tu mach iad, is bheir thu orra 
t obair fcin a dbeana, 's hach bu choir dhuit, a'r a 
cìiu'd bu lugha, bhi co eùdmhdr gu J n cur ìonnfuidh 
òbàir Dh f a ? Na h abalr shù bhèil iad s « clalì àgus neo- 
chomaiach:" Mà thà hà dùr no dall, tha Dia ? g 
iarruidh ort aji tuiile curam agus foighidin a ghnàtbacha 
ìeo : ach ilìir agus daìl mxr tha iad, bheir thu orr' ionn- 
Lachà cionnus a ni iad obair ; agus nach feud thu ionn- 
facha dhoibh cuideachd ci«nn'us a ni iad [urnàigh? Am 
bheil iad cpmafach a:r eolas a ghabhaii air ceaird, is 
nach 'eiliad comafach air eolas a ghabhail air cinn ihoil- 

leir 



E.irall do Cheannartà TheagLlaichean. 



I>v 



icir a chreideiriiìTì ? Uime fin mata, ma bu mhàith leibh 
gu faice' fibh am feafd diadhachd s' fàs, ain-eolas air 
a leishfeas, ain<ndheachd air a coffadh, agrus mtarachd 

O ' o o ' o 

air a chur air falbh, coiiionaibh m' aQÌbhneats-fa, ann 
an gnathàchadh an dleafnais-fo. 

Am freagair fibh gach gairm a thà fibh a' factainn o 
f hrcafdal De ? Am b' aill kibh na triobla:dean tha 
oirbh a chui'tcachn, no na trioblaidcan tha d;ù dhùibh 
a philleadh ? Am b' aiìl leibh geugan a pbianndachadh 
arion eaglais De ? Am b' aill leibh gu-tcga Dia fuas 
ur tighcan, agus gu beannuicheadh e \vc maoin ? Am 
b' aill lcibh gu tqgadh ur clann am beannachd cirbh ? 
Am b' aill leibh gu cò'laiche' fibh sr clann, ur feirbhei- 
fich, ur luchd teagaifg agus ur Tì ghe.A3.-na gun eagal 
nuair a fheafas finn uil' aig cathair a bhrchhcanuis ? O 
mata cuiribh urnaigh fuas nur teaghlaichibh agus urranv 
Dh:a nàr tighibh, ma bu mhaith leibh gu bràth a bhi" 
beannuichte, no bhi nur beannacha. Biodh ur crid- 
heachan agus ur tèaghlaieaeah nan teampuil do'n Dia 
bbco, ann sam faigh e (reir nan feolaidh a chaiuh thoirt 
feachad). aora du coiliont' agus gu h uramach. Seanr. 
"xxix. i^ i( An ti ghctbh achafan miriìc, is a chruaid- 
hicheas a mhuineal, tbeid efan a fgrios gu h obann agus 
gun tearna." bithibh glic ri tìm, a chum as nach 
b: fibh truagh fad fiorruitheachd ! 

C R I O C H. 



Gaelic Books, &c. fold at the Shop of 
JOHN GILLIES. 



Stewart's Teftaments 

Pfalm Books with Paraphrafes and AfTembly 's Catechifms. 

Ditto with Church Tunes. 

Mac Donald's Songs. 

Stewart's ditto. 

Mac Pherfon's ditto. 

Mac Farlan's ditto. 

Smith's Gaelic Antiquities. 

Clark's Works of the Caledonian Bards. 

— Defence of Offian's Poems. 

Mac Pherfon's Poems of Oman with Blair's 

DifTertations, 2 vo!s 8vo. 
Hiftory of the Feuds and Confìì&s among the Clans, 

with a collection of Songs. 
Buchanan's Inquiry into the Genealogy of Ancient 

Highland Surnames. 
Mac Donald's Gaelic Vocabulary. 
Mother's Catechifms Gaelic and Englim. 
Ditto m Gnelic. 

Wiliifon's afiTc mbly's Catechifms explained. 
Confeffion of Faith. 
Watt's Catechifms, Gaelic ?nd Englifh. 
Buchanan's Poems. 
Proverbs. 
Shorter Catechifms. 

N. B. At faid Shop may be had Writing Paper of all 
Sorts, Paper Hangings for Rooms, Wax and Waffers, 
Englifh, , Irifh and Dutch Quills, Slates and Slate 
Pens, Violin Strings and Mufic Books, &c. &c. 
with every other article in the Stationary Branch, 
and good ajlowance to Retailers.